Феморлық жарық тынысы: себептері, симптомдары, әйелдерде жиі кездесуі. Құрсақ қуысының әлсіздігінен пайда болады. Балаларда сирек, ересектерде көбірек.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жамбас түтікшелері жамбас бауырының астында пайда болады, яғни ішкі органдар жамбас түтікшесі деп аталатын іш қабырғасының табиғи әлсіз жері арқылы өтеді. Жамбас түтікшелері барлық түтікшелердің тек 3% құрайды. Бұл түтікшелер ерлерде де, әйелдерде де кездеседі, бірақ әйелдерде көбінесе жамбас аймағының кеңдігіне байланысты дамиды. Жамбас түтікшелері ересектерде балаларға қарағанда жиірек кездеседі. Балаларда пайда болатын жағдайлар көбінесе дәнекер тінінің ауруларымен немесе ішкі қысымды арттыратын жағдайлармен байланысты. Педиатриялық жағдайлардың 70% бір жасқа толмаған нәрестелерде кездеседі. Азайтылатын жамбас түтікшесі, түтікше іш қуысына өздігінен немесе манипуляция арқылы қайтарыла алатын жағдайды білдіреді. Бірақ, көбінесе ол өздігінен қайта орналасады. Бұл жамбас түтікшесінің ең көп таралған түрі және көбінесе ауыртпайды. Азайтылмайтын жамбас түтікшесі, түтікшені толық азайту мүмкін болмайтын жағдай, әдетте түтікше мен оның қапшағы арасындағы жабысулардың салдарынан болады. Бұл ауырсыну мен жайсыздық сезіміне әкелуі мүмкін. Бұғалған жамбас түтікшесі, түтікшеге қатысқан ішек бөлігінің бұрылып, қисайып немесе тарылып, ішек түйілуіне себеп болатын жағдай. Жамбас түтікшесінің қиылуы, түтікшеге қатысқан ішек бөлігіне қан ағынының шектелуі немесе тоқтауымен сипатталады. Қиылу барлық түтікшелерде болуы мүмкін, бірақ жамбас және жамбас түтікшелерінде іш қабырғасының тар "әлсіздіктеріне" байланысты жиірек кездеседі. Құсу, лоқсып ауру және қатты іш ауруы қиылудың белгілері. Бұл жедел медициналық көмек қажетті жағдай, өйткені ішекке қан жеткізбеу некрозға (тін өліміне) және одан кейін гангренаға (тін шіруіне) әкелуі мүмкін. Бұл өмірге қауіпті жағдай, дереу хирургиялық араласуды талап етеді. Кейде "тұтқынға алынған жамбас түтікшесі" термині қолданылады, бірақ оның мағынасы авторлар мен дәрігерлер арасында әртүрлі болуы мүмкін. Мысалы: "Кейде түтікше каналға жабысып қалады және оны азайтылмайтын немесе тұтқынға алынған жамбас түтікшесі деп атайды". "Тұтқынға алынған" термині кейде [бұғалған] түтікшені сипаттау үшін қолданылады, бірақ ол әрдайым қиылуды білдірмейді. Сондықтан, азайтылмайтын, бұғалған түтікшені де "тұтқынға алынған" деп атауға болады". "Тұтқынға алынған түтікше - бұл азайтуға болмайтын түтікше. Ол ішек түйілуіне әкелуі мүмкін, бірақ қан тамырларының бұзылуымен байланысты емес". Түтікшенің ішіндегі мазмұн ақау арқылы іш қуысына қайтарыла алса, онда ол азайтылатын түтікше деп сипатталады, ал тұтқынға алынған түтікшеде мазмұн түтікшеде қалып қояды. Дегенмен, "тұтқынға алынған" термині жамбас түтікшесі кем дегенде азайтылмайды дегенді білдіреді.
Femoral hernias occur just below the inguinal ligament, when abdominal contents pass through a naturally occurring weakness in the abdominal wall called the femoral canal. Femoral hernias are a relatively uncommon type, accounting for only 3% of all hernias. While femoral hernias can occur in both males and females, almost all develop in women due to the increased width of the female pelvis. Femoral hernias are more common in adults than in children. Those that do occur in children are more likely to be associated with a connective tissue disorder or with conditions that increase intra abdominal pressure. Seventy percent of pediatric cases of femoral hernias occur in infants under the age of one. A reducible femoral hernia occurs when a femoral hernia can be pushed back into the abdominal cavity, either spontaneously or with manipulation. However, it is more likely to occur spontaneously. This is the most common type of femoral hernia and is usually painless. An irreducible femoral hernia occurs when a femoral hernia cannot be completely reduced, typically due to adhesions between the hernia and the hernial sac. This can cause pain and a feeling of illness. An obstructed femoral hernia occurs when a part of the intestine involved in the hernia becomes twisted, kinked, or constricted, causing an intestinal obstruction. A strangulated femoral hernia occurs when a constriction of the hernia limits or completely obstructs blood supply to part of the bowel involved in the hernia. Strangulation can occur in all hernias, but is more common in femoral and inguinal hernias due to their narrow "weaknesses" in the abdominal wall. Nausea, vomiting, and severe abdominal pain are characteristics of a strangulated hernia. This is a medical emergency, as the loss of blood supply to the bowel can result in necrosis (tissue death) followed by gangrene (tissue decay). This is a life threatening condition requiring immediate surgery. The term incarcerated femoral hernia is sometimes used, but may have different meanings to different authors and physicians. For example: "Sometimes the hernia can get stuck in the canal and is called an irreducible or incarcerated femoral hernia." "The term incarcerated is sometimes used to describe an [obstructed] hernia that is irreducible but not strangulated. Thus, an irreducible, obstructed hernia can also be called an incarcerated one." "Incarcerated hernia is a hernia that cannot be reduced. These may lead to bowel obstruction but are not associated with vascular compromise." A hernia can be described as reducible if the contents within the sac can be pushed back through the defect into the peritoneal cavity, whereas with an incarcerated hernia, the contents are stuck in the hernia sac. However, the term incarcerated seems to always imply that the femoral hernia is at least irreducible.
Белгілері мен симптомдары
Жамбас жарығы көбінесе шақырдақ аймағындағы дөңгелек немесе ісік түрінде көрінеді, оның мөлшері күні бойы ішектің ішкі қысымының өзгеруіне байланысты өзгеріп тұруы мүмкін. Бұл ісік әдетте реторта пішіндес болады. Дөңгелек немесе ісік көбінесе кішірек болады немесе жатып қалғанда толығымен жоғалуы мүмкін. Ол ауырсызда болуы да, болмауы да мүмкін. Көбінесе жарық әртүрлі асқынулармен қатар жүреді, мысалы, ішек өткізбеушілігінен бастап, ішекке қысылып, тірі тіндердің шіруіне дейін. Жамбас жарығында ішек қысылуының қаупі жоғары. Көбінесе жамбас жарығы кіші ішектің түсіндіріле алмайтын бітелуіне себеп болады. Көбінесе жөтел импульсі байқалмайды және жамбас жарығын диагноз қою кезінде оған ғана сүйенуге болмайды. Бұл ісік, шақырдақ жарығының алмұрт пішіндес ісігіне қарағанда, дөңгелек пішіндес болады. Жамбас жарығының көбі алдыңғы жоғарғы иық сүйегі мен жамбас түймешігі арасында салынған көзбен көрінетін сызықтың астында орналасады (бұл сызық ішек байламды білдіреді), ал шақырдақ жарығы осы сызықтан жоғары басталады. Дегенмен, операция жасамас бұрын осы екі жарықты ажырату көбінесе мүмкін емес.
Femoral hernias typically present as a groin lump or bulge, which may differ in size during the day, based on internal pressure variations of the intestine. This lump is typically retort shaped. The bulge or lump is typically smaller or may disappear completely in the prone position. They may or may not be associated with pain. Often, they present with a varying degree of complication ranging from irreducibility through intestinal obstruction to frank gangrene of contained bowel. The incidence of strangulation in femoral hernias is high. A femoral hernia has often been found to be the cause of unexplained small bowel obstruction. The cough impulse is often absent and is not relied on solely when making a diagnosis of femoral hernia. The lump is more globular than the pear shaped lump of the inguinal hernia. The bulk of a femoral hernia lies below an imaginary line drawn between the anterior superior iliac spine and the pubic tubercle (which essentially represents the inguinal ligament) whereas an inguinal hernia starts above this line. Nonetheless, it is often impossible to distinguish the two preoperatively.
Анатомия
Жамбас арнасы жамбас шеміршегінің төменінде, ұйық бунағының бүйір жағында орналасқан. Ол алдыңғы жағынан жамбас шеміршегімен, артқы жағынан көкпе бунағымен, ішкі жағынан лакунар бунағымен және сыртқы жағынан жамбас венасымен шектеледі. Қалыпты жағдайда онда бірнеше лимфа жолдары, бос ареолалық тіндер және кейде Клоке түйіні деп аталатын лимфа түйіні болады. Бұл арнаның қызметі, белсенділік кезеңдерінде аяқтан арта түскен веналық қан ағынын қабылдау үшін жамбас венасының қажет болғанда кеңеюіне мүмкіндік беру болып табылады.
The femoral canal is located below the inguinal ligament on the lateral aspect of the pubic tubercle. It is bounded by the inguinal ligament anteriorly, pectineal ligament posteriorly, lacunar ligament medially, and the femoral vein laterally. It normally contains a few lymphatics, loose areolar tissue, and occasionally a lymph node called Cloquet's node. The function of this canal appears to be to allow the femoral vein to expand when necessary to accommodate increased venous return from the leg during periods of activity.
Диагностика
Диагноз көбінесе клиникалық болып табылады, әдетте жамбас аймағын физикалық тексеру арқылы қойылады. Дегенмен, семіз науқастарда УЗИ, КТ немесе МРТ сияқты бейнелеу әдістері диагнозды нақтылауға көмектеседі. Мысалы, жамбасында ауырушы ісігі бар әйелде кіші ішектің бітелуін көрсететін іш рентгеніне қосымша зерттеулердің қажеті жоқ. Диагноз қою кезінде бірнеше басқа жағдайларды ескеру қажет: иіндік жарық, жамбас лимфа түйінінің үлкеюі, жамбас артериясының аневризмасы, сафендік тамырдың кеңеюі, спортшылардың жамбас аймағының ауыруы және псоас абсцесі.
The diagnosis is largely a clinical one, generally done by physical examination of the groin. However, in obese patients, imaging in the form of ultrasound, CT, or MRI may aid in the diagnosis. For example, an abdominal X ray showing small bowel obstruction in a female patient with a painful groin lump needs no further investigation. Several other conditions have a similar presentation and must be considered when forming the diagnosis: inguinal hernia, an enlarged femoral lymph node, aneurysm of the femoral artery, dilation of the saphenous vein, athletic pubalgia, and an abscess of the psoas.
Жіктеу
Жамбас түтігінің бірнеше түрі сипатталған. "Ретроваскулярлық түтік (Наратх түтігі)" Түтік қапшығы құрсақтан жамбас қабығының ішінде пайда болады, бірақ жамбас венасы мен артериясының арт жағында орналасқан, және жамбас бунасының туа пайда болған орын ауысқан жағдайда ғана көрінеді. "Серафини түтігі" – түтік қапшығы жамбас қан тамырларының артында пайда болады (Е). "Вельпо түтігі" – түтік қапшығы жамбас аймағындағы жамбас қан тамырларының алдында орналасқан (B). "Хесселбах және Клоке сыртқы жамбас түтігі" – қапшықтың мойны жамбас тамырларына қатысты бүйірлік жағында орналасқан ((А) және (F)). "Лаужие трансспектинальді жамбас түтігі" – түтік қапшығы лакунарлық немесе Купердің пектинальді байламдарының (D) үстінен өтеді. "Каллисеннің немесе Клоке түтігі" – түтік қапшығы пектинальді фасция (F) арқылы жамбас тамырларына терең түседі. "Беклард түтігі" – түтік қапшығы сафенді тесіктен шығады, крибриформалы фасцияны бірге алып шығады. "Де Гаранжо түтігі" – бұл түтік қапшығының ішінде тұтқындалған құрсақ қосымшасы.
Several subtypes of femoral hernia have been described. 'Retrovascular hernia (Narath’s hernia)' The hernial sac emerges from the abdomen within the femoral sheath but lies posteriorly to the femoral vein and artery, visible only if the hip is congenitally dislocated. 'Serafini's hernia' The hernial sac emerges behind femoral vessels (E). 'Velpeau hernia' The hernial sac lies in front of the femoral blood vessels in the groin (B). 'External femoral hernia of Hesselbach and Cloquet' The neck of the sac lies lateral to the femoral vessels ((A) and (F)). 'Transpectineal femoral hernia of Laugier' The hernial sac transverses the lacunar ligament or the pectineal ligament of Cooper (D). 'Callisen’s or Cloquet's hernia' The hernial sac descends deep to the femoral vessels through the pectineal fascia (F). 'Béclard's hernia' The hernial sac emerges through the saphenous opening carrying the cribriform fascia with it. 'De Garengeot's hernia' This is a vermiform appendix trapped within the hernial sac.
Менеджмент
Жамбас түтігінің шығыңқысы, көптеген басқа шығыңқылар сияқты, көбінесе операциялық араласуды қажет етеді. Мүмкіндігінше, бұл жоспарлы (шұғыл емес) процедура ретінде жасалуы тиіс. Дегенмен, асқынулардың жоғары болуына байланысты, жамбас түтігінің шығыңқысы жиі шұғыл хирургиялық араласуды талап етеді.
Femoral hernias, like most other hernias, usually need operative intervention. This should ideally be done as an elective (non emergency) procedure. However, because of the high incidence of complications, femoral hernias often need emergency surgery.
Операциядан кейінгі нәтиже
Емделуге жататын, жоспарлы хирургиялық түзетуден өтетін науқастардың жағдайы жақсы болады және олар сол күні үйлеріне қайта алады. Бірақ, шұғыл жағдайда жасалатын түзетулерде ауруға шалдығу және өлім-жітім көрсеткіші жоғарылайды, бұл ішек зақымдану деңгейіне тікелей байланысты.
Patients undergoing elective surgical repair do very well and may be able to go home the same day. However, emergency repair carries a greater morbidity and mortality rate and this is directly proportional to the degree of bowel compromise.
Эпидемиология
Жамбас шеңберінің жарықтары көп бала туған әйелдерде жиі кездеседі, бұл жамбас тамырларын кеңейтіп, жамбас сақинасын созатын іш қысымының артуынан туындайды. Мұндай тұрақты қысым нәтижесінде жамбас майы жамбас сақинасына еніп, жамбас қуысқан қапшығының пайда болуына әкеледі.
Femoral hernias are more common in multiparous females, which results from elevated intra abdominal pressure that dilates the femoral vein and in turn stretches femoral ring. Such constant pressure causes preperitoneal fat to insinuate in the femoral ring, a consequence of which is development of a femoral peritoneal sac.