Австралия математика олимпиадасы – 3-12 сынып оқушылары арасындағы әлемдегі ең ірі математикалық жарыс. 600 мың қатысушы, жүлделер мен тарихы туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық математика олимпиадасы – Австралиялық математика қоры ұйымдастырған, Австралияда 3-сыныптан 12-сыныпқа дейінгі оқушыларға, ал басқа елдерде оларға балама сыныптардағы оқушыларға арналған математика сайысы. 1976 жылы Австралия астанасында басталып, қатысушылар саны шамамен 600 000-ға жетті, оның 100 000-ға жуығы Австралиядан тыс елдерден қатысады, бұл оны әлемдегі ең ірі математика олимпиадасы етеді.
The Australian Mathematics Competition is a mathematics competition run by the Australian Maths Trust for students from year 3 up to year 12 in Australia, and their equivalent grades in other countries. Since its inception in 1976 in the Australian Capital Territory, the participation numbers have increased to around 600,000, with around 100,000 being from outside Australia, making it the world's largest mathematics competition.
Тарих
Бірінші рет 1976 жылы өткізілген бәйге бастапқыда Австралия астанасы аумағындағы студенттерге арналған болатын, және 1200 өтінім қабылданды. 1976 және 1977 жылдары ең үздік қатысушыларға Берроуз медалі табысталды. 1978 жылы бәйге жалпыұлттық деңгейге көтеріліп, Уэльс сыйлықтары үшін Австралия математика бәйгесі деп аталды, оған Австралия мен Жаңа Зеландиядан 60 000 студент қатысты. 1983 жылы бас демеуші Westpac компаниясының аты өзгергеннен кейін медальдар Westpac сыйлығы деп атала бастады. Бәйгенің басқа да демеушілері Канберра математикалық қауымдастығы және Канберра университеті (бұрын Канберра жоғары білім беру колледжі) болды. Содан бері бәйге Жаңа Зеландия, Сингапур, Фиджи, Тонга, Тайвань, Қытай және Малайзия сияқты елдерге тарады, олардың әрқайсысы мыңдаған өтінімдерді ұсынады. 1978 жылы қазіргі бәйге құрылғаннан бері қағаздың француз тіліне аудармасы қолжетімді, ал 2000 жылы Гонконг (дәстүрлі қытай ішкерлері) және Тайвань (дәстүрлі қытай ішкерлері) студенттеріне қытай тіліне аударма жасалды. Ірі шрифтпен және Брайль әрпімен жазылған нұсқалары да бар. 2004 жылы бәйгеге тағы екі жас топ қосылды, біреуі 5-6 сынып студенттеріне, екіншісі 3-4 сынып студенттеріне арналды. 2005 жылы бәйгеге 38 елден студенттер қатысты.
The forerunner of the competition, first held in 1976, was open to students within the Australian Capital Territory, and attracted 1,200 entries. In 1976 and 1977 the outstanding entrants were awarded the Burroughs medal. In 1978, the competition became a nationwide event, and became known as the Australian Mathematics Competition for the Wales awards with 60,000 students from Australia and New Zealand participating. In 1983 the medals were renamed the Westpac awards following a change to the name of the title sponsor Westpac. Other sponsors since the inception of the competition have been the Canberra Mathematical Association and the University of Canberra (previously known as the Canberra College of Advanced Education). The competition has since spread to countries such as New Zealand, Singapore, Fiji, Tonga, Taiwan, China and Malaysia, which submit thousands of entries each. A French translation of the paper has been available since the current competition was established in 1978, with Chinese translation being made available to Hong Kong (Traditional Chinese Characters) and Taiwan (Traditional Chinese Characters) students in 2000. Large print and braille versions are also available. In 2004, the competition was expanded to allow two more divisions, one for year five and six students, and another for year three and four students. In 2005, students from 38 different countries entered the competition.
Формат
Конкурстық жұмыс жиырма бес көп таңдаулы сұрақтан және бес бүтін саннан тұрады, олар қиындық деңгейі бойынша реттелген. Оқушылар жеке мәліметтерін жазып, жауаптарын көміртекпен көшірілетін жауап парағына карандашпен белгілейді, осы жауап парағы Австралия математикалық қоры кеңсесінде компьютермен тексеріледі. 2016 жылдан бастап мектептерге онлайн нұсқасы қолжетімді. Онлайн-конкурс қағаз нұсқасымен бірдей мазмұнға ие, екі нұсқаның нәтижелері бірге бағаланады, ал компьютерлер арасында нұсқалар шатастырылады (алдау әрекеттерін болдырмау үшін). Дегенмен, қағаз нұсқасы бір реттік құпиясөзбен және бақылау мониторларымен (АМТ және қадағалаушылар үшін қолжетімді) браузерде орындалады. Барлығы бес бөлім бар: Жоғары (11-ші және 12-ші сыныптар үшін), Орта (9-шы және 10-шы сыныптар үшін), Төменгі (7-ші және 8-ші сыныптар үшін), Жоғары бастауыш (5-ші және 6-шы сыныптар үшін) және Орта бастауыш (3-ші және 4-ші сыныптар үшін). Оқушыларға сұрақтарды оқып, жауап беруге 75 минут беріледі (екі бастауыш сыныпқа арналған жұмыстар үшін 60 минут). Жоғары сынып оқушыларына калькуляторлар рұқсат етілмейді, бірақ сызғыштар, циркульдер, транспортирлер және жазбалар сияқты геометриялық құралдарға рұқсат беріледі. Бастауыш сынып оқушылары калькуляторларды және сыныпта қолданылатын кез келген құралдарды пайдалана алады. Бастапқыда, 2001 жылға дейін, он сұрақтан тұратын үш топтан тұратын ұпайлар жүйесі қолданылды. Алғашқы он сұрақ әрқайсысы үш ұпайға, келесі он сұрақ әрқайсысы төрт ұпайға, ал соңғы он сұрақ әрқайсысы бес ұпайға бағаланды. Егер оқушы дұрыс жауап бермесе, берілген сұрақ үшін алған ұпайдың төрттен бір бөлігі шегерілетін, сондықтан кездейсоқ жауаптарды таңдаған оқушы ешқандай сандық пайда таппайды (статистикалық орташа есеп бойынша). Оқушылар 30 ұпайдан бастады, сондықтан барлық сұрақтарға дұрыс жауап бермеген оқушының жалпы есебі 0 ұпайды көрсетсе, ал барлық сұрақтарға дұрыс жауап берген оқушының есебі 150 ұпайды көрсетті. 2002 жылы формат өзгертілді, сондықтан алғашқы жиырма сұраққа дұрыс жауап бермегені үшін ешқандай айыппұл салынбады, ал соңғы он сұрақтың әрқайсысы үшін дұрыс жауап сегіз ұпай, жауап болмаса үш ұпай, ал дұрыс емес жауап үшін ұпай берілмейді; жалпы есеп 150 ұпайда қалды. 2005 жылы формат тағы да өзгертілді. Бұл жолы алғашқы он сұрақ әрқайсысы үш ұпайға, келесі он сұрақ әрқайсысы төрт ұпайға бағаланды, бірақ соңғы он сұрақ енді тағы да әрқайсысы бес ұпайға бағаланды. Ең қиын сұрақтарды болжауды қиындату үшін соңғы 5 сұраққа 0 мен 999 аралығындағы бүтін сандармен жауап беру қажет болды. Осылайша, жалпы есеп 120 ұпайға дейін төмендеді. Кейін ол тағы да өзгертілді. Алғашқы 25 сұраққа бірдей ұпайлар сақталды, бірақ соңғы 5 сұрақ өзгертілді. 0 мен 999 аралығындағы бүтін сандармен жауап беру талап етілсе де, Q26 үшін 6 ұпай, Q27 үшін 7 ұпай, Q28 үшін 8 ұпай, Q29 үшін 9 ұпай және Q30 үшін 10 ұпай берілді, осылайша жалпы ұпай 135-ке жетті. Конкурсты әр оқу орнының қызметкерлері қадағалайды, ал егер оқушылар жеткілікті қатаң шарттарда сынақтан өтпеген деп есептесе, Австралия математикалық қоры конкурстың тұтастығын сақтау үшін қайта сынақтар өткізу құқығын өзінде сақтайды.
The competition paper consists of twenty five multiple choice questions and five integer questions, which are ordered in increasing difficulty. Students record their personal details and mark their answers by pencil on a carbon mark answer sheet, which is marked by computer in the Australian Maths Trust offices. Since 2016, an online option has been available to schools. The online competition has the same content as the paper version and results from both options are assessed together, with options being jumbled between computers (to hinder attempts on cheating). However, the paper is undertaken on a browser with a onetime pin with focus monitors (accessible by the AMT and supervisors). There are five divisions in total: Senior (for years 11 and 12), Intermediate (for years 9 and 10), Junior (for years 7 and 8), Upper Primary (for years 5 and 6) and Middle Primary (for years 3 and 4). Students are allowed 75 minutes (60 minutes for the two primary papers) to read and answer the questions. Calculators are not permitted for secondary level entrants, but geometrical aids such as rulers, compasses, protractors and paper for working are permitted. Primary level entrants may use calculators and any aids normally found in a classroom. The original points scheme, which was in operation from inception until 2001, consisted of three groups of ten questions. The first ten questions were worth three marks each, the next ten four marks each, and the last ten five marks each. Students were deducted a quarter of the marks for a given question if they answered incorrectly, so that a student randomly guessing the answers would gain no numerical benefit (on statistical average). Students started with 30 marks, so that a student who answered all questions incorrectly would record a total score of zero, while one who answered all questions correctly would record a score of 150. In 2002, the format was changed so that no penalties were incurred for incorrect answers to the first twenty questions, and for each of the last ten questions, a correct answer gave eight marks, no answer gave three marks, and no marks were given for an incorrect answer; the total score remained the same at 150. In 2005, the format was changed once more. This time the first ten questions are still worth three marks each and the next ten are still worth four marks each, however the last ten are now once again worth 5 marks each. To make it harder to guess the most difficult questions, the last 5 questions required integer answers between 0 and 999 inclusive. The total score possible was thus reduced to 120. It has since been changed yet again. The first 25 questions have remained with the same mark allocation, however the last 5 questions have been altered. Although still requiring integer answers between 0 and 999, the mark allocation has been changed to 6 marks for Q26, 7 marks for Q27, 8 marks for Q28, 9 marks for Q29 and 10 marks for Q30, bringing the total marks to 135. The competition is supervised by staff of the individual educational institutions, and the Australian Maths Trust reserves the right to conduct re examinations in order to preserve the integrity of the competition, if it believes that students have not attempted the paper under sufficiently stringent conditions.
Сабақ жоспары
Оқушыларға ұсынылатын мәселелердің шеңберін анықтайтын ресми жарияланған оқу жоспары жоқ. Дегенмен, барлық мәселелер есептеулерді (калькульсті) қолданбай-ақ шығарыла алады.
There is no official declared syllabus which determines the scope of the problems presented to the students. However, all problems can be solved without the use of calculus.