Кіріспе

Австралиялық математика олимпиадасы – Австралиялық математика қоры ұйымдастырған, Австралияда 3-сыныптан 12-сыныпқа дейінгі оқушыларға, ал басқа елдерде оларға балама сыныптардағы оқушыларға арналған математика сайысы. 1976 жылы Австралия астанасында басталып, қатысушылар саны шамамен 600 000-ға жетті, оның 100 000-ға жуығы Австралиядан тыс елдерден қатысады, бұл оны әлемдегі ең ірі математика олимпиадасы етеді.

Тарих

Бірінші рет 1976 жылы өткізілген бәйге бастапқыда Австралия астанасы аумағындағы студенттерге арналған болатын, және 1200 өтінім қабылданды. 1976 және 1977 жылдары ең үздік қатысушыларға Берроуз медалі табысталды. 1978 жылы бәйге жалпыұлттық деңгейге көтеріліп, Уэльс сыйлықтары үшін Австралия математика бәйгесі деп аталды, оған Австралия мен Жаңа Зеландиядан 60 000 студент қатысты. 1983 жылы бас демеуші Westpac компаниясының аты өзгергеннен кейін медальдар Westpac сыйлығы деп атала бастады. Бәйгенің басқа да демеушілері Канберра математикалық қауымдастығы және Канберра университеті (бұрын Канберра жоғары білім беру колледжі) болды. Содан бері бәйге Жаңа Зеландия, Сингапур, Фиджи, Тонга, Тайвань, Қытай және Малайзия сияқты елдерге тарады, олардың әрқайсысы мыңдаған өтінімдерді ұсынады. 1978 жылы қазіргі бәйге құрылғаннан бері қағаздың француз тіліне аудармасы қолжетімді, ал 2000 жылы Гонконг (дәстүрлі қытай ішкерлері) және Тайвань (дәстүрлі қытай ішкерлері) студенттеріне қытай тіліне аударма жасалды. Ірі шрифтпен және Брайль әрпімен жазылған нұсқалары да бар. 2004 жылы бәйгеге тағы екі жас топ қосылды, біреуі 5-6 сынып студенттеріне, екіншісі 3-4 сынып студенттеріне арналды. 2005 жылы бәйгеге 38 елден студенттер қатысты.

Формат

Конкурстық жұмыс жиырма бес көп таңдаулы сұрақтан және бес бүтін саннан тұрады, олар қиындық деңгейі бойынша реттелген. Оқушылар жеке мәліметтерін жазып, жауаптарын көміртекпен көшірілетін жауап парағына карандашпен белгілейді, осы жауап парағы Австралия математикалық қоры кеңсесінде компьютермен тексеріледі. 2016 жылдан бастап мектептерге онлайн нұсқасы қолжетімді. Онлайн-конкурс қағаз нұсқасымен бірдей мазмұнға ие, екі нұсқаның нәтижелері бірге бағаланады, ал компьютерлер арасында нұсқалар шатастырылады (алдау әрекеттерін болдырмау үшін). Дегенмен, қағаз нұсқасы бір реттік құпиясөзбен және бақылау мониторларымен (АМТ және қадағалаушылар үшін қолжетімді) браузерде орындалады. Барлығы бес бөлім бар: Жоғары (11-ші және 12-ші сыныптар үшін), Орта (9-шы және 10-шы сыныптар үшін), Төменгі (7-ші және 8-ші сыныптар үшін), Жоғары бастауыш (5-ші және 6-шы сыныптар үшін) және Орта бастауыш (3-ші және 4-ші сыныптар үшін). Оқушыларға сұрақтарды оқып, жауап беруге 75 минут беріледі (екі бастауыш сыныпқа арналған жұмыстар үшін 60 минут). Жоғары сынып оқушыларына калькуляторлар рұқсат етілмейді, бірақ сызғыштар, циркульдер, транспортирлер және жазбалар сияқты геометриялық құралдарға рұқсат беріледі. Бастауыш сынып оқушылары калькуляторларды және сыныпта қолданылатын кез келген құралдарды пайдалана алады. Бастапқыда, 2001 жылға дейін, он сұрақтан тұратын үш топтан тұратын ұпайлар жүйесі қолданылды. Алғашқы он сұрақ әрқайсысы үш ұпайға, келесі он сұрақ әрқайсысы төрт ұпайға, ал соңғы он сұрақ әрқайсысы бес ұпайға бағаланды. Егер оқушы дұрыс жауап бермесе, берілген сұрақ үшін алған ұпайдың төрттен бір бөлігі шегерілетін, сондықтан кездейсоқ жауаптарды таңдаған оқушы ешқандай сандық пайда таппайды (статистикалық орташа есеп бойынша). Оқушылар 30 ұпайдан бастады, сондықтан барлық сұрақтарға дұрыс жауап бермеген оқушының жалпы есебі 0 ұпайды көрсетсе, ал барлық сұрақтарға дұрыс жауап берген оқушының есебі 150 ұпайды көрсетті. 2002 жылы формат өзгертілді, сондықтан алғашқы жиырма сұраққа дұрыс жауап бермегені үшін ешқандай айыппұл салынбады, ал соңғы он сұрақтың әрқайсысы үшін дұрыс жауап сегіз ұпай, жауап болмаса үш ұпай, ал дұрыс емес жауап үшін ұпай берілмейді; жалпы есеп 150 ұпайда қалды. 2005 жылы формат тағы да өзгертілді. Бұл жолы алғашқы он сұрақ әрқайсысы үш ұпайға, келесі он сұрақ әрқайсысы төрт ұпайға бағаланды, бірақ соңғы он сұрақ енді тағы да әрқайсысы бес ұпайға бағаланды. Ең қиын сұрақтарды болжауды қиындату үшін соңғы 5 сұраққа 0 мен 999 аралығындағы бүтін сандармен жауап беру қажет болды. Осылайша, жалпы есеп 120 ұпайға дейін төмендеді. Кейін ол тағы да өзгертілді. Алғашқы 25 сұраққа бірдей ұпайлар сақталды, бірақ соңғы 5 сұрақ өзгертілді. 0 мен 999 аралығындағы бүтін сандармен жауап беру талап етілсе де, Q26 үшін 6 ұпай, Q27 үшін 7 ұпай, Q28 үшін 8 ұпай, Q29 үшін 9 ұпай және Q30 үшін 10 ұпай берілді, осылайша жалпы ұпай 135-ке жетті. Конкурсты әр оқу орнының қызметкерлері қадағалайды, ал егер оқушылар жеткілікті қатаң шарттарда сынақтан өтпеген деп есептесе, Австралия математикалық қоры конкурстың тұтастығын сақтау үшін қайта сынақтар өткізу құқығын өзінде сақтайды.

Сабақ жоспары

Оқушыларға ұсынылатын мәселелердің шеңберін анықтайтын ресми жарияланған оқу жоспары жоқ. Дегенмен, барлық мәселелер есептеулерді (калькульсті) қолданбай-ақ шығарыла алады.