1930-1943 жылдардағы Аргентина тарихы: «Жаман онжылдық» дәуірі

Кіріспе

1930-1943 жылдар аралығындағы Аргентина тарихының кезеңі. «Абыройсыз онжылдық» (Lang es) – 1930 жылы президент Иполито Иригоенге қарсы жасалған төңкеріспен басталған Аргентина тарихының кезеңі. Бұл онжылдық, бір жағынан, шағын ауыл шаруаларының Ұлы депрессия салдарынан банкротқа ұшырауынан туындаған ауылдық жерлерден қалаға көшумен, ал бұл өз кезегінде елді импортты алмастыру өнеркәсібіне бағытталған индустрияландыруға итермеледі. Екінші жағынан, биліктегі консервативті үкіметтерді сақтап тұру үшін сайлауларда жасалған алаяқтықтармен сипатталады. Экономикалық саясаттың тиімсіздігі мен халықтың наразылығы 1943 жылғы төңкеріске, яғни Қарулы Күштердің ұлтшыл тобы Grupo de Oficiales Unidos (GOU) жасаған 1943 жылғы революцияға әкелді, бұл Хуан Перонның билікке келуіне жағдай жасады.

Айқын емес онжылдық

Сайлау алдауынан басқа, бұл кезең саяси оппозицияны қуғындаумен (атап айтқанда, UCR-ға қарсы) және Ұлы депрессия аясында кең таралған мемлекеттік жемқорлықпен ерекшеленді. Экономикалық дағдарыстың салдарынан көптеген шаруалар мен ауылдық жұмысшылар ірі қалалардың шеттеріне қоныс аударуға мәжбүр болды, нәтижесінде алғашқы «вилла мизерия» (қаңғыбасты елді мекендер) пайда болды. Осылайша, Буэнос-Айрес халқы 1914 жылы 1,5 миллионнан 1935 жылы 3,5 миллионға дейін өсті. Еуропалық иммигранттармен салыстырғанда, олар өздерімен социалистік және анархистік идеяларды әкелген, саяси тәжірибесі жоқ бұл жаңа қала тұрғындары келесі онжылдықта перонизмнің әлеуметтік базасын құрады. «Брагадо тұтқындары» (presos de Bragado) деп белгілі болған оқиға халықаралық қоғамдық наразылықты тудырды. 1902 жылғы «Тұру туралы» заң бойынша, бұл заң «ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндіретін немесе қоғамдық тәртіпті бұзатын» иммигранттарды елден шығаруға рұқсат берді, олармен ынтымақтастық желісін құрған анархистер Урибуру диктатурасымен қоғамдық жаулар деп есептелді. Олардың өлім жазасын орындауға дейін, 1931 жылдың 20 қаңтарында Буэнос-Айрес теміржолының үш стратегиялық нүктесінде үш анархистік бомба жарылып, үш адам қаза тауып, 17 адам жарақат алды. 1942 жылы министр Солано Лима тұтқындарды босатуға қол қойды, ал олардың аты 1993 жылғы социалистік депутат Гильермо Эстевес Боэро қолдаған заңмен ақталды. BCRA директорлар кеңесінің құрамына көбінесе жеке банктермен байланысы бар тұлғалар кірді. Оның міндеттеріне песоны басқару және пайыздық ставкаларды реттеу кірді. Бұдан басқа, ол сот жүйесінің тәуелсіздігін, салық теңдігін, зайырлы білім беруді, әйелдердің сайлау құқығын және шетелдіктердің коммуналдық билік органдарын сайлауда дауыс беру құқығын қамтамасыз етті. Соңында ол Ұлттық ауыл шаруашылығы технология институтының (INTA) алдындағы Ауыл шаруашылығы зерттеулерінің тәжірибелік институтын құрды. Федералдық араласуға қарсы қарулы қарсылық болды, бірақ қан төгілуді болдырмау үшін Молинас пен Де ла Торре қарсылықты қабылдамады. Басқа нәрселермен қатар, FORJA Орталық банк құрылуы, «шетелдік капитализмнің мүддесі үшін салынған экономикалық құрбандықтар», «мұнай саясаты», «әскери араласулардың тәртіпсіздігі», «пікір білдіру еркіндігін шектеу», «Ұлттар лигасына қосылу», «Ресеймен қарым-қатынасты үзу», «парламенттік тергеулер», «Сенаттағы қылмыс» және т.б. сияқты көптеген мәселелерде үкіметтің үнсіздігін айыптады.

Besides electoral fraud, this period was characterised by persecution of the political opposition (mainly against the UCR) and generalised government corruption, against the background of the Great Depression. The impact of the economic crisis forced many farmers and other countryside workers to relocate to the outskirts of the larger cities, resulting in the creation of the first villas miseria (shanty towns). Thus, the population of Buenos Aires jumped from 1.5 million inhabitants in 1914 to 3.5 million in 1935. Lacking in political experience, in contrast with the European immigrants who brought with them socialist and anarchist ideas, these new city dwellers would provide the social base, in the next decade, for Peronism. Known as the "prisoners of Bragado" (presos de Bragado), the case raised international public indignation. Anarchists, who had created a solidarity network with comrades expelled under the 1902 Law on Residency which legalised the expulsion of immigrants who "compromise national security or disturb public order", were considered as public enemies by Uriburu's dictatorship. Prior to their execution, three anarchist bombs had detonated at three strategic places on the Buenos Aires railway network on 20 January 1931, killing three and wounding 17. In 1942 Minister Solano Lima signed the prisoners' releases; their names were cleared by a 1993 law upheld by Socialist deputy Guillermo Estévez Boero. The BCRA's board of director was mainly composed of personalities tied to private banks. It had as its missions the managing of the peso and the regulation of interest rates. He also ensured independence of the judicial system, tax equality, secular education, women's suffrage and right of foreigners' to vote for the election of communal authorities. Finally, he created the Experimental Institute of Agricultural Investigation, a predecessor of the National Agricultural Technology Institute (INTA). Armed resistance against the federal intervention occurred, but in order to avoid a bloodbath, Molinas and De la Torre rejected the resistance. Among other things, FORJA denounced the silence of the government on many problems such as the creation of the Central Bank, "economic sacrifices imposed in benefices of foreign capitalism", "petroleum politics", "arbitrary military interventions", "restrictions to freedom of opinion", "incorporation to the League of Nations", "suppression of relations with Russia", "parliamentary investigations", "the Senate crime", etc.