Кіріспе

1983 жылдан 1989 жылға дейін Аргентина президенті

Рауль Рикардо Альфонсин (Raul Ricardo Alfonsín; 12 наурыз 1927 – 31 наурыз 2009) – аргентиналық заңгер және мемлекет қайраткері, 1983 жылдың 10 желтоқсанынан 1989 жылдың 8 шілдесіне дейін Аргентина президенті болған. Ол 7 жылдық Ұлттық қайта ұйымдастыру процесінен кейін демократиялық жолмен сайланған алғашқы президент болды. Идеологиялық тұрғыдан ол радикал және әлеуметтік демократ ретінде танылды, 1983 жылдан 1991 жылға дейін, 1993 жылдан 1995 жылға дейін, 1999 жылдан 2001 жылға дейін Радикалды Азаматтық Одақтың (UCR) басшысы болды, оның саяси көзқарасы «Альфонсинизм» деп аталды. Буэнос-Айрес провинциясының Часкомус қаласында туған Альфонсин Ла-Плата ұлттық университетінде заң білімін бастады және Буэнос-Айрес университетінің түлегі болды. Ол Радикалды Азаматтық Одаққа (UCR) мүше болды, партия бөлінгеннен кейін Рикардо Балбиннің фракциясына қосылды. 1958 жылы Артуро Фрондизи президент болған кезде Буэнос-Айрес провинциясының заң шығарушы органына депутат болып сайланды, ал Артуро Умберто Илья президент болған кезде ұлттық депутат болды. Ол «Қырлы соғыстың» екі жағына да қарсы болды және Ұлттық қайта ұйымдастыру процесі кезінде мәжбүрлі түрде жоғалып кеткендердің құрбандарын босатуды сұрап, бірнеше рет Habeas corpus туралы арыз жазды. Ол басқа елдердің әскери диктатураларының қылмыстарын айыптады және Фолкленд соғысындағы екі жақтың әрекетіне де қарсы болды. Балбиннің қайтысынан кейін UCR-дің басшысы болды және 1983 жылғы сайлауда президенттікке радикалдық кандидат болды, ол жеңіп алды. Президент болғаннан кейін Альфонсин Конгресске әскерилер бекіткен өзін-өзі кешіру туралы заңды жою туралы заң жобасын жіберді. Ол әскерилер жасаған қылмыстарды тергеу үшін Адамдардың жоғалуы жөніндегі Ұлттық комиссияны құрды, бұл сот процесіне әкеліп соқты және бұрынғы режим басшыларын соттады. Әскерилердің наразылығы Карапинтадас көтерілісіне әкелді, бұл оны толығымен тоқтату заңымен және Тиісті мойынсұну заңымен оларды тыныштандыруға мәжбүр етті. Сонымен қатар, ол қарсылас Justicialist партиясы басқаратын кәсіподақтармен де қақтығысты. Ол Бигль дауының шешімін тапты, Бразилиямен сауданы арттырды және АҚШ пен Никарагуа арасында делдалдық жасау үшін Контадора қолдау тобын құруды ұсынды. Ол Аргентинаның алғашқы ажырасу заңын қабылдады. Ол ұлттық экономиканы жақсарту үшін «Австраль» жоспарын бастады, бірақ бұл жоспар, сондай-ақ «Жаз» жоспары сәтсіз аяқталды. Нәтижесінде туған гиперинфляция мен тәртіпсіздіктер 1989 жылғы президент сайлауында партияның жеңіліске ұшырауына әкелді, оны перонист Карлос Менем жеңді. Альфонсин UCR-дің басшысы болып қала берді және Карлос Менемнің президенттігіне қарсы болды. Ол 1994 жылғы Аргентина Конституциясын өзгерту шарттарын келісу үшін Менеммен бірге Оливос келісімін бастады. Фернандо де ла Руа келісімге қарсы шыққан UCR фракциясын басқарды және ақырында 1999 жылы президент болды. Де ла Руаның 2001 жылғы желтоқсандағы тәртіпсіздіктер кезінде отставкаға кеткеннен кейін Альфонсин фракциясы перонист Эдуардо Духальде Конгресс президенті болып тағайындалуы үшін қажетті қолдау көрсетті. Ол 2009 жылдың 31 наурызында 82 жасында өкпе қатерінен қайтыс болды және оған үлкен мемлекеттік жерлеу рәсімі жасалды.

Ерте өмір және мансап

Рауль Альфонсин 1927 жылдың 12 наурызында Буэнос-Айрес қаласынан 123 км (76 миль) оңтүстікке қарай орналасқан Часкомус қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы – дүкен иелері болған Серафин Рауль Альфонсин Очоа мен Ана Мария Фолкс. Әкесі галициялық және неміс тегінен шыққан, ал анасы Уэльске көшіп келген Рикардо Фолкс пен Фолкленд аралдарының тумасы Мария Елена Фордтың қызы болған. Бастауыш мектепті бітіргеннен кейін Рауль Альфонсин генерал Сан-Мартин әскери лицейіне түсті. Әкесі әскери қызметке қарсы болғанымен, әскери орта мектеп жекеменшік мектептерге ұқсас сапалы болады және одан арзан болады деп ойлады. Альфонсинге де әскери өмір ұнамады, бірақ бұл білім оған әскерилердің ойлау жолын түсінуге көмектесті. Бес жылдан кейін ол екінші лейтенант шенімен бітірді. Әскери мансапты жалғастырмай, заңгер болуды жөн көрді. Оқуын Ла-Плата ұлттық университетінде бастап, Буэнос-Айрес университетінде аяқтады, 23 жасында диплом алды. Ол табысты заңгер болған жоқ, көбінесе жұмыста болмайтын және жиі қарызда болатын. Олар Мендосаға, Ла-Платаға көшіп, содан кейін Часкомусқа қайтып келді. Олардың алты ұлы болды, олардың ішінде тек Рикардо Альфонсин ғана саяси мансапқа қадам басты. Альфонсин жергілікті газетті (El Imparcial) сатып алды. 1946 жылы Радикалдық азаматтық одаққа (РАО) қосылды, ол партияның Демократиялық одақ коалициясына кіруіне қарсы болған "Тұрақты жаңару қозғалысы" фракциясының мүшесі болды. 1951 жылы Часкомус қалалық партия комитетінің төрағасы болып тағайындалды және 1954 жылы қалалық кеңеске сайланды. Хуан Перон үкіметінің Плаза-де-Майоға жасаған бомбалауға жауап ретінде ол қысқа мерзімге қамауға алынды. "Азат ету революциясы" Перонды ұлттық үкіметтен қуғызды; Альфонсин тағы да қысқа мерзімге қамауға алынып, қалалық кеңестегі лауазымынан кетуге мәжбүр болды. РАО екі партияға бөлінді: Артуро Фрондизи басқарған "Тұрақты радикалдық азаматтық одақ" (ТРАО) және Рикардо Балбин мен Крисолого Ларральде басқарған "Халықтық радикалдық азаматтық одақ" (ХРАО). Альфонсинге бұл бөліну ұнамады, бірақ ХРАО-ны таңдады. 1958 жылы Буэнос-Айрес провинциясының заң шығарушы органына ХРАО тізімі бойынша депутат болып сайланды және 1962 жылы қайта сайланды. Өкілеттігі кезінде ол провинцияның астанасы Ла-Платаға көшті. Президент Фрондизи 1962 жылдың 29 наурызында әскери төңкеріс салдарынан құлатылды, сонымен қатар провинциялық заң шығарушы орган да жабылды. Альфонсин Часкомусқа оралды. Келесі жылы ХРАО ТРАО-ны басып өтті, бұл Артуро Умберто Ильяның президенттікке сайлануына әкелді. Альфонсин ұлттық депутат болып сайланды, содан кейін конгресте ХРАО фракциясының вице-президенті болды. 1963 жылы Буэнос-Айрес провинциясы партия комитетінің төрағасы болып тағайындалды. Альфонсин әлі де саяси мансабының басында болды және Фрондизи мен Ильяның үкіметтерінде ерекше рөл атқармады. 1966 жылдың маусымында Илья жаңа әскери төңкеріспен, Аргентина революциясы арқылы биліктен құлатылды. Альфонсин Ла-Платада саяси митинг өткізуге тырысқан кезде және ХРАО комитетін қайта ашуға тырысқан кезде ұсталды. 1966 жылдың қарашасында депутаттық мандатынан бас тартуға мәжбүр болды. 1968 жылы Ла-Платада өткен саяси митингтен кейін үшінші рет тұтқындалды. Ол Альфонсо Карридо Лура және Серафин Фейжо деген псевдонимдермен газеттерге пікір мақалалары жазды. Осы кезеңде "Лас соғыс" басталды, өйткені көптеген партизандық топтар оңшыл әскери диктатураны да, азаматтық үкіметтерді де қабылдамай, оның орнына Куба революциясындағыдай, Кеңес Одағымен байланыстағы солшыл диктатураны жақтады. Альфонсин мақалаларында әскери диктатураны да, партизандарды да қабылдамайтынын, оның орнына еркін сайлау өткізуді талап еткенін айтты. ХРАО қайтадан РАО болып қайта құрылды, ал ТРАО "Тұрақты партияға" айналды. Альфонсин РАО ішінде "Жңару және өзгерістер қозғалысын" құрды, ол партия басшысы Балбиннің саясатына қарсы болды. Әскери диктатура ақыры еркін сайлауды жариялады, бұл Перондықтарға (1955 жылдан бері тыйым салынған) қатысуға мүмкіндік берді. Балбин алғашқы сайлауда Альфонсинды жеңіп, бірақ негізгі сайлауда жеңілді. Альфонсин тағы да депутат болып сайланды. 1975 жылы Ильяны Кеңес Одағына дипломатиялық миссияға шақырды; ол бас тартты және оның орнына Альфонсинды ұсынды. Ол оралғаннан кейін Адам құқықтары жөніндегі тұрақты ассамблеяның негізін қалаушылардың бірі болды. Ол ERP партизандарының басшысы Марио Роберто Сантучоны қорғады, бірақ тек заңды процестерді сақтау үшін, оны шын ниетпен қолдау үшін емес. 1976 жылғы Аргентина төңкерісі президент Изабель Перонға қарсы бағытталды және Ұлттық қайта құру процесін бастарды. Альфонсин күштеп жоғалған адамдардың бостандығын талап етіп, бірнеше habeas corpus өтінішін берді. РАО жоғалып кеткендер туралы үнсіздік сақтады, бірақ Альфонсин бұрынғы президенттің інісі Хиполито Иригойен мен Марио Аная сенаторларын ұрлап кеткеніне наразылық білдіруге шақырды. Ол басқа елдерге де сапар шегіп, жоғалып кеткендер мен адам құқықтарының бұзылуын айыптады. 1976 жылы "Ұсыныс және бақылау" журналын шығарды, ол әскери диктатураның алғашқы кезеңдерінде оны сынаған сирек журналдардың бірі болды. Журнал 1978 жылға дейін жарияланды. Оның редакторылық мақалалары 1980 жылы "Аргентина мәселесі" деген кітапқа жинақталды. Альфонсин 1982 жылғы Фолкленд соғысына қарсы болды, соғыс кезінде екі тараптың да әскерлерді орналастыруын сынады. Ол Илья басшылығындағы төтенше үкімет құруды ұсынды, онда барлық саяси партиялардан министрлер болады, олар британдықтармен атысты тоқтатуға шақырып, сайлау өткізуге шақырады. Фолкленд соғысы жеңіліспен аяқталды және әскерилер сайлау өткізуге уәде беріп, саяси қызметке тыйымды алып тастады. Бұл саяси партияларды әскерилердің жеңілісіне кінәлаудың орнына, ішкі тартыстарға назар аударуға мәжбүр ету үшін есептелген қадам болды. Жоспар күткендей жұмыс істемеді, өйткені саяси партиялар "Көппартиялық" атпен белгілі бір коалицияға бірікті, ол жаңа үкіметті бақылауға тырысқан әскерилердің әрекеттерін қабылдамады және сайлауды жылдамдатуды талап етті, ол 1983 жылдың қазанына белгіленді. Балбин 1981 жылы қайтыс болғандықтан, РАО-да сол кезде күшті басшылық болған жоқ.

Президент сайлау науқаны

Альфонсин Карлос Континмен UCR басшылығы үшін күресті, бірақ партияның күрделі ішкі регламенттерін еңсеруге қол жеткізбеді. Ол Луна Паркте жаңа саяси митинг өткізді, оның сәттілігі АҚШ президенттік праймериздерімен салыстыруға болатындығын көрсетті. Бұл митинг Континге, сондай-ақ президент болуға ниеттенген ол, Альфонсинге қарсы нақты праймериздерде жеңіске жете алмайтынын түсіндірді. Оған қарсы праймериздерге қатысуға ниеттенген Фернандо де ла Руа, Альфонсиннің үлкен халыққа танымал болуына байланысты өтінімінен бас тартты. Жарнамалық кампанияны Дэвид Ратто жүргізді, ол "Ahora Alfonsín" (lang es) слоганын және қолдасу белгісін жасады. Оның кампаниясы қақтығысқа түспейтін тәсілді қолданды, бұл Буэнос-Айрес провинциясының губернаторына перонистік үміткер Герминьо Иглесиаспен күрт қайшылық құрады. Иглесиас тікелей эфирде UCR мөрімен жабдықталған табытты өртеді, бұл үлкен саяси дау тудырды. Осы оқиға салдарынан Иглесиас пен президенттікке перонисттік үміткер Итало Людердің беделі төмендеді. UCR жақтастары Альфонсиннің ерлігін мақтап, Людерді әйелшең деп қысым көрсеткен граффитилер салды; Альфонсин олар туралы білгеннен кейін граффитилерді дереу жоюға бұйрық берді. Альфонсин әскерилер мен перонисттік кәсіподақтар арасындағы келісімді айыптады, ол әскерилерге амнистия беруді көздеді. Ол қарулы күштердің азаматтық үкіметке бағынуы және кәсіподақтарды реттеу қажеттігін мәлімдеді. Сондай-ақ ол "Лақты соғысы" кезіндегі әскерилердің әрекеттерін тергеуді ұсынды. Ол кампаниясын Аргентина Конституциясының кіріспе бөлігін оқып аяқтады. Соңғы митинг Республика алаңында өтті, онда 400 000 адам қатысты. Қоғамдық пікір сауалнамалары UCR-ді PJ-ден кейін көрсетсе де, Альфонсин сол кездегі ең танымал саясаткер екенін көрсетті.

Алғашқы күндер

Альфонсиннің президенттік инаугурациясына Изабель Перон қатысты. Жеңіліске байланысты ішкі айыптауларға қарамастан, Перонист партиясы әскерилердің қайта билікке оралуын болдырмау үшін Альфонсинді президент ретінде қолдауға келісті. Әскери топтардың арасында әлі де авторитарлық үкіметті сақтап қалуға ниеттенгендер болды, сондай-ақ "Лақты соғысы" кезінде әскерилердің әрекеттері үшін өтемақы талап еткен Пласа-де-Майо аналары сияқты топтар да болды. Альфонсин қызметке кіріскеннен үш күн өткен соң Конгреске әскерилер бекіткен өзін-өзі кешіру заңын жою туралы заң жобасын ұсынды. Бұл сот органдарына "Лақты соғысы" кезінде жасалған қылмыстарды тергеуге мүмкіндік берді. Альфонсин үміткерлік кезеңінде бұл мәселені шешетінін уәде берген, ал Лудер бұл жайында нақты жауап бермеген. Альфонсин сонымен қатар партизандық көшбасшылар Марио Фирмених, Фернандо Вака Нарваха, Рикардо Обрегон Кано, Родольфо Галимберти, Роберто Пердия, Гектор Пардо және Энрике Горриаран Мерлоға, сондай-ақ әскери көшбасшылар Хорхе Видела, Эмилио Массера, Орландо Агости, Роберто Виола, Армандо Ламбрушкини, Омар Граффинья, Леопольдо Гальтьери, Хорхе Аная және Базилио Лами Дозоға қарсы сот ісін қозғауды бұйырды. Экономикалық дағдарысқа тап болған ол Бернардо Гринспунды экономика министрі етіп тағайындады. Альдо Нериді денсаулық сақтау министрі, Данте Капутоны сыртқы істер министрі, Антонио Трокколиді ішкі істер министрі, Роке Каррансаны қоғамдық жұмыстар министрі, Карлос Алконада Арамбуруды білім министрі және Рауль Боррасты қорғаныс министрі етіп тағайындады. Хуан Карлос Пулььезе депутаттар палатасына төрағалық етті, ал Эдисон Отеро сенаттың уақытша президенті болды. Көптеген президенттік келіссөздер президенттің ресми резиденциясы – Квинта-де-Оливоста, емес, Каса Росадада өтті.

Лас соғыстың салдары

Рауль Альфонсиннің басымдығы демократияны нығайту, қарулы күштерді азаматтық үкіметтегі стандартты рөлдеріне қосу және одан әрі әскери төңкерістердің алдын алу болды. Альфонсин алғашқыда бюджетті қысқарту, әскери қызметкерлер санын азайту және олардың саяси міндеттерін өзгерту арқылы әскерилердің саяси ықпалын азайтуға тырысты. "Лақты соғысы" кезінде жасалған қылмыстарға қатысты Альфонсин, әскери сотта сотталған жағдайда, төменгі шендегі әскерилер үшін "жоғарыдан келген бұйрықтар" қорғанысын қабылдауға және командирлік жауапкершілікті құрметтеуге дайын болды. Бұл жобаға Plaza de Mayo аналары сияқты адам құқықтары ұйымдары мен қоғамдық пікір қарсылық білдірді, себебі айыпталушылар ақталуы немесе жеңіл жаза алуы мүмкін деп күтілді. Альфонсин сондай-ақ, күштеп жоғалу, адам құқықтарын бұзу және балаларды ұрлау деректерін құжаттау үшін бірнеше танымал тұлғалардан тұратын Ұлттық Комиссияны (CONADEP) құрды. Нәтижесінде Альфонсин Аргентинадағы әскери төңкеріс басшыларын алғаш рет сотқа тартқан Хунталар сотына демеушілік етті. Бірінші сот отырыстары 1985 жылдың сәуір айында Жоғарғы Сотта басталды және жыл соңына дейін жалғасты. Желтоқсан айында сот Хорхе Видела мен бұрынғы Әскери-теңіз күштерінің бастығы Эмилио Массераны өмір бойына, ал Роберто Эдуардо Виоланы 17 жылға бас бостандығынан айырды. Президент Леопольдо Галтьери репрессияға қатысты айыптардан ақталды, бірақ ол 1986 жылдың мамыр айында Фолкленд соғысы кезінде жасаған қылмыстар үшін әскери сотта сотталды. Рамон Кампс 25 жылға сотталды. Сот процестері тек әскерилерге ғана қатысты емес: Марио Фирменич 1984 жылы Бразилияда тұтқындалып, Аргентинаға экстрадицияланды. Жозе Лопес Рега 1986 жылы Майамиден Аргентинаның антикоммунистік альянсымен байланысы болғандықтан экстрадицияланды. Әскерилерді Plaza de Mayo аналарына қарсы тұру үшін құрылған, "субверсияның" құрбандарының отбасылары қолдады. Бұл топ "Лақты соғысының" кінәсін партизандарға жүктеді, бірақ оның қолдаушылары аз болды. Сот процестерінен кейін бомбалық шабуылдар мен әскери наразылықтар туралы, тіпті төңкеріс болуы мүмкін деген қауесет тарады. Альфонсин әскерилердің көңіліне кіру үшін олардың бюджетін арттыруға тырысты. Бұл жеткіліксіз болғандықтан, ол "Лақты соғысына" қатысты қылмыстар бойынша қудалауға шектеу қоятын толық тоқтату заңын ұсынды. Конгресс заңды, халықтың күшті қарсылығына қарамастан, мақұлдады. Прокурорлар мерзім бітер алдында 300 офицерге қарсы 487 айыптау қағазын дайындады, олардың 100-і әлі де активті қызметте болды. Майор Эрнесто Баррейро сотқа барудан бас тартып, Кордобада бүлік шығарды. Ал подполковник Альдо Рико Баррейроға қолдау көрсетіп, Кампо-де-Майода тағы бір бүлік ұйымдастырды. Көтерілісшілер әскери камуфляжын қолданғандықтан "Carapintadas" деп аталды. КГТ Альфонсинді қолдау үшін жалпы ереуіл жариялады, ал Майо алаңында үкіметке қолдау білдіретін көпшілік жиналды. Альфонсин көтерілісшілермен тікелей келіссөздер жүргізіп, олардың берілуін қамтамасыз етті. Ол "Casa Rosada" үйінің балконынан дағдарыстың аяқталғанын жариялады. Көтерілісшілер ақырында берілді, бірақ үкімет сот процестерін реттеу үшін Тиісті мінез-құлық заңын қабылдады. Алайда, екі оқиғаның уақытын әскерилер пайдаланды, ал оппозициялық партиялар Альфонсиннің бас иесіздік танытқанын айтты. Альдо Рико 1988 жылдың қаңтар айында түрмеден қашып, солтүстік-шығыстағы алыс полкте жаңа бүлік бастады. Бұл жолы бүлікке әскери қолдау да, оған қарсы қоғамдық наразылық та аз болды. Әскер оған шабуыл жасап, Рико қысқа шайқастан кейін берілді. 1988 жылдың соңында полковник Мохамед Али Сейнелдин жаңа бүлік ұйымдастырды. 1987 жылғы оқиғалар сияқты, көтерілісшілер жеңіліп, түрмеге қамалды, бірақ әскерилер оларға қарсы оқ атуға бармады. Альфонсиннің әскерилерді азаматтық халықпен татуластыру мақсаты сәтсіз аяқталды, себебі соңғысы әскерилердің шағымдарын қабылдамады, ал әскерилер ішкі мәселелерге көңіл бөлді. 1989 жылы Энрике Горриаран Мерло басқарған кіші партизандық армия - Movimiento Todos por la Patria Ла Таблада полкіне шабуыл жасады. Әскер олардың көптеген мүшелерін өлтіріп, көтерілісті тез басып тастады.

Кәсіподақтармен қарым-қатынас

Алфонсин өкілеттігі кезінде Аргентинадағы кәсіподақтармен экономикалық реформалар және сауданы либералдау саясаты бойынша қақтығыстар туды. Перонизм Латын Америкасының ең күшті кәсіподақтарын әлі де бақылап отырды. Ол олардың бір кандидатты ішкі сайлау өткізу дәстүрін қабылдамады және оларды тоталитарлық деп, жұмысшы табының нағыз өкілдері емес деп санады. Ол осы ішкі сайлауларға қатысты заңдарды өзгертуді, диктатура кезінде тағайындалған кәсіподақ жетекшілерін қызметтен алуды және жаңа заңдар бойынша жаңаларын сайлауды ұсынды. CGT бұл ұсынысты араласушылық деп қабылдады және перонист саясаткерлерін оған қарсы дауыс беруге итермеледі. Заң Депутаттар палатасынан өтті, бірақ Сенатта бір дауыс айырмасымен қабылданбады. Екінші заң жобасы үкімет бақылауынсыз сайлау шақыруды көздеді, ол мақұлданды. Нәтижесінде кәсіподақтар перонисттік бағытын сақтап қалды. Ол кезде CGT ішкі фракцияларға бөлінді. Лоренцо Мигель Justicialist партиясымен жақын байланыста болды және «62 ұйым» фракциясын басқарды. Саул Убальдини одан бейшаралық танытты, PJ саясаткерлеріне сенбеді және ақырында CGT бас хатшысы болып тағайындалды. Альфонсин диктатура кезінде жалақы мөлшерін реттеуге рұқсат беретін ережені күшінде қалдырды. Ол инфляция деңгейіне теңестірілген жалақыны үш ай сайын арттыруға рұқсат берді. CGT бұл ұсынысты қабылдамады және жалақыны еркін келісімдер арқылы анықтауды ұсынды. Альфонсин диктатура кезінде тыйым салынған ереуілдерге рұқсат берді, бұл кәсіподақтарға өз ықпалын кеңейтудің тағы бір мүмкіндігін берді. Он үш жалпы ереуіл және мыңдаған ұсақ еңбек даулары болды. Бірақ бұрынғы осындай жағдайлардан өзгеше, CGT әскери бүліктер кезінде Альфонсиннің жағына шықты және перонист емес президентті құлатуға қолдау көрсетпеді. Конфликттердің себебі жоғары инфляция болды, ал кәсіподақтар оған жауап ретінде жалақыны көтеруді талап етті. Кәсіподақтарға кәсіподаққа мүше емес зейнеткерлер, шіркеу және солшыл фракциялар қолдау көрсетті. Халықтың үкіметке қолдауы, кәсіподақтардың қарсылығына қарамастан, оның сақталуына мүмкіндік берді.

Әлеуметтік саясат

Әскери диктатура аяқталғаннан кейін Альфонсин бірнеше мекемелер мен топтардың авторитарлық әдет-ғұрыптарын азайтуға бағытталған мәдени және білім беру саясатын жүргізді. Ол сондай-ақ баспасөз еркіндігін де қолдады. Алдыңғы онжылдықта елден кеткен бірнеше зиялылар мен ғалымдар қайтып келді, бұл университеттерге пайда әкелді. Буэнос-Айрес университеті 1960 жылдары болған сапа деңгейіне оралды. Көптеген зиялылар саясатқа да араласып, саяси дискурсқа мәдени көзқарас ұсынды. Альфонсин де, перонист Антонио Кафиеро да пайда көрді. 1987 жылы ажырасу заңмен бекітілді. Шіркеу бұған қарсы болды, бірақ оны халықтың көп бөлігі қолдады, тіпті католиктердің де арасында, олар некеден ажырасу бұрыннан бар екенін, ал ажырасу оны жай ғана ресмиледі дейтін. Осыдан кейін шіркеу Альфонсинге қарсы шықты. Шіркеу діни білімді жоюға кедергі жасау үшін табысты қысым көрсетті. Рим папасы Иоанн Павел II-нің үйретулеріне сәйкес, шіркеу есірткі, терроризм, аборт және порнографияның өрбуіне сын көзбен қарады. Альфонсин де абортты қылмыстан босатуды жоспарлаған, бірақ шіркеумен одан әрі қақтығыстың алдын алу үшін бұл идеядан бас тартты. 1978 жылғы Папаның араласуына қарамастан, Бигль дауы Чилимен әлі де шешілмеген мәселе болып қала берді. Хунтаның сот процесіне алаңдаған әскерилер ұсынылған келісімді қабылдамауды және елдің аралдарға деген талабын жалғастыруды талап етті. Альфонсин дауды шешу үшін референдум өткізуді ұсынды. Әскерилер мен Justicialist партиясының қарсылығына қарамастан, олар сайлаудан бас тартуға шақырды, бірақ Резолюция референдумына қолдау 82% құрады. Заң жобасы Сенатта бір дауыспен қабылданды, себебі PJ қарсылығын сақтап қалды. Келесі жылы Чили мен Аргентина арасындағы 1984 жылғы Бейбітшілік және достық шартына қол қойылып, қақтығысқа нүкте қойылды. Чили президенті Аугусто Пиночеттің адам құқықтарын бұзуы және Фолкленд соғысы кезінде Чилидің британдық күштерге көмектесуі де даулы мәселе болып қала берді. Аргентина шіркеуі 1987 жылы Папа Иоанн Павел II-ді Аргентинаға екінші рет шақырды, оның сәтті араласуын атап өтті. Ол Буэнос-Айрес қаласындағы обелискінің жанында Дүниежүзілік жастар күнін тойлады және Лужанның біздің ханым шіркеуінде мисса өткізді. Аргентина Бразилия, Уругвай және Перумен одақтасты, бұл үш ел де жақында жергілікті әскери диктатураларын тоқтатты, АҚШ пен Никарагуа арасындағы қақтығысқа делдалдық жасады. Олар Оңтүстік Америкадағы Контадора тобын қолдау үшін Контадора қолдау тобын құрды. Екі топ та бірге келіссөздер жүргізді, бірақ Никарагуа мен АҚШ-тың өз ұстанымдарын өзгертуге құлшынбауынан кейін сәтсіз аяқталды. Кейіннен топ өзінің ауқымын кеңейтіп, Фолкленд аралдары қақтығысына қатысты Ұлыбританиямен сыртқы қарыз және дипломатия мәселелерін талқылады. Бастапқыда Альфонсин Бразилияның әскери үкіметімен дипломатиялық қарым-қатынас орнатудан бас тартты, бірақ диктатура аяқталғаннан кейін және Хосе Сарни президент болғаннан кейін ғана бұлай істеді. Олардың алғашқы мақсаттарының бірі Аргентина мен Бразилия арасындағы сауданы арттыру болды. Екі президент те Фос-ду-Игуасуда кездесіп, ядролық энергияны бейбіт мақсатта пайдалану туралы бірлескен декларацияға қол қойды. Буэнос-Айрестегі екінші кездесу сауда келісімдерін нығайтты. Аргентина мен Бразилия интеграция және экономикалық ынтымақтастық бағдарламасына (PICE) қол қойды, ал 1988 жылы екі ел де Уругваймен ортақ нарық құруға келісті. Бұл 1991 жылғы Асунсьон шартына әкелді, ол Меркосурды құрды. Альфонсин КСРО-ға ресми сапармен барған алғашқы аргентиналық мемлекет басшысы болды.

Экономикалық саясат

Альфонсин өкімет басында көптеген экономикалық проблемалармен кездесті. Алдыңғы онжылдықта ұлттық экономика 15%-ға төмендеді. Жыл соңына қарай сыртқы қарыз 43 миллиард долларға жуықтап, ел 1982 жылы мемлекеттік банкроттықтан мүжілді. Сол жылы жалпы ішкі өнім 5,6%-ға, ал өңдеу өнеркәсібінің кірісі 55%-ға азайды. Жұмыссыздық деңгейі шамамен 10%-ды құрады, ал инфляция – 209%-ға жуық. Елге қажетті шетелдік инвестициялардың келуі де күмәнді болды. Еліміздің дефициті 6,7 миллиард долларды көрсетті. Валютаның құнын девальвациялау, индустрияны жекешелендіру немесе импортты шектеу сияқты ықтимал шешімдер, әдетте, халыққа ұнамас еді. Бірақ Альфонсиннің бастапқы беделі осы кезде төмендеп, экономиканың ұзақ мерзімді жақсаруы үшін үнемдеудің пайдалы екенін көпке ұқтыра алмады. «Австраль» жоспары да үкіметтің популистік экономикалық саясатымен әлсіретілді. «Көктем» жоспары бағалар мен жалақыны тоқтату және мемлекеттік дефицитті азайту арқылы сайлауға дейін экономиканы тұрақтандыруға бағытталды. Бұл жоспар «Австраль» жоспарынан да нашар қабылданып, ешбір партия қолдау көрсетпеді. Әлемдік банк және ХВҚ Аргентинаға несие беруден бас тартты. Ірі экспорттаушылар Орталық банкке доллар сатудан бас тартып, оның резервтерін азайтып жіберді. 1989 жылдың ақпанында австраль девальвацияланды, ал жоғары инфляция гиперінфляцияға ұласты. 1989 жылдың басында 1 АҚШ доллары 14 австраль тең болса, мамыр айында 17000 австраль құндылығына жетті.

Орта мерзімді сайлау

Әскерилерге қарсы қабылданған шаралар 1985 жылғы қарашадағы заңнамалық сайлауда UCR-дің күшті көрсетіліміне әсер етті. Олар Конгресс төменгі палатасы – Депутаттар палатасында бір орын қосып, 254 орынның 130-ын бақылауға алды. Әділеттілік партиясы сегіз орыннан айырылып (103 орын қалды), ал кішігірім провинциялық партиялар қалған орындарды иеленді. Альфонсин 1986 жылғы сәуірде Буэнос-Айрестен оңтүстікке қарай 800 км (500 миль) қашықтықтағы шағын жағалау қаласы Виедмаға ел астанасын көшіруді жоспарлауға тапсырылған комиссия құрылғанын жариялап, сарапшыларды таң қалдырды. Бұл ұсыныс іске аспады, себебі Виедмада қажетті қалалық инфрақұрылым болмағандықтан, бұл тым қымбатқа түсетін еді. Оның ұсыныстары парламенттік жүйені, соның ішінде премьер-министр лауазымын құруға бағытталған конституциялық түзетулерді батыл түрде талап етті және Депутаттар палатасы тарапынан жақсы қабылданып, бірақ Сенатта күшті қарсылыққа ұшырады. 1987 жылғы заңнамалық сайлауда үкімет үлкен соққыға ұшырады. UCR Депутаттар палатасындағы көпшілігін жоғалтты. Барлық провинциялар Кордова мен Рио-Негродан басқа Перонист губернаторларын сайлады. Буэнос-Айрес қаласымен (сол кездегі федералды округ) бірге, олар UCR жеңіске жеткен жалғыз округтер болды. Осының салдарынан үкімет заңнамалық күн тәртібін ілгерілетуге мүмкіндік таппады, ал PJ тек шағын жобаларды ғана қолдады. PJ 1989 жылғы президенттік сайлауға дайындық жасады, ал UCR губернатор Эдуардо Анжелосты кандидат ретінде ұсынуға тырысты. Анжелоз партия ішінде Альфонсиннің қарсыласы болды.

Кейінгі жылдар

Инфляция күшті өршіген кезде, Анхелоз 1989 жылғы сайлауда PJ үміткері Карлос Менемнен ауыр жеңіліске ұшырады. 1989 жылдың қысына қарай инфляция соншалықты өсті, Альфонсин билікті 8 шілдеде, жоспарланған мерзімнен бес ай бұрын Менемге тапсырды. Альфонсин 1991 жылғы заң шығарушы сайлауда партия жеңілгеннен кейін UCR төрағасы қызметінде қалды. 1989 жылғы жоғары инфляциядан имиджіне нұқсан келген UCR бірнеше округте жеңіліске ұшырады. Альфонсин 1993 жылы қайтадан партия төрағасы болды. Ол Буэнос-Айрес провинциясының губернаторы Эдуардо Дуальде басқаратын провинцияға арналған арнайы бюджетті құруды қолдады. Радикал заң шығарушы Леопольдо Море жаңа бюджетті перонистерден де жақсы қолдады. Екі партия провинцияда бейресми одақ құрды. Альфонсин сондай-ақ Дуальдеге қайта сайлануға мүмкіндік беретін Буэнос-Айрес конституциясына түзету енгізуді қолдады. Президент Карлос Менем қайта сайлануына мүмкіндік беретін конституциялық түзетуді талап етті, ал Альфонсин оған қарсы болды. 1993 жылғы аралық сайлаудағы жеңіс PJ-ны нығайтты, ол заң жобасын Сенатта мақұлдады. Менем радикалдық депутаттарды оны қолдауға мәжбүрлеу үшін түзету бойынша референдум өткізуді ұсынды. Ол сондай-ақ Конгрестің қарапайым көпшілігімен конституциялық түзетуді қабылдауға мүмкіндік беретін заң жобасын ұсынды. Нәтижесінде Альфонсин онымен Оливос келісімін жасады. Осы келісім бойынша UCR Менемнің ұсынысын қолдайды, бірақ президенттік билікті шектеуге бағытталған қосымша түзетулер енгізеді. Ұлттық магистратура кеңесі атқарушы биліктің сот жүйесіне ықпалын азайтты, Буэнос-Айрес қаласы өз мэрін сайлауға рұқсат етілген автономиялы аймаққа айналды, ал президенттік мерзім төрт жылға қысқартылды. Президенттік сайлау екі турлы жүйемен өтеді, ал сайлау коллегиясы таратылды. Альфонсин Аргентина Конституциясына 1994 жылғы түзетулерді әзірлеу үшін жұмыс істеген конституциялық жиналысқа сайланды. Фернандо де ла Руа басқаратын UCR фракциясы келісімге қарсы болды, бірақ партияның көп бөлігі Альфонсинге қолдау көрсетті. UCR сайлауда 19% дауыс алып, 1995 жылғы президенттік сайлауда Менем қайта сайланғанда Frepaso-дан кейін үшінші орынға ие болды. Альфонсин сол жылы партия төрағасы лауазымынан кетті. UCR және Frepaso «Жұмыс, Әділет және Білім үшін Альянс» саяси коалициясын құрды, оны UCR-дан Альфонсин, Фернандо де ла Руа және Родольфо Террагно, ал Frepaso-дан Карлос Альварес және Грейсила Фернандес Мейхиде басқарды. Коалиция 1997 жылғы заң шығарушы сайлауда жеңіске жетті. Альфонсин де ла Руамен сол кездегі бекітілген валюта бағамы туралы келіспеді. Ол бұл шараның бұрын пайдалы болғанын, бірақ де ла Руа оны қолдаған кезде Аргентина экономикасына зиян келтіргенін айтты. Альфонсин 1999 жылы губернатор Пабло Веранидің үгіт науқаны кезінде Рио-Негро провинциясында автокөлік апатына ұшырады. Олар 6-шы тас жолда болды, және ол қауіпсіздік белбеуін тақпағандықтан көліктен шығып кетті. Ол 39 күн ауруханада жатты. Де ла Руа 1999 жылғы сайлауда Буэнос-Айрес губернаторы Эдуардо Дуальдені жеңіп, президент болды. Альфонсин 2001 жылдың қазан айында Буэнос-Айрес провинциясының сенаторы болып сайланды. Де ла Руа 2001 жылғы желтоқсан айындағы тәртіпсіздіктер кезінде отставкаға кетті, ал Конгресс Адольфо Родригес Сааны тағайындады, ол да отставкаға кетті. Альфонсин радикалды заң шығарушыларға Дуальдені жаңа президент ретінде қолдауға нұсқады. Ол сондай-ақ оған екі министрді тағайындады: Хорасио Хаунаренаны Қорғаныс министрі, ал Хорхе Ваноссиді Әділет министрі қызметіне. Радикалдардың қолдауы Дуальдеге президенттік лауазымға үміткер болған Карлос Рукауф пен Хосе Мануэль де ла Сотаның амбицияларын жеңуге көмектесті. Альфонсиннің сол жылдың соңындағы денсаулығы нашарлап, ол қызметтен кетіп, оның орнына Диана Конти келді. 2006 жылы Альфонсин 2007 жылғы президенттік сайлауда тәуелсіз кандидатты ұсыну идеясын қолдаған UCR фракциясын қолдады. UCR өз үміткерін ұсынған орнына, 2002 жылдан бастап 2005 жылдың желтоқсанында президент Нестор Киршнермен жолдары айырылғанға дейін Аргентина экономикасының қалпына келуіне жетекшілік еткен орталық-солшыл экономист Роберто Лаваньяны қолдады. Киршнердің наразылық білдірген жақтастарын жеткілікті түрде таңдай алмағандықтан Лаванья үшінші орынға ие болды. Альфонсинге президент Кристина Фернандес де Киршнер 2008 жылдың 1 қазанында Каса Росадада оның бейнесі бар бюстпен құрмет көрсетті. Бұл оның соңғы қоғамдық көрінісі болды.

Өлім

Альфонсин 2009 жылғы 31 наурызда 82 жасында өкпе қатерлі ісігінен үйінде қайтыс болды. Оның Санта-Фе даңғылындағы үйінің маңындағы көшелер жүздеген адамдармен толып, олар шам жағып күткендерді құрметтеді. Сол кезде Фернандес де Киршнердің вице-президенті, радикал Хулио Кобос президент міндетін атқарушы болып, үш күндік ұлттық аза тұтуды жариялады. Конгресте оның денесі Көк залға қойылды, онда шамамен мың адам қатысты. Оның жұбайы Мария Лоренца Барренче өзінің нашар денсаулығына байланысты жерлеу рәсіміне қатыса алмады. Бұрынғы президенттер Карлос Менем, Фернандо де ла Руа, Эдуардо Духалде және Нестор Киршнер, Аргентина Жоғарғы Сотының барлық мүшелері, мэр Маурисио Макри, губернатор Даниэль Сциоли, Уругвай президенті Табаре Васкес және тағы да бірнеше саясаткерлер қатысты. Оның мәйіті Ла Реколета зиратына көшірілді. Ол UCR тарихындағы маңызды тұлғалар Леандро Н. Алем, Иполито Иригоен және Артуро Ильяның қабірлеріне жақын жерге қойылды. Халықаралық деңгейде Перуде ұлттық аза тұту күні, ал Парагвайда үш күндік аза тұту күні жарияланды. Бразилия, Чили, Колумбия, Франция, Мексика, Парагвай, Перу, Испания, Уругвай және АҚШ үкіметтері көңіл айту жолдады. Салтанатты шараға Табаре Васкестен басқа, Уругвайдан Хулио Мария Сангуинетти және Бразилиядан Фернандо Энрике Кардосо да қатысты. Дегенмен, аталған тарихшылардың Оливос келісіміне қатысты пікірлері әртүрлі. Луна бұл қажетті жамандық болғанын, егер Менем UCR-мен келіссөздер жүргізбей конституциялық түзетуді жүзеге асырса, туындаған хаостың алдын алу үшін қабылданғанын айтады. Ал Де Марко мен Рокчи бұл Альфонсиннің саяси мансабындағы ең ірі қателік болды деп санайды.