Кіріспе

Библиографиялық ақпараттың сенімді дерекқоры – библиографиялық деректер базасы. Бұл – жарияланған жазба жұмыстарға, яғни журналдар мен газет мақалаларына, конференция материалдарына, есептерге, мемлекеттік және құқықтық басылымдарға, патенттерге және кітаптарға сілтемелердің ұйымдастырылған онлайн жинағы. Кітапхана каталогтарындағы жазбалардан өзгеше, библиографиялық деректер базасындағы көптеген жазбалар толық монографияларды емес, мақалалар мен конференция материалдарын сипаттайды және олар әдетте кілт сөздер, тақырыптық жіктеу терминдері немесе аннотациялар түрінде өте толық тақырыптық сипаттамаларды қамтиды. Библиографиялық деректер қоры тақырыптардың кең ауқымын немесе компьютерлік ғылым сияқты бір академиялық саласын қамтуы мүмкін. Көптеген библиографиялық деректер қоры сауда атауымен, лицензиялық келісім бойынша сатушылардан немесе тікелей жасаушылардан таратылады: индекстеу және рефераттау қызметтері. Көптеген библиографиялық деректер қоры цифрлық кітапханаларға айналды, олар ұйымдастырылған мазмұнның толық мәтінін ұсынады: мысалы, CORE ғылыми мақалаларды ұйымдастырып, көшірмелейді, ал OurResearch Unpaywall-де ашық қолжетімді мазмұнды іздеу құралын әзірлейді. Басқалары библиографиялық емес және ғылыми деректер базаларымен бірігіп, Химиялық рефераттар немесе Entrez сияқты толық салалық іздеу жүйелерін құрайды.

Тарих

ХХ ғасырдың ортасына дейін жарияланған әдебиет іздеген адамдар қолмен жасалған индекс картотекаларынан басылған библиографиялық көрсеткіштерге сүйенуге мәжбүр болды. "1960 жылдардың басында мәтінді алғаш рет цифрландыру үшін компьютерлер пайдаланылды; мақсаты – Ұлттық медицина кітапханасының "Index Medicus" және Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасының (NASA) "Ғылыми және техникалық аэроғарыш есептері" сияқты екі американдық журналды шығаруға кеткен шығындар мен уақытты қысқарту болды. 1960 жылдардың соңына қарай мұндай цифрланған әріптік-сандық ақпарат жиынтықтары библиографиялық және сандық деректер базасы ретінде белгілі болды, олар ақпараттың жаңа түріне жатты. Онлайн интерактивті іздеу 1970 жылдардың басында жеке телекоммуникациялық желілер арқылы коммерциялық тұрғыдан мүмкін болды. Алғашқы қызметтер ғылыми әдебиеттің индекстері мен аннотацияларының бірнеше деректер базасын ұсынды. Бұл деректер базаларында журналдардағы мақалалардың библиографиялық сипаттамалары болды, оларды автор мен аталымдағы кілт сөздер бойынша, кейде журнал аты немесе тақырып бойынша іздеуге болады. Пайдаланушы интерфейсі қарапайым, қол жеткізу құны жоғары болды, ал іздеуді "соңғы пайдаланушылар" үшін кітапханашылар жүргізді.