Кіріспе
Қауіпсіздік әдістемесі
Құрылғыға немесе қауіпсіздік жүйесіне рұқсатсыз кіруді немесе оны айналып өтуді болдырмау, тоқтату немесе анықтау үшін қолданылатын әдістеме – бұл қауіпсіздікке қарсы әдістеме. Кез келген құрылғы немесе жүйе жеткілікті білімі, жабдықтары және уақыты бар адаммен бұзылуы мүмкін болғандықтан, «бұзуға төзімді» термині, егер бұзушы тараптың ресурстарына белгілі бір шектеулер қойылмаса немесе болмаса, қате болады. Бұзуға төзімділік – бұл өнімнің, қаптаманың немесе жүйенің қалыпты пайдаланушыларының немесе оған физикалық қолжетімділігі бар басқа адамдардың (қасақана түрде бұзу немесе саботаж жасау) әрекеттеріне қарсы тұру қабілеті. Бұзуға төзімділік, арнайы драйвері бар бұрандалар сияқты қарапайым мүмкіндіктерден бастап, жеке чиптер арасындағы барлық деректерді шифрлейтін немесе жұмыс істемейтін күйге түсіретін күрделі құрылғыларға дейін, немесе арнайы құралдар мен білімді талап ететін материалдарды пайдалануға дейін жетеді. Қаптамалар мен өнімдерде бұзудың алдын алу үшін бұзуға төзімді құрылғылар немесе мүмкіндіктер жиі қолданылады. Бұзуға қарсы құрылғылардың бір немесе бірнеше компоненттері болады: бұзуға төзімділік, бұзуды анықтау, бұзуға жауап беру және бұзудың фактісін растау. Назарда болу керек мәселелер:
Мүмкін бұзушыны анықтаңыз: қарапайым пайдаланушы, бала, медициналық көмек алушы, ойыншыл, тұтқын, саботаж жасаушы, ұйымдасқан қылмыскерлер, террористер, сыбайлас жемқор үкімет. Олардың білім деңгейі, материалдары, құралдары қандай болуы мүмкін? Өнімге, қаптамаға немесе жүйеге рұқсатсыз кірудің барлық мүмкін жолдарын анықтаңыз. Басты кіру жолдарынан басқа, қосымша немесе «екінші есік» әдістерін де қарастырыңыз. Маңызды өнімдерге немесе жүйелерге қол жеткізуді бақылаңыз немесе шектеңіз. Бұзуды қиындату, оған кететін уақытты ұзарту үшін бұзуға төзімділікті арттырыңыз. Бұзудың фактісін көрсетуге көмектесетін бұзудың анық белгілерін қосыңыз. Адамдарды бұзудың белгілерін байқауға үйретіңіз.
Механикалық
Кейбір құрылғыларда стандартты емес бұрандалар немесе гайкалар қолданылады, мақсаты – қолжетімділікті қиындату. Мысалы, телефондық коммутациялық шкафтар (оларда алтыбұрышты кілтке сәйкес келетін үшбұрышты гайка бастары болады) немесе сыртқы электр тарату трансформаторларының есіктерін бекіту үшін 5 жақты бастары бар гайкалар қолданылады. Стандартты Torx бұранда басы ортасында тігізгішпен жасалып, стандартты Torx драйверлерін пайдалануды болдырмайтын қауіпсіздік түріне айналдырылуы мүмкін. Тұтынушы электроникасы сияқты құрылғылардың ішіне ресми емес кіруді болдырмау үшін әртүрлі басқа да қауіпсіздік бұрандалары ойлап табылды.
Электрлік
Бұл типтегі бұзылуға қарсы тұру көбінесе ұрылар сигнализациясында кездеседі. Көбінесе іске қосу құрылғылары (мысалы, қысым датчиктері, пассивті инфрақызыл сенсорлар (қозғалыс детекторлары), есік датчиктері) конфигурациясына байланысты әдетте ашық немесе әдетте жабық екі сигнал сымын пайдаланады. Сенсорларға кейде қуат қажет, сондықтан кабельдерді жеңілдету үшін көп өзекті кабельдер қолданылады. Қуатты қажет ететін құрылғылар үшін 4 өзекті кабель көбінесе жеткілікті (қуаты жоқ құрылғылар үшін екі қосалқы қалдырылады), бірақ қосымша өзекті кабельдерді де пайдалануға болады. Бұл қосымша өзекті дабыл жүйесіндегі арнайы "бұзылу тізбегіне" қосуға болады. Жүйе бұзылу тізбегін бақылап, құрылғыларға немесе кабельдерге қол сұғылса дабыл береді. Құрылғылар мен басқару панельдерінің корпустары қол сұғуға қарсы датчиктермен жабдықталуы мүмкін. Кіргізушілер белгілі бір құрылғыны айналып өтуге тырысып дабыл қақтыру қаупіне тап болады. Кейбір ұрылар сигнализациясында қолданылатын қозғалыс детекторлары, еңіс датчиктері, ауа қысымы сенсорлары, жарық сенсорлары сияқты сенсорлар бомбаны заласыздандыруға кедергі келтіру үшін де қолданылуы мүмкін.
Қауіпсіздік
Көптеген құралдар мен керек-жарақтарды ашу үшін құралдарды қолдану қажет. Бұл құрылғының ішіндегі ток өткізетін немесе ыстық бөліктерге кездейсоқ немесе қасақана қол жеткізуді, сондай-ақ жабдыққа зақым келтіруді болдырмау мақсатында жасалған. Өндірушілер бұзуға төзімді бұрандаларды қолдануы мүмкін, оларды әдеттегі құралдармен ашпауға болады. Көптеген қоғамдық ғимараттардағы электр жабдықтарында бұзушылық немесе вандализмді азайту үшін, осы бұрандалар қолданылады, бұл басқаларға қауіп тудыруы мүмкін.
Кепілдіктер мен қолдау
Құрылғыны өндіруші көздемеген тәсілмен өзгертіп, бұзған пайдаланушы, кепілдік талап ету үшін немесе (әсіресе компьютерлерде) оны жөндеу үшін техникалық қолдау қызметіне жүгіну үшін, мұны жасағанын мойындамауы мүмкін. Мұндай жағдайды болдырмау үшін бұзылуға қарсы пломбалар жеткілікті болуы мүмкін. Дегенмен, оларды қашықтан тексеру қиын, сондай-ақ көптеген елдерде заңмен белгіленген кепілдік мерзімі бар, яғни өндірушілер құрылғыға қызмет көрсетуге міндетті. Арнайы бұрандалар қарапайым пайдаланушылардың құрылғыны өзгертуіне алдын ала тосқауыл қояды. АҚШ-та Магнусон-Мосс Кепілдік Заңы өндірушілерге тек құрылғыны өзгерту фактісіне байланысты кепілдікті күштен шығаруға тыйым салады. Кепілдік тек қана егер өзгерту нақты ақаулы бөлікке әсер етіп, ақаудың себебі болған жағдайда ғана мойындалмайды.
Цифрлық құқықтарды басқару
Бұзуға қарсы тұру смарт-карталарда, приставкаларда және басқа да цифрлық құқықтарды басқару (DRM) жүйесін қолданатын құрылғыларда қолданылады. Бұл жағдайда мәселе пайдаланушының жабдықты бұзуына немесе өзіне зиян келтіруіне жол бермеу емес, оларды кодтарды алудан немесе декодталған биттік ағынды алу мен сақтаудан тоқтату туралы. Мұндай жағдайларда әдетте әрбір чиптің ішінде көптеген ішкі жүйе мүмкіндіктерін жасыру арқылы (ішкі сигналдар мен күйлерге қол жеткізуді қиындату үшін) және чиптер арасындағы шиналардың шифрланғанын қамтамасыз ету арқылы орындалады. DRM механизмдері көп жағдайда сертификаттар мен асимметриялық кілттік криптографияны да пайдаланады. Барлық осындай жағдайларда бұзуға қарсы тұру дегеніміз – құрылғы пайдаланушысына құрылғының жарамды сертификаттарына немесе ашық және жеке кілттеріне қол жеткізуге рұқсат бермеу. Бағдарламалық құралды бұзу шабуылдарына қарсы тұруды қамтамасыз ету процесі «бағдарламалық құралды бұзуға қарсы қорғау» деп аталады.
Бағдарламалық жасақтама
Бағдарламалық жасақтама кері инженерияны қиындату немесе пайдаланушының өндірушінің тілегіне қарсы оны өзгертуіне кедергі келтіретін шаралар болғанда, бұзылмауға төзімді деп те аталады (мысалы, қолдану тәсіліне қойылған шектеуді жою). Көбінесе қолданылатын әдіс – кодты бүркемелеу. Дегенмен, бағдарламалық жасақтамада бұзылмауға қарсы тиімділік аппараттық жасақтамаға қарағанда әлдеқайда қиын, себебі бағдарламалық орта эмуляция арқылы дерлік кез келген деңгейде манипуляциялануы мүмкін. Егер сенімді есептеу жүзеге асырылса, қорғалған бағдарламаларды бағдарламалық жасақтама арқылы бұзу аппараттық жасақтаманы бұзумен салыстырылатын қиындыққа ие болар еді, өйткені пайдаланушы қашықтықтан растау және қорғалған сақтауды айналып өту үшін жалған сертификаттар беру үшін сенімді чипті бұзуға мәжбүр болар еді. Алайда, ағымдағы техникалық ережеде чиптің кез келген күрделі физикалық шабуылға қарсы толығымен қорғалмауы белгілі; яғни, ол бұзылмауға төзімді құрылғы сияқты қауіпсіз болуға арналмаған. Бұл бағдарламалық жасақтаманы жаңарту процесін күрделендіреді, өйткені бағдарламалық жасақтама жаңартуларын тексеру қажет, ал жаңарту кезіндегі қателер қорғау механизмін қате жұмыс істеуге әкелуі мүмкін.