Кіріспе

Простата безінің жағдайы
Простаталық қабыну – простата безінің жағдайы, ол артық сұйықтықтан ісінумен және простатозбен туындауы мүмкін. Бұл жағдай көбінесе простаталық қабынуға шалдыққан адамның жиі зәр шығаруға ұмтылысын сезінуіне әкеледі. Простаталық қабыну простата ауруымен байланысты, ол жасқа байланысты прогрессирлеуі мүмкін. Көбінесе простатаның көлемі ұлғаяды, бұл простатит, простатаның ұлғаюы немесе простата қатерлі ісігі сияқты қосымша проблемаларға әкелуі мүмкін. Простаталық қабыну көбінесе 20-40 жас аралығындағы адамдарда байқалады. Дегенмен, ол кез келген жаста пайда болуы мүмкін. Созылмалы простатит – бұл жағдайдың негізгі себептерінің бірі, ол сұйықтықтың жиналуымен және простатаның ісінуімен, соның салдарынан қабынумен байланысты. Простаталық қабынудың басқа да себептеріне жақсы қарынды простаталық гиперплазия жатады.

Симптомдар көбінесе пациентке тән, ал диагнозға тексеру және тіктөртбұрышты ректальды тексеру кіреді. Адамдар көбінесе қосымша тексеру үшін урологқа жолданады. Простаталық қабынуды емдеуге варикоцеле склеротерапиясы сияқты механикалық емдеулер, сондай-ақ созылмалы простатит (простатаның инфекциясы) кіреді. Простата инфекциясы денедегі табиғи қорғаныс механизміне байланысты сұйықтықтың жиналуына және қабынуға әкелуі мүмкін. Артық сұйықтық өндірісімен қатар, сұйықтық инфекцияның белсенді болуына байланысты қоюлануы мүмкін, бұл эякуляция кезінде зәр жолына шығаруды қиындатады. Алкогольді ішімдіктерді шамадан тыс ішу – нақты механизмі белгісіз болғанымен, алкоголь жүйке жүйесі және басқа да органдарға зиян келтіргендей, простата тіндеріне де зиян келтіреді. Тышқандарға жасалған зерттеуде (қалыпты тышқандар, алкоголь ішкен тышқандар, созылмалы бактериялық емес простатитпен ауырған тышқандар, алкоголь ішкен созылмалы бактериялық емес простатитпен ауырған тышқандар) простата бездеріне әсер етілді. Алкоголь ішкен созылмалы бактериялық емес простатитпен ауырған тышқандарда басқа топтарға қарағанда простаталық қабыну көбірек байқалды. Простата қатерлі ісігі – простата тіндерінде пайда болатын қатерлі ісік, көбінесе ересектерде кездеседі. Простата – еркек репродуктивті жүйесінде тік ішек астында және мочевой пузырьінің астында орналасқан без. Простата қатерлі ісігін анықтаудың өлім-жітімді азайтатынын анықтау үшін бес рандомизацияланған бақыланатын зерттеу жүргізілді, онда 45-80 жас аралығындағы 341 342 қатысушы қатысты. Зерттеу нәтижелері простата қатерлі ісігінен туындаған өлім-жітім бойынша скринингтік топ пен бақылау тобы арасында статистикалық айырмашылықты көрсетпеді. Зерттеу нәтижелері скринингтік топ пен бақылау тобы арасында простата қатерлі ісігі диагнозы қойылған ерлердің саны бойынша маңызды болды. Зерттеу нәтижелері простата қатерлі ісігі диагнозы қойылған адамдардың өмір сүру сапасы туралы, соның ішінде зәр жолдарының симптомдары мен простаталық қабыну туралы жеткілікті мәліметтер бермеді. Зәр жолдарының кисталары – зәр шығару жолдарының қалыпты емес жағдайы, онда кілегейлі қабықшаның өзгеруімен байланысты кисталар пайда болады. Бұл өзгерістер әдетте реактивті қабынушылық өзгерістер болып табылады. Сирек эякуляция – эякуляция жиілігінің төмендеуі простата безіндегі секрециялардың жиналуына ықпал етуі мүмкін. Нәтижесінде простата үлкен, сезімтал және қабынулы болып көрінуі мүмкін, сонымен қатар зәр шығару бұзылыстары да болуы мүмкін. Простаталық қабыну туралы ақпарат шектеулі, өйткені ол көбінесе созылмалы простатит сияқты басқа жағдайлардың жанама әсері немесе асқынуы ретінде қарастырылады. Осыған байланысты, өмір салты факторлары осындай жағдайлардың симптомдарына әсер етуі мүмкін, өйткені олар простаталық қабынумен байланысты. Қытайда жүргізілген жалпыхалықтық эпидемиологиялық зерттеуде алкогольді тұтынудың артуы олардың созылмалы простатитінен туындаған ыңғайсыздық немесе ауырсыну белгілерінің артуымен байланысты екені анықталды. Бұл циркуляциядағы алкоголь простаталық қабынуды күшейтетіні және мұндай симптомдарға ықпал ететіні туралы түсінікке байланысты. Простата алкогольге сезімтал, сондықтан алкогольді тұтыну қабынудың ауырлығын арттыруы мүмкін. Себебі ацетальдегид, этанолдың ыдырау өнімі, қан тамырларының кеңеюіне және содан кейін простаталық қабынуға және қабынуға әкелуі мүмкін.

Аурулар: бел, жамбас немесе іштің ауырсынуы
Пенис немесе ұрық айналасындағы ауырсыну немесе дискомфорт
Простатаның ісінуі немесе ұлғаюы
Зәр шығаруда қиындық
Жиі зәр шығару немесе түнгі зәр шығару
Дизурия – зәр шығару кезіндегі ауырсыну
Простатаның соғу сезімі
Сезімтал простата безі
Бұл симптомдармен қатар, простатит простаталық қабынудың қайталануынан туындаған асқынулардың бірі болуы мүмкін. Егер адам аз сексуалдық белсенділікпен айналысып, эякуляция жиілігі төмен болса, простата безінде секреция жиналуы мүмкін. Бұл простаталық өзектерді бітеп тастауы мүмкін, нәтижесінде простатит даму қаупі артады.

Ауыр симптомдар

Егер адамда төмендегідей белгілер байқалса, дұрыс диагноз алу үшін дереу медициналық көмекке жүгіну ұсынылады.

Варикоцеле склеротерапиясы

Ұрық безі мен простата тамырлары байланысқандықтан, ұрық безі тамырларынан сұйықтық кері ағып, простатаға жиналуы мүмкін. Варикоцеле склеротерапиясы – көп сұйықтық қамтитын тамырларды жауып, қан ағынын басқа тамырлар арқылы қайта бағыттайтын процедура, осы арқылы простатадағы сұйықтық жиналуын азайтады. 40-80 жас аралығындағы 36 қатысушыға зерттеу жүргізілді, нәтижелері статистикалық тұрғыдан маңызды болды, себебі варикоцеле склеротерапиясы простатаға түсетін қысымды жеңілдетіп, простатаның қабынуын азайтуға көмектеседі.

Простатты үнемі массаж жасау

Дәрігерлер простатадағы қабынуды азайту үшін простатаға үнемі массаж жасауды ұсынады. 1980 жылы жүргізілген зерттеуде қатысушыларға 3-4 апта ішінде 10 рет простата массажы жасалды және гипертрофия (органның үлғаюы) дерлік барлық қатысушыларда азайды. Простатаға массаж жасау жиналған сұйықтықты шығаруға көмектеседі. Бұл әдіс тарихи түрде простатит емдеу үшін қолданылып келген, себебі простатаның қабынуы жиі простатитпен байланысты болады. Простата қабынуын емдеу туралы мәліметтер әлі де шектеулі, бірақ простатит кезінде простата қабынуын жою үшін бірнеше емдеу түрлері біріктірілген зерттеулер жүргізілді. Мысалы, антибиотиктер мен простата массажының үйлесімі созылмалы простатитпен ауыратын адамдарда созылмалы кіші кезең ауруларын жеңілдетуге көмектесетіні анықталды. Бұл массажтың бұрын простатадағы қабынуды жеңілдетуге көмектесетініне негізделген.

Акупунктура және дәстүрлі қытай медицинасы

Акупунктура және қытай медицинасының үйлесімі простатаның қабынуынан туындаған белгілерді жеңілдетуге көмектеседі және созылмалы простатит үшін тиімді емдеу әдісі ретінде қолданылуы мүмкін. 2021 жылы жарияланған жүйелі шолу және мета-талдау, осы қорытындыға жету үшін барлығы 1831 жағдайды қамтитын 19 рандомизацияланған бақыланатын зерттеуді пайдаланды. Нәтижелер көрсеткендей, дәстүрлі қытай медицинасымен біріктірілген акупунктура пациенттердің зәр шығару белгілерін жақсартады, ауырсынуды басады және жалпы өмір сапасын арттырады. Бұған қоса, нәтижелер осы балама емдеулердің салдарынан қолайсыз әсерлердің күшеюі байқалмағанын көрсетті.

Тамақ қоспалары

Пилмито, фитотерапиялық препарат, простатадағы қан ағынының бұзылуын және қарыншастың жақсы ұлпасының гиперплазиясына байланысты зәр шығару симптомдарын азайтуы дәлелденген. Нақты механизмі белгісіз, бірақ ол тестостеронды оның белсенді метаболиті – дигидротестостеронға айналдыратын 5-альфа редуктаза ферментін тежеу арқылы әрекет етеді деп саналады. Қарыншастың жақсы ұлпасының гиперплазиясы бар адамда дигидротестостеронның артық өндірілуі мүмкін. Дигидротестостерон деңгейінің жоғарылауы простатаның үлкейюіне алып келуі мүмкін, себебі ол простата стромасы мен эпителий жасушаларының гиперплазиясында маңызды рөл атқарады.

Жаттығу

Күніне 30 минут, аптасына 5 рет серуендеу немесе жүйелі түрде жаттығу жасау простатаның үлғаюы немесе жедел простатиттен туындаған, қан ағынының бұзылуына әкелетін белгілерді жеңілдетуге көмектеседі. Бұл сондай-ақ болашақта простатадағы қан ағынының бұзылуының алдын алуға және қан ағынының бұзылуынан туындаған кез келген ауырсынуды азайтуға да көмектеседі.

Басқа

Басқа емдеу әдістеріне жылы ванналар, жылыту төсемдерімен жергілікті жылу терапиясы және физиотерапия жатады. Физиотерапияның мысалдарының бірі – несеп көпіршігін ұстап тұратын бұлшықеттерді күшейтетін және босаңсытатын кіші кезең жаттығулары. Миофазикалық босату – бұл триггерлік нүктелерді босату, ол да ауырсыну симптомдарын жеңілдетуге көмектеседі. Бұл белдің төменгі бөлігі мен кіші кезең аймағындағы бұлшықеттерді жылыту немесе салқындату құралымен басу және созуды қамтиды.

Дәрі-дәрмектер

Бангшиль мен Фортеге әдетте Аюрведа деп аталатын дәрі-дәрмектің баламалы түрі ретінде қолданылады. Бірге қолданылғанда олар простатаның толысуына және несеп шығару кезінде пайда болатын басқа да симптомдарға көмектеседі. Бангшил таблеткаларында мынадай ингредиенттер бар: Шилажит (асфальт), Гуггул (Balsamodendron Mukul), Сварнамакшика Бхасма (Ferri sulphuratum), Касис (Ferr: sulphas), Ванслочан (Bambusa arundinaecia), Банг Бхасма (Tin Bhasma), сандал майы, Чандрапрабха Ко. Бангшильдің кейбір ингредиенттері простатаны инфекциядан сақтайтын антибактериялық қасиеттерге ие деп есептеледі. Фортеге таблеткаларында мынадай ингредиенттер бар: Камбоджи (Breynia patens), Куунча биж (Mucuna pruriens), Суддха Качура (Stryclmos yuxvQmica), Самудра Шеш Биж (Argyria speciosa), Вардхара биж (Rourea santaloides тұқымдары), Асан (Withania Somnifera), Вардхара мұз (Rourea santaloides тамыры). Фортеге құрамындағы кейбір ингредиенттер несеп-жыныс жүйесін нығайтуға көмектеседі деп саналады. 1978 жылдың қаңтары мен 1979 жылдың маусымы аралығында 17-60 жас аралығындағы 104 адамға 6 апта бойы Бангшиль және Фортеге берілген зерттеуде, простата толысуының жағдайларының 40,2%-ында жазылған, 42,3%-ында “қатты жақсарған”, 5,8%-ында “аздап жақсарған” және 11,5%-ында жақсармаған. Сонымен қатар, қатысушылардың көпшілігінде несептің күйдіруі және белдің ауыруы сияқты симптомдардың жақсарғаны байқалды. Зерттеуде пациенттердің көпшілігінде екі апта ішінде жақсару байқалды және емдеуден жағымсыз әсерлер тіркелмеді.