Кіріспе

Аллегей өзеніндегі бөгет, Аллегей ұлттық орманы, Уоррен округі, Пенсильвания, АҚШ

Уоррен округі, Пенсильваниядағы Аллегей өзеніндегі Кинзуа бөгеті – Миссисипи өзенінің шығысындағы АҚШ-тағы ең ірі бөгеттердің бірі. Бөгеттің салдарынан пайда болған Квакер көлі де, су қоймасына құяды. Көл солтүстікке қарай 25 мильге созылып, Нью-Йорк штатының Сенека ұлтының Алегани резервациясында орналасқан Саламанкаға жақынға дейін жетеді. Жоба үшін суға батыруға бекітілген тайпалық жерлер 600-дан астам Сенека мүшесін қоныстан шығарып, резервацияның үштен бір бөлігінен және құнарлы егістік жерлерінің көп бөлігінен айырды.

Құрылыс

1936 жылы Питтсбург аймағын күшті су тасқыны шалып, кең ауқымда зардап келтірді. Бұл Конгресті 1936 және 1938 жылғы су тасқынын бақылау актілерін қабылдауға итермеледі, ол Аллегейни өзенінде бөгет салуға рұқсат берді. АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы бөгет құрылысын 1960 жылға дейін бастаған жоқ. Ол 1965 жылы аяқталды, ал су қоймасын толтыру 1967 жылға дейін жалғасты. Осы кезде бөгетке қарсылық күшейді, әсіресе Нью-Йорк штатындағы Сенека тайпасы арасында. Бөгет артындағы жерлерді су басып, демалыс және гидроэнергетикалық көл құру жоспары олардың Пенсильваниядағы тарихи жүгері егістігінің көп бөлігінен, сондай-ақ көптеген қауымдастықтардан және Нью-Йорктегі мыңдаған гектар құнарлы жерден айырылуына әкелер еді. Жоба салдарынан 600-дан астам отбасы қоныс аударып, басқа жерге көшірілуге мәжбүр болды. Бөгеттің басты мақсаты – Аллегейни өзеніндегі су тасқынын бақылау. Кинзуа 2180 шаршы миль (5646 км²) су жиналатын алапта су ағынын реттейді, бұл Род-Айленд штатынан екі есе үлкен аумақ. Инженерлік корпус мәліметінше, бөгеттен қосымша пайдалар – құрғақшылықты бақылау, гидроэлектр энергиясын өндіру және демалыс мүмкіндіктері болады. Гидроэлектр энергиясының басым бөлігі Питтсбургке жеткізіледі.

Коридон, Кинзуа, Квакер көпірі және Қызыл үйді айыптау

Плотинаның салынуы және Аллегени су қоймасының толуы су қоймасының су тасқынына ұшыраған аумақтарындағы бірнеше қалалар мен елді мекендерді жоюды қажет етті. Пенсильвания штатындағы Кинзуа және Нью-Йорк штатындағы Элко (Квакер көпірі) екі қаласы өздерінің құрылтайларын таратып жіберді, ал Корридонның Уоррен округіндегі бөлігі де осылай қосылды. Басқалары, мысалы, Корридонның Маккин округі (Пенсильвания штаты) және Оновилл (Нью-Йорк штаты) өздерінің басқаруын сақтап қалды, бірақ олардың қауымдық орталықтары суға батқандықтан халықтың көп бөлігін жоғалтты. Барлық тұрғындар мемлекеттік жерді иелену құқығын пайдалана отырып, көшірілуге мәжбүр болды. Ред-Хаус (Нью-Йорк штаты) да өзгерістерге тікелей қатысты болмаса да, бұл өзгерістерден әсер көрді. 1967 жылы плотинаның алғашқы сынағы Ред-Хаустың батысындағы Нью-Йорк штатының 17-ші тас жолын суға батырды, содан кейін жаңа тас жол, Оңтүстік деңгейлі тас жолы салынуы керек болды. Тас жолдың бағыты Ред-Хаус елді мекенінің орталық бөлігінен өтті, бұл плотинаның және Аллегени мемлекеттік паркінің кеңеюімен бірге мемлекеттік органдар мен Армия инженерлік корпусын қаланың көп бөлігін күштеп иеленуге итермеледі. Қала тұрғындарының бір бөлігі сол кездегі Бейстейт ауылында, қаладан оңтүстікке қарай шамамен бір шақырым жерде жер сатып алып, 1973 жылы Аллегени мемлекеттік паркі қайтадан кеңеюді ұсынғанда қаланы күштеп таратуға жасалған әрекеттерге қарсы тұруға мүмкіндік алды. Ред-Хаус (2010 жылғы мәлімет бойынша 38 адам) өз құрылтайын сақтап қалды, ал бірнеше отбасы әлі де өздерінің меншігіндегі жерлерін ұстап тұр. Көшіруге дайындық ретінде 1964 жылдың жазында Оновилл, Квакер көпірі және Ред-Хаус пошта бөлімшелері жабылды, нәтижесінде осы елді мекендердің пошталық индекс кодтары ресми түрде қолданылмады. Қоғамдардың жоғалуына өтемақы ретінде үкімет Сенека тайпасының қоныстануы үшін Нью-Йорктегі екі елді мекенде 305 акр жерді бөлді: Стимбург (сол атаумен аталған елді мекеннің оңтүстігінде орналасқан 160 акр жер) және Джиммерсон Таун (Саламанка қаласының батысында, бұрынғы Шонго қауымының жанында орналасқан 145 акр жер). Джиммерсон Таун Сенека тайпасының екі астанасының бірі болып белгіленді. Бұл жоба сонымен қатар Американың бойскауттарының бас жүгері плантаторлар кеңесіне тиесілі Олмстед лагерінің де көшірілуіне себеп болды. Лагерь Аллегени өзенінің жағасындағы төмендікте орналасқан, бірақ плотинаның салынуы оны төбеге көшіруге мәжбүр етті.

Басқа медиада

Питер Ла Фардж жазған және Джонни Кэш 1964 жылғы Bitter Tears: Ballads of the American Indian альбомының бірінші трегі ретінде жазған "As Long as the Grass Shall Grow" әні, Кензуа бөгетінің құрылысы салдарынан Пенсильваниядағы Сенека ұлтының жерін жоғалту туралы баяндайды. Кэш бұл материалға радиостанциялардың қарсылығына тап болды. "Johnny Cash's Bitter Tears" деректі фильмі осы оқиғаларды қамтыды және оған сүйеніп альбомның жаңа нұсқасы жазылды. Бұл 2016 жылдың ақпан айында PBS телеарнасында көрсетілді. Баффи Сент-Маридің 1965 жылғы "Now That The Buffalo's Gone" әнінің төртінші шумағы АҚШ үкіметінің "әлі де жерімізді алып жатыр ма?" деген сұрағын қояды және Джордж Вашингтонның Сенекаларға жерлерін кепілдік берген шартына сілтеме жасайды. Онда "Кинзуа бөгеті шартының бұзылуына себепкер" делінеді және "олар үшін не істейсіздер?" деп сұралады. 2014 жылы Пол Ламонт пен Скотт Сэкет кинорежиссерлері PBS арнасы үшін Кинзуа бөгеті мен Аллегей су қоймасының құрылысы туралы "Lake of Betrayal" (Сатылған көл) атты деректі фильмнің түсірілімін бастады. Фильм 2017 жылдың қазан айында жарық көрді. Кинзуа бөгеті Стивен Найттың режиссерлік еткен және Chernin Entertainment / Endeavor Content компаниялары Apple TV+ үшін шығарған "See" телесериалында пайда болады, ол қирап, ағып жатыр және сериядағы "патшайымның" орны ретінде бейнеленеді.