Кіріспе

Византия империясының неміс ғалымы (1856–1909)

Карл Крумбахер (23 қыркүйек 1856 – 12 желтоқсан 1909) – Византия грек тілі, әдебиеті, тарихы және мәдениеті саласындағы сарапшы неміс ғалымы. Ол қазіргі заманғы университеттерде византануды тәуелсіз академиялық пән ретінде қалыптастырушылардың бірі болды.

Өмір және мансап

Крумбахер Бавария Корольдігінің Кюрнах-им-Аллгау қаласында дүниеге келді. Ол Мюнхен және Лейпциг университеттерінде классикалық филология және үнді-еуропалық тіл білімі салаларын оқыды. 1879 жылы мемлекеттік емтиханды (Staatsexamen) тапсырып, 1891 жылға дейін мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. 1883 жылы докторлық диссертациясын (Promotion) қорғап, 1885 жылы ортағасырлық және жаңа грек филологиясы бойынша Habilitation дәрежесін алды. 1897 жылдан бастап Мюнхен университетінде ортағасырлық және жаңа грек тілі мен әдебиеті профессоры болды және әлемдегі бұл мамандық бойынша алғашқы профессорлық кафедраны – византиялық зерттеулер кафедрасын басқарды. Крумбахер византиялық зерттеулердің ең көне академиялық журналы – «Византиялық журналды» (1892) және «Византиялық архивін» (1898) құрды. Сол кездегі серіктесі – белгілі белградтық византиятанушы Божидар Прокич болды. 1909 жылы Мюнхенде қайтыс болды. Оның византиялық зерттеулер профессоры лауазымына физик Вернер Гейзенбергтің әкесі, Август Гейзенберг тағайындалды. Оның ең маңызды еңбегі – 1891 жылы жарық көрген «Юстинианнан бастап шығыс рим империясының құлауына дейінгі византия әдебиеті тарихы» (Geschichte der byzantinischen Litteratur von Justinian bis zum Ende des oströmischen Reiches (527–1453)) еңбегі. 1897 жылы екінші басылымы жарық көрді, оған Альберт Эрхард (теология бөлімі) және Генрих Гелцер (Византия тарихының жалпы суреті, б.з. 395–1453 жж.) қатысты. Еңбектің құндылығын ұзақ бібліографиялық тізімі күшейте түсті, және ол ондаған жылдар бойы стандартты оқулық ретінде қолданылды. Крумбахердің Грекия мен Осман империясындағы кең саяхаттары оның «Грекия саяхаты» (Griechische Reise, 1886) еңбегінің негізі болды. Оның маңызды жұмыстарының ішінде Михаил Гликас (1894) және Кассияның (1897) поэзиясын зерттеу, сондай-ақ «Халыққа арналған мақалалар» (Populäre Aufsätze, 1900) кітабы бар. «Жаңа грек жазу тілінің мәселесі» (Das Problem der neugriechischen Schriftsprache, 1902) еңбегінде ол Катаревуса жақтастарының қазіргі грек тілі мен әдебиетіне классикалық стильді енгізу әрекеттеріне қарсы күресті.