Кіріспе

Ресейлік тарихшы Александр Александрович Васильев (Алекса́ндр Алекса́ндрович Васи́льев; 4 қазан 1867 (Ж.С.) – 30 мамыр 1953) 20 ғасырдың ортасында Византия тарихы мен мәдениеті саласындағы ең көрнекті сарапшы саналды. Оның «Византия империясының тарихы» (том 1–2, 1928) еңбегі бүкіл Византия тарихының толыққанды сипаттамаларының бірі болып табылады және Эдвард Гиббон мен Федор Успенскийдің еңбектерімен бірдей деңгейде қарастырылады.

Өмірбаян

Васильев Санкт-Петербургте дүниеге келген. Ол Санкт-Петербург университетінде ең алғашқы кәсіби византиятанушылардың бірі Василий Василевскийден оқыды, кейіннен ол жерде араб тілін оқытты. 1897-1900 жылдары Парижде білімін жетілдірді. 1902 жылы ол Николас Маррмен бірге Синайдағы Әйя Екатерина монастырына сапар жасады. Тарту университетінде жұмыс істеген кезінде (1904-1912) Васильев «Византия және арабтар» (1907) атты өте ықпалды монографиясын дайындап, жариялады. Ол сонымен қатар Константинопольде Федор Успенский құрған Ресей археология институтында жұмыс істеді. 1912 жылы Санкт-Петербург университетінің профессоры болып тағайындалды. 1919 жылы Ресей Ғылым академиясының академигі болып сайланды. 1925 жылы Парижге сапары барысында Михаил Ростовцевтің ықпалымен Батысқа эмиграциялады. Ростовцев оған Висконсин университетіндегі Мадисон қаласындағы қызметін ұйымдастырып берді. Бірнеше онжылдықтан кейін Васильев Думбартон Окске жұмысқа өтті. Өмірінің соңында Прагадағы Никодим Кондаков институтының және Византияны зерттеулердің халықаралық қауымдастығының президенті болып сайланды.