Кіріспе
Адамда (Homo sapiens) кездесетін сүтқоректілер ақуызы – XPB (xeroderma pigmentosum type B) АТФ-қа тәуелді ДНК геликазасы, ол ТФИИХ транскрипция фактор кешенінің құрамына кіреді.
XPB (xeroderma pigmentosum type B) is an ATP dependent DNA helicase in humans that is a part of the TFIIH transcription factor complex.
Құрылымы
Археялық XPB гомологының 3D құрылымы доктор Джон Тейнер және оның Скриппс зерттеу институтындағы тобымен рентгендік кристаллография әдісімен анықталды.
Функция
XPB қалыпты базальды транскрипцияда, транскрипциямен байланысты жөндеуде (ТБЖ) және нуклеотидті экзициялық жөндеуде (НЭЖ) маңызды рөл атқарады. Тазартылған XPB ДНК-ны 3'-5' полярлылығымен айналдыра алады. НЭЖ-дегі XPB (ERCC3) ақуызының функциясы – бастапқы зақым анықталғаннан кейін ДНК екі тізбегін айналдыруға көмектесу. НЭЖ – бұл қалыпты негіздік жұптасуды бұзатын әртүрлі ДНК зақымдануларын жоятын көп қадамды жол. Мұндай зақымдарға ірі химиялық қосылыстар, ультракүлгін сәулеленуден туындаған пиримидин димерлері және окистелудің әртүрлі түрлері жатады. XPB (ERCC3) геніндегі мутациялар адамдарда ксеродерма пигментозумға (XP) немесе Коккейн синдромымен (XPCS) біріктірілген XP-ге алып келуі мүмкін. XPCS фенотипі бар адамдардан алынған мутантты XPB жасушалары ультракүлгін сәулеленуге және күрт окислик стресске сезімтал.
Аурулар
XPB және басқа да байланысты комплементациялық топтардағы мутациялар, XPA, XPG, Xeroderma pigmentosum, Cockayne синдромы және трихотидистрофия сияқты генетикалық аурулардың пайда болуына себеп болады.
Кіші молекулалы ингибиторлар
Триптолид сияқты, сүтқоректілерде транскрипцияны TFIIH жалпы транскрипция факторының XPB суббірлігін тежеу арқылы тоқтатып, күшті биологиялық белсенді табиғи заттар, жақында гипоксиялық қатерлі жасушаларды нысанаға алу үшін, глюкоза тасымалдаушысының жоғары экспрессиясы бар жасушаларды глюкоза конъюгаты ретінде қолдану туралы хабарланды.