Кіріспе

Австралия армиясының батальоны

2/1-ші батальон – Австралия армиясының жаяу әскер батальоны. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Екінші Австралия императорлық күштерінің құрамында құрылған бұл батальон 1940 жылдың басында Таяу Шығысқа жіберілді. Кейін Солтүстік Африка кампаниясының алғашқы шайқастарына қатысып, Бардия және Тобрук маңындағы шайқастарда болғаннан соң 1941 жылдың басында Грекияға жіберілді. Немістердің күшті шабуылы одақтастарды тез кері шегіндірді және оларды өте қысқа кампаниядан кейін эвакуациялауға мәжбүр етті. 2/1-ші батальон Критке қонды, онда мамыр айында неміс басқыншылығын тойтаруға сәтсіз тырысты. Батальонның көп бөлігі Критіде тұтқындалды, бірақ 2/1-ші кейін Палестинада аман қалғандардан қайта құрылды және Жапонияның соғысқа қатысуынан кейін 1942 жылдың басында Австралияға оралды. Олар Жаңа Гвинеяда жапон әскеріне қарсы екі кампанияда шайқасты: 1942–43 жылдары Кокода жолындағы кампанияда және 1944–45 жылдары Айтапе–Вейвак кампаниясында. Соғыс аяқталғаннан кейін 2/1-ші батальон таратылды.

Құрылу

1939 жылғы 16 қазанда Сиднейдегі Виктория казармасында 6-австралиялық дивизияның 16-бригадасы құрамында құрылған 2/1-батальон, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғандағы Австралия Империясының ерікті жаяу әскер күштерінің алғашқы батальондарының бірі болды және "Орфорд" кемесімен теңізге шықты.

Грекия мен Таяу Шығыста

Суэц каналы арқылы өтіп, 13 ақпанда 2/1-ші Мысырға келді. Батальон содан кейін Палестинаға жылжып, Газа маңындағы Джулис қаласында 16-шы бригаданың қалған бөлігімен бірікті. Бригаданың барлығы тамыздың соңына дейін Палестинада болды, сосын 6-шы дивизиямен бірге активті қызметке дайындық үшін Мысырға көшті. 2-ші дүниежүзілік соғыстағы батальонның алғашқы жорығы – 1941 жылдың қаңтар-ақпанында Мысырдан Шығыс Ливияға жасаған шабуыл болды. 3 қаңтарда батальон соғыстағы австралиялықтардың алғашқы құрлықтағы әрекетіне қатысып, Бардияны басып алу үшін 6-шы дивизияның шабуылын бастады. Батыстан шабуылдап, 2/1-ші таңнан кейін артиллерия, бронетехника және авиацияның қолдауымен итальяндық бекіністер алдындағы сым тораптарын бұзып, ілескен күштерге көпір басын құрды. Айдың соңында 2/1-ші тағы да алдыңғы қатарда болды, 16-шы бригада 6-шы дивизияның итальяндық Тобрук портына шабуылын жетекшілік етті. Портты басып алғаннан кейін батальон Тобрукты күзетуге қалды. 7 наурызда Тобруктан шығып, неміс шабуылынан қауіптеніп, 6-шы дивизияның қалған бөлігімен бірге Грекияға бет алды. Батальон 22 наурызда Грекияға жетіп, елдің солтүстігіне Германия шабуылдайды деген күдікпен орналасты. 7 сәуірде Верияда бекініп, бірақ одақтас күштер тез жеңіліске ұшырап, 12 сәуірде оңтүстікке шегінуге мәжбүр болды. 25 сәуірде Мегарадан теңіз арқылы эвакуацияланды. Мысырға қайтудың орнына, 2/1-ші Крит аралына қонды, Мегарадан эвакуацияланғаннан кейін бір күн өткен соң. Олар Ретимодағы әуежайды қорғауға кірісіп, 2/11-ші батальонмен бірікті. 20 мамырда немістер Критке әуеден шабуыл жасады. Неміс парашютшілерінің екі батальоны әуежайға шабуылдады, ал сол кезде подполковник Ян Кэмпбелл басқарып тұрған 2/1-ші Ретимо шайқасында қарсы тұрып, күшті қорғаныс жасады. 28 мамырда одақтастар эвакуациясын бастады, бірақ кері шегіну туралы бұйрық әуежайды ұстап тұрған екі батальонға жетпеді, олар 30 мамырға дейін қарсы тұрды. Бірақ, аралдың басқа жерлерінде жеңіске жеткен немістер күшін жинап, қару-жарақ пен артиллерияны жеткізіп, Ретимоны ұстап тұрған екі батальонға қарсы күшін шоғырландырды. Азық-түлік пен оқ-дәрісі бітіп, 2/1-ші батальон қарсыласуды тоқтатып, тұтқынға түсті. Криттегі шайқастар 2/1-ші батальонға ауыр шығын тигізді: 43 адам қаза тапты, 64 жарақат алды, 511 адам тұтқынға алынды. Криттегі шығын батальон құрамының басым бөлігін құрады, бірақ маусым айының соңына қарай Палестинада 2/1-ші батальоннан 70-ке жуық адам болды, олардың кейбіреулері Крит түскеннен кейін қашып үлкерді, ал кейбіреулері Грекиядан қайтарылып келді. Батальонды таратудың орнына қайта құру туралы шешім қабылданды. Бұл үшін 16-шы бригаданың басқа екі батальонынан – 2/2-ші және 2/3-ші – 200 тәжірибелі сарбаз ауыстырылып, 500 жаңадан келген күш қосылды. 1941 жылдың қазан айында 2/1-ші батальон қайта құрылғаннан кейін, Сирия-Ливан кампаниясында Виши Франциясынан тартып алынған Солтүстік Сириядағы бекіністерді күзетуге жіберілді. 1941 жылдың желтоқсанында Жапонияның соғысқа қосылуы 6-шы дивизияны Австралияға қайтару жоспарларын жеделдетті. 10 наурызда 2/1-ші батальон үйге қайта аттанды. Саяхат барысында батальон жапон шабуылынан қорғау үшін Цейлонға бағытталды. Бірақ шабуыл болған жоқ, 2/1-ші батальон 7 тамызда Мельбурнға жетті.

Жаңа Гвинея

Қысқа ғана демалыстан кейін, 2/1-ші батальон Жаңа Гвинеяға жөнелтілді, 1942 жылдың қыркүйегінде Кокода жолы науқанының бағыты одақтастардың пайдасына бұрыла бастаған кезде ол жерге жетті. Батальон кейіннен Буна-Гона аймағындағы жағажайларға қарай шегініп бара жатқан жапон әскерін қууға қосылды, ал қарсы шабуыл кезінде 2/1-ші батальон Эора өзені және Гораридегі маңызды шайқастарға қатысты, содан кейін 1942 жылдың қазан айынан қараша айының соңына дейін Санананда шайқасына қатысты. Науқан барысында батальон ауыр шығынға ұшырады, 60 проценттен астам әскері қаза тапты, жараланды немесе ауруға байланысты эвакуацияланды. Кокода науқанынан кейін 2/1-ші батальон қайта құру үшін Австралияға оралды. Осы кезде олар Санананда аймағында шайқасқан және кейін таратылған 49-шы батальоннан үлкен күштер алды. Австралияға оралғаннан кейін, батальонның штаттық саны 900 адамнан 800-ден астам адамға дейін төмендеген джунглидегі соғысқа бейімделуімен ұзақ қайта ұйымдастыру кезеңі басталды. Соғыстың соңында, 1944 жылдың желтоқсан айында, олар Эйтапе-Вевак аймағындағы шамамен 35 000 жапон әскерін ұстауға көмектесу үшін Жаңа Гвинеяға қайта жөнелтілді. Науқан соғыс аяқталғанға дейін жалғасты, және 2/1-ші батальон 16-шы бригаданың қалған бөлігімен бірге Вевактағы жапон әскерінің негізгі базасына қарай жағалау бойымен жылжуға қосылды. Батальон 1945 жылдың желтоқсан айында таратылды. Соғыс кезінде батальонда барлығы 3491 адам қызмет етті, олардың 263-і қаза тауып, 418-і жараланды. 2/1-ші батальонның мүшелеріне берілген наградалар: бір орден тағасы бар үш Еңбегі Сіңіргендер ордені, 15 Әскери крест, жеті Еңбегі Сіңіргендер медалі, 28 Әскери медаль және 68 мақтау қағаздары.