Кіріспе

Канадалық актриса және продюсер (1892–1979)

Актриса Глэдис Луиза Смит (8 сәуір 1892 – 29 мамыр 1979), кәсіби аты Мэри Пикфорд, АҚШ-та тұратын канадалық актриса, сондай-ақ продюсер, сценарист және киностудияның негізін қалаушы. Ол американдық кино индустриясының пионері болды, оның Голливудтағы мансабы бес онжылдыққа созылды. Болашақ күйеуі, актер-продюсер Дуглас Фейрбенкспен бірге Пикфорд–Фейрбенкс студиясын және United Artists компаниясын құрды, сонымен қатар Кино өнері мен ғылымы академиясының 36 негізін қалаушысының бірі болды. Үнсіз фильмдер дәуірінде "Американың сүйіктісі" деп танылған ол, AFI-нің "100 жыл 100 жұлдыз" тізімінде Классикалық Голливуд киносы дәуіріндегі 24-ші ең үздік әйел жұлдыз және "бұйралы шашты қыз" ретінде тізімге енді. 1910-1920 жылдары ең танымал актрисалардың бірі болды, "Киноның патшайымы" деген лақап атын алды. Ол кинодағы жас және тәжірибесіз кейіпкер (инге́ню) типін анықтаған деп есептеледі. "Кокет" (1929) фильміндегі алғашқы дыбысты фильмдегі рөлі үшін екінші "Оскар" сыйлығымен марапатталды. 1976 жылы американ киносына қосқан үлесі үшін арнайы "Оскар" сыйлығын алды.

Саяси көзқарастар

Пикфорд 1944 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Томас Дьюиді, 1964 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Барри Голдуотерді және 1966 жылы губернаторлыққа сайлауда Рональд Рейганды қолдаған. Ол Голливуд Республикалық комитетінің негізін қалаушы мүшесі болды.

Кейінгі жылдар және өлім

Экраннан кеткеннен кейін Пикфорд әкесі сияқты маскүнем болды. Оның анасы Шарлотта 1928 жылғы наурыз айында сүт безінен туған ісіктен қайтыс болды. 1936 және 1933 жылдары оның ағасы Лотти мен інісі Джек алкогольге байланысты себептерден көз жұмды. Бұл қайғылар, Фэрбенкстен ажырысуы және үнсіз фильмдер дәуірінің аяқталуы Пикфордты терең күйзеліске ұшыратты. Оның Роксан және Рональд есімді асырап алған балаларымен қарым-қатынасы ең жақсы жағдайда да шиеленіскен болатын. Пикфорд өзін-өзі уақытша оқшаулап, біртіндеп шетке қағылды, көбінесе Пикфэйрде қалып, Лилиан Гиш, өгей ұлы Дуглас Фэрбенкс және таңдалған бірнеше адамдарды ғана қабылдады. 1955 жылы ол «Күн сәулесі мен көлеңкелер» атты естеліктерін жариялады. Pickfair-де қайырымдылық шаралары жалғасты, соның ішінде Бірінші дүниежүзілік соғыстан келген, көзі көрмей қалған соғыс ардагерлері үшін жыл сайынғы Рождестволық кеш өткізілді. Ол 1947 жылы құрылғанда Канада азаматтығын алған жоқ. Алайда, Пикфорд британдық/канадтық паспортпен жүрді және оны Лос-Анджелестегі британдық/канадтық консулдықтарында үнемі жаңартып отырды, бірақ американдық азаматтыққа қатысты ешқандай рәсім жасаған жоқ. Оның Канаданың Онтарио штатындағы Торонто қаласында да үйі болды. Өмірінің соңында Пикфорд Канаданың азаматтық департаментімен келісімге келіп, Канада азаматтығын ресми түрде алуға шаралар қабылдады, себебі ол «канадтық ретінде қайтыс болғысы келді». Канада билігі оның паспорттық мәртебесін ескере отырып, ол Канада азаматтығынан ешқашан айырылмағанын білмеді, бірақ оның өтініші мақұлданды және ол ресми түрде Канада азаматы атанды. 1979 жылғы 29 мамырда Пикфорд Калифорния штатының Санта-Моника қаласындағы ауруханада бір апта бұрын ауырған ми қан кетуінен туған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Ол Калифорния штатының Глендейл қаласындағы Forest Lawn Memorial Park зиратының Garden of Memory бағында жерленді.

Мұра

Пикфорд Голливудтың Даңқ аллеясында, 6280 Голливуд бульвары мекенжайында «Кинофильмдер» санатында жұлдызға ие болды. Оның қол іздері мен аяқ іздері Голливудтағы Грауманның қытай театрында көрсетілген. Театрдың ресми мәліметтеріне сәйкес, Норма Талмидж кездейсоқ ылғал бетонға басқанда, бетонға аяқ іздерін салу дәстүрін қалыптастырған. Алайда, 1937 жылдың 13 қыркүйегінде «Lux Radio Theatre» эфирінде «Жұлдыз туады» радиоқойылымындағы сұхбатында Сид Грауман Пикфордты қатыстырып, бетонға қол мен аяқ іздерін салу идеясының қалай туғанын баяндады. Ол: «Бұл таза кездейсоқтық болды. Мен тікелей соған тап болдым. Театр салынғанда, мен жұмсақ бетонға қадам басқаныма осылай таптым. Сөйтіп, мен бірден Мэри Пикфордқа бардым. Мэри аяғын бетонға басты», – деді. Ол Гержедің «Америкадағы Тинтин» шығармасында бейнеленген. Кино өнер және ғылым академиясы салған, Голливудтағы 1313 Вайн-стриттегі Пикфорд кино зерттеу орталығы 1948 жылы радио және теледидар студиясы ретінде ашылды. Конгресс кітапханасының Джеймс Мэдисон ескерткіш ғимаратындағы Мэри Пикфорд театры оның құрметіне аталған. Калифорниядағы Катедраль қаласындағы алғашқы кинотеатр 2001 жылдың 25 мамырында ашылған «Мэри Пикфорд театры» деп аталды. Театр бірнеше экраннан тұратын әсем ғимарат, ол испан соборының үлгісінде салынған, онда қоңырау мұнарасы мен үш қабатты вестибюль бар. Вестибюльде Пикфорд пен оның соңғы күйеуі Бадди Роджерске тиесілі түпнұсқа заттардан тұратын тарихи көрме ұйымдастырылған. Олардың арасында Митчелл Лейзеннің дизайнымен жасалған «Дороти Вернон оф Хэддон Холл» (1924) фильмінде киген сирек және әдемі кестеленген көйлек, оның арнайы «Оскар» сыйлығы және әшекейлік қорап бар. 1980 жылғы «Биографиялық қыз» мюзиклінде үнсіз фильмдер дәуірінде Пикфордтың кейіпкері бейнеленген. 2007 жылы Кино өнер және ғылым академиясы марқұм Бадди Роджерстің екінші әйелі Беверли Роджерстің мүлкіне Пикфордтың «Оскар» сыйлығының біреуін сатуды тоқтату үшін сотқа шағымданып, талап қойды. Оның Торонтодағы туған үйі, қазір Ауру балалар ауруханасы орналасқан. Тақта 1973 жылы оның күйеуі Бадди Роджерс ашты. Суретші Эино Гира салған бюст он жылдан кейін қосылды. Тақтада оның туған күні 1893 жылдың 8 сәуірі деп көрсетілген. Бұл оның туған күні тіркелмегендіктен болуы мүмкін; өмірі бойы, бала кезінен бастап, ол көптеген адамдарды өзінің нақты жасынан бір жас кішірек екеніне сендірді, осылайша оның актерлік дарыны көбірек көрініп, жас рөлдерге түсуге мүмкіндік алды, олар театрларда көптеп кездесетін. Отбасылық үй 1943 жылы қиратылып, көптеген кірпіштері Калифорниядағы Пикфордқа жеткізілді. Пикфорд мүлікті сатудан түскен қаражатты Онтарионың Ист-Йорк қаласында, сол кезде Торонтоның маңындағы үй салуға жұмсады. Бунгало Торонтодағы лотереяда бірінші жүлде болды, ол соғысқа қатысқандарға көмектесуге арналған. Пикфорд 1943 жылдың 26 мамырында үйді ашты. 1993 жылы Палм-Спрингс Даңқ аллеясында оған Алтын пальма жұлдызы арналды. Пикфорд 1999 жылы Торонтодағы Канаданың Даңқ аллеясында ажалынан кейін жұлдыз алды. Пикфорд 2006 жылы Канаданың пошта маркасында бейнеленді. 2011 жылдың қаңтар айынан 2011 жылдың шілдесіне дейін Торонто Халықаралық кинофестивалі TIFF Bell LightBox ғимаратының Канадалық кино галереясында Мэри Пикфордқа арналған естеліктер жинағын көрсетті. 2011 жылдың ақпан айында Торонтодағы 1920-1930 жылдарға арналған Спадина мұражайында «Сүйікті: Мэри Пикфордтың тарихы» атты бір актрисаның қатысуымен қойылым өтті. 2013 жылдан бері Мэри Пикфорд қоры Пеппердин университетіндегі Пикфорд композиторлары мен Пикфорд ансамблін демеушілік етеді, олар студенттерден тұрады, олар экрандағы үнсіз фильмдерге сүйемелдеу үшін тірі ойналатын музыкалық ұпайлар жасауды үйренеді. 2013 жылы Пикфордтың жоғалған деп саналған ерте фильмінің көшірмесі («Their First Misunderstanding») Нью-Гэмпширде тастап кеткен астық қоймасын бұзып жатқан ағаш шебері Питер Масси тапты. Ол Кини мемлекеттік колледжіне сыйға берілді және қазіргі уақытта Конгресс кітапханасында көрменің реставрациясы жүргізілуде. Фильм Пикфордтың аты аталған алғашқы фильм ретінде ерекшеленеді. 2014 жылдың 29 тамызында «Cinecon» кинофестивалінде «Сцена артында» (1914) фильмін көрсеткен кезде кинотарихшысы Джеффри Вэнс Мэри Пикфордтың ресми өмірбаянын жазу үшін Мэри Пикфорд қорымен жұмыс істеп жатқанын мәлімдеді. 2017 жылдың 8 сәуірінде Google Doodle Мэри Пикфордтың 125 жылдық мерейтойын атап өтті. Мелани Бенджаминнің 2018 жылғы «The Girls in the Picture» романы Мэри Пикфорд пен сценарист Фрэнсис Марионның достығы туралы тарихи көркем шығарма. 2019 жылдың 20 тамызында Торонто Халықаралық кинофестивалі Мати Диопты алғашқы Мэри Пикфорд сыйлығының иегері деп жариялады.

Жалпы көздер

Жалпы беттер саны: 680.