Кіріспе

Австралияның ағымдағы оқиғалар туралы радио бағдарламасы.

AM – Австралия радио бағдарламасы. Бұл Австралия хабар тарату корпорациясының ағымдағы оқиғалар туралы негізгі радио бағдарламасы, әр таңертең ABC Radio National және ABC Local Radio желілерінде эфирге шығады. 1967 жылдың 4 қыркүйегінде алғаш рет хабарланған AM – Австралиядағы ең ұзақ жүріп келе жатқан радио бағдарламаларының бірі.

20 ғасыр

Роберт Пич 1967 жылғы 4 қыркүйекте таңертең ABC Radio 1 (қалалық) және ABC Radio 3 (аумақтық) желілерінде (қазіргі ABC Local Radio) алғаш рет эфирге шыққанда AM бағдарламасын жүргізуші ретінде тағайындалды. Бағдарлама Сиднейдегі 2FC, Ньюкаслдағы 2NA, Канберрадағы 2CN және Мельбурндағы 3AR сияқты станцияларда таратылды. Күн сайын таңертеңгі сағат 8:00-де, 7:45-тегі жаңалықтардан кейін эфирге шыққан AM тез арада Австралияның ең танымал таңертеңгі радио бағдарламасына айналды. Екі жылдан кейін ABC радиосының кешкі ағымдағы оқиғалар бағдарламасы PM осы бағдарламаның серігі ретінде құрылды және ABC-нің флагмандық кешкі бағдарламасына айналды. AM-нің алғашқы жылдары сынға ұшырады. 1968 жылдың қаңтарында журналист Гарри Робинсон «Сидней Морнинг Геральд» газетінде AM-ді сәтсіздік деп сипаттады. Оның пікірінше, мұның себебі «жансыз материалдар» мен «әлсіз ұсыныс» болды. Робинсон сондай-ақ Райт жақсы материалға лайық екенін және тыңдаушылар жақсы әңгімелерді естуге лайық екенін айтты. Ли алты ай бойы бағдарламаны жүргізді, содан кейін 1969 жылдың шілдесінде Роберт Пич лауазымға оралды. Алайда, Ли Пич пен оның әйелі Сиднейде жүргенде көлік соққаннан кейін ауыр жарақат алғандықтан, уақытша жүргізуші міндетін қайтадан атқаруға мәжбүр болды. Апатта Пичтің бетіне жарақат алды, екі қабырғасы сынды және екі аяғы сынды. Пич 1970 жылдың 18 мамырында физиотерапиядан өтіп жатқан күйінде AM-ге оралды. 1976 жылы ABC Radio 1-де «City Extra» атты қоғамдық істер бағдарламасы іске қосылды, ал Даусет осы бағдарламаның алғашқы жүргізушісі болып тағайындалды, бұл оны AM жүргізушісі лауазымынан босатуға мәжбүр етті. AM-де Даусетті алмастырған Хамиш Робертсон AM жүргізушісі лауазымына тұрақты түрде тағайындалды. AM-ді екі жыл жүргізгеннен кейін Ричардстың орнына Стив Коссер келді және ол репортер болып қайтадан төмендетілді, бұл Австралия журналистер қауымдастығының наразылығын тудырды және Ричардс пен ABC арасында шиеленіс тудырды. Алайда, Ричардс ABC TV-нің жаңа ағымдағы оқиғалар бағдарламасының серіктес продюсері ретінде жаңа лауазымға ие болды. 1982 жылы Стив Коссардың орнын Ред Харрисон басты және AM жүргізушісі ретінде жұмысын бастады. Харрисонның терең баритон дауысы болды, оны кейбір әріптестері «вискиге малынған» деп сипаттады, сонымен қатар ерекше қатаң ұсыныс стиліне ие болды. Харрисонды «1918 жылғы соғыс бітіру туралы бұйрықты естімеген британ армия офицері» сияқты сипаттады. Кейіннен AM ABC Radio 2-ге (қазіргі Radio National) 7:00-дегі жаңалықтардан кейін 7:05-те жаңа ерте шығарылыммен қосылды, бірақ 1994 жылы Сиднейдегі 2BL станциясының қызметкерлері екі станцияда екі түрлі уақытта бір-бірімен бәсекелесетін екі бірдей бағдарламаның болуынан туындауы мүмкін мәселелер туралы алаңдаушылық білдірді. 1987 жылы бағдарламаның 20 жылдығы тойланды. Роберт Пич, Ред Харрисон, Стив Коссер және Хамиш Робертсон сияқты бұрынғы жүргізушілер, сондай-ақ бұрынғы тілші Боб Карр және PM бағдарламасының жүргізушісі Пол Мерфи Сиднейдегі ABC студиясында жиналып, 1987 жылдың 4 қыркүйегінде Маргарет Тросбидің таңертеңгі бағдарламасында эфирге шыққан мерейтойлық бағдарлама жазды. Фэннинг 1996 жылдың соңына дейін осы лауазымда болды, содан кейін ол тележурналистикаға көңіл бөлді. Фэннингтің орнын 1997 жылы шетелдік тілші Питер Кейв басты. 1997 жылы бағдарламаның 30 жылдығын тойлағанда, Кейв Австралиядағы тележурналистиканың болашағын зерттеген AM бағдарламасының арнайы шығарылымын ұсынды. Бағдарламаның жоғары деңгейдегі қонақтарының арасында ABC басқарушы директоры Брайан Джонс және бастапқы тілші Рей Мартин болды. Оның орнын AM-де шоудың екінші әйел жүргізушісі болған Линда Моттрам басты. 2007 жылы бағдарламаның 40 жылдығы тойланды, бұрынғы жүргізушілер бағдарламада жұмыс істеген кездегі әртүрлі естеліктерді еске алды. 2014 жылдың басында ABC TV-нің News Breakfast бағдарламасынан Вирджиния Триоли Истлидің орнына AM-нің жаңа жүргізушісі болады деп хабарланды. Алайда, бір аптадан кейін күтпеген жағдай орын алып, Триоли AM-ді жүргізуден бас тартып, өзінің теледидардағы лауазымына оралды, Майкл Роулендпен News Breakfast бағдарламасын бірге жүргізді. Бұрынғы 7.30 саяси редакторы Крис Ульман AM жүргізушісі болып тағайындалды. 2017 жылы AM өзінің алғашқы бағдарламасының 50 жылдығын тойлады. Сол жылдың басында Сабра Лейн AM жүргізушісі болады, ол ABC TV-нің Four Corners бағдарламасына ауысқан Бриссенденді алмастырады деп хабарланды. Сондай-ақ, бағдарламаның 50 жылдығына орай, бағдарламаға «жаңа, заманауи дыбыс» беру үшін жаңа тақырыптық музыка енгізілетіні хабарланды.

Басқарушылық араласу туралы айыптаулар (1987)

1987 жылдың наурыз айында ABC жоғары басшылығы AM бағдарламасының редакциялық шешімдеріне араласты деген айыптарға ұшырады, себебі Джон Пилгермен жоспарланған тікелей эфирдегі сұхбат тоқтатылды. Бұл Пилгердің премьер-министр Боб Хоукпен ABC телеарнасының "7.30 Report" бағдарламасында өткізген даулы сұхбатынан кейін болды. Алдын ала жазылған, ауыр редакцияланған сұхбат бірден сынға ұшырады, оның айқын бейтарап еместігіне Хоуктің баспасөз хатшысы Барри Кэссиди және Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының бұрынғы премьер-министрі Невилл Вран сын көтерді. ABC төрағасы Дэвид Хилл Пилгердің сұхбатын ABC-нің кәсіби стандарттарына сай келмейтінін мәлімдеді, бұл Пилгерді Хиллдің журналистік стандарттарды қорғау сылтауымен редакциялық шешімдерге араласқанын айтуға итермеледі. Ол ABC басшылығының сұхбаттан бас тартуды ұсынғанын жоққа шығарды. 2003 жылдың мамыр айында сенатор Ричард Алстон AM бағдарламасының хабарлауын шұғыл түрде тексеруді сұрады. Ішкі шағымдарды қарау 66 шағымды негіссіз деп танып, екі шағымды қабылдады. 2003 жылдың қазан айында тәуелсіз тексеру ABC-нің бастапқы тергеуін күштен шығарып, бастапқы шағымдардың 17-сін мақұлдады. 2004 жылдың қаңтар айында Алстон AM бағдарламасы туралы Австралия радио хабарларын тарату органына (ABA) шағым түсіріп, бағдарламаның ABC әдеп кодексін 43 рет бұзғанын мәлімдеді. Соңында 2005 жылы 13 айлық тергеуден кейін ABA ABC-нің Ирак соғысы туралы хабарлау кезінде AM бағдарламасының тепе-теңдігі мен бейтараптығын қамтамасыз ету үшін жеткілікті күш жұмсамағанын анықтады. ABA Алстонның алты шағымын қабылдады, бірақ олардың үшеуі AM бағдарламасының бірнеше бөліміне қатысты болғандықтан, бұл төрт бұзушылыққа тең болды. Саяси тілші Мишель Граттан Алстонның тұрақты үгіт-насихаты мен AM бағдарламасы туралы шағымдарын өз пайдасына шешуге деген ұмтылысын сынады.

Латамның қол алысуы (2004)

2004 жылғы Австралия федералды сайлау науқанының ең есте қаларлық оқиғаларының бірі ABC телерадиокомпаниясының Сиднейдегі штаб-пәтеріндегі AM студиясының алдында болды. Бірақ, Хауард Лэтамның тек үстемдік тудыруға тырысқанын айтты. ABC-ге бұл хабарламаға қатысты көптеген шағымдар келіп түсті, олардың пікірінше, хабарлама кездесуде тек бір жақты көзқарасты артық бағалаған, әсіресе ақ үстемдік элементтері туралы айтылған сөздерге наразылық білдірді және кездесуде білдірілген түрлі пікірлерді толық жарияламаған. Омбудсмен кеңсесі 19 шағымды қабылдап, AM хабарламасы бейтараптық стандарттарын бұзғанын анықтады. ABC хабарламаны қайта өңдеп, редакторлық түсіндірме қосып, "Түзетулер мен нақтылаулар" веб-бетінде қатесін мойындады. ABC бас директоры Дэвид Андерсон Уильямстың хабарламасын дайындау кезінде ABC процестерінде кемшіліктер болғанын мойындады. Андерсон Сенаттың есеп беру отырысында хабарламада теңгерімді хабарлама үшін қажетті барлық көзқарас қамтылмағанын, сондықтан ол ABC жаңалықтарының директоры Джастин Стивенске оқиғаның қалай болғанын тергеуді тапсырғанын айтты. Патерсон да кездесуге қатысушылардың аз бөлігі нәсілшіл тіл мен қара сөздерге жүгінген кезде ол кездесуді тоқтатқанын мәлімдеді. AM хабарламасы сондай-ақ жергілікті кәсіпкер және кездесуді ұйымдастырушы Гарт Томпсонды ABC-ге қарсы заңдық шағымдануға итермеледі. Ол ақ үстемдікті мақұлдаған деген айыптамадан беделіне нұқсан келгенін және AM хабарламасында жарияланғандарға сенгендерден ұятты сөздер естігенін мәлімдеді. AM-ның толық 25 минуттық нұсқасы ABC Local Radio желісінде сағат 8:05-те басталады. 2020 жылға дейін ол таңғы сағат 8:00-де, ABC News-тің таңғы 7:45-тегі 15 минуттық хабарламасынан кейін басталатын. Бірақ 7:45-тегі хабарлама алынып тасталғаннан кейін, сағаттың басында жаңа 5 минуттық жаңалықтар хабарламасы енгізілді, бұл AM-ның ұзақтығын 25 минутқа дейін қысқартты. Уақыт айырмашылығына байланысты ABC Radio Perth және Батыс Австралияның аймақтық ABC станциялары үшін AM-ның жеке басылымы EST бойынша сағат 10:00-де ұсынылады. AM сондай-ақ Радио National арқылы сенбі күндері таңертеңгі сағат 7:10-да "Осы апта" деген атпен хабар таратады. Апта күндерігі әріптесі сияқты, This Week та ABC Local Radio-да таңғы сағат 8:05-те ұсынылады. AM жексенбі күндері хабар таратпайды.

Музыкалық тақырып

1967 жылы жазылған түпнұсқа "Crossbeat" – BBC радиостанциясынан алынған, Дэвид Кейн BBC радиотехникалық шеберханасында жазған 30 секундтық электрондық музыка туындысы. Бағдарлама тарихының көп бөлігінде, 2017 жылға дейін қолданылған AM тақырыбы Австралиядағы ең танымал тақырыптардың бірі болды және оны Тони Анселл мен Питер Уолл жазған. 2017 жылы бағдарламаның 50 жылдығын мерекелеу үшін AM үшін жаңа тақырып енгізілді.