Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Күшейтілген өткізгіштік және тұрақтандыру (EPR) әсері – белгілі бір мөлшердегі молекулалардың (әдетте липосомалар, нанобөлшектер және макромолекулалық дәрілер) қалыпты тіндерге қарағанда ісік тінінде көбірек жиналуын сипаттайтын даулы концепция. Бұл құбылыстың жалпы түсіндірмесі – ісік жасушаларының жылдам өсуі үшін олар қан тамырларының қалыптасуын стимуляциялауы керек. VEGF және басқа да өсу факторлары қатерлі ісіктердегі тамыр жасалу процесіне (ангиогенез) қатысады. 150–200 мкм мөлшеріндегі ісік жасушаларының жиынтығы қоректік заттар мен оттегіге қанмен қамтамасыз етілу үшін неоваскулятура арқылы қанмен қамтамасыз етілуге тәуелді бола бастайды. Бұл жаңа қалыптасқан ісік тамырлары көбінесе құрылысы және архитектурасы бойынша аномалды болады. Олар кең терезелері бар, тегіс бұлшықет қабаты жоқ немесе иннервациясы нашар дамыған, кең люмені бар, сондай-ақ ангиотензин II үшін функционалды рецепторлары бұзылған нашар қалыптасқан эндотелий жасушаларынан тұрады. Бұған қоса, ісік тіндерінде тиімді лимфалық дренаж болмайды. Осы факторлардың барлығы макромолекулалық препараттар сияқты молекулалар мен сұйықтықтардың тасымалының бұрыс динамикасына әкеледі. Бұл құбылыс қатты ісіктердегі макромолекулалар мен липидтердің күшейтілген өткізгіштігі мен тұрақтандыруы (EPR) әсері деп аталады. EPR әсері қатты ісік тіндерінде макромолекулалардың экстравазациясын күшейтуге қатысатын көптеген патофизиологиялық факторлармен күшейтіледі. Мысалы, брадикинин, азот оксиді/пероксинитрит, простагландиндер, тамыр өткізгіштігі факторы (тамыр эндотелийлік өсу факторы VEGF деп те аталады), ісік некрозы факторы және басқалар. Тұрақтандырудың артуына себеп болатын факторлардың бірі – қалыпты жағдайларда осындай бөлшектерді сүзгілеп алатын ісік аймағының маңындағы лимфа жүйесінің жетіспеуі. EPR әсері көбінесе нанобөлшектер мен липосомалардың қатерлі ісік тіндеріне жеткізілуін сипаттау үшін қолданылады. Мысалдардың бірі – алтын нанобөлшектерін қолдана отырып жылулық абляцияға қатысты жұмыстар. Халас, Уэст және олардың әріптестері қатерлі ісікпен күресте сәулелік және химиотерапиялық емдеуге толықтыру бола алатын әдіс көрсетті, онда нанобөлшектер ісік орнына жеткеннен кейін теріге енетін жақын инфрақызыл лазерге (фототермиялық әсер) жауап ретінде қыздырылуы мүмкін. Бұл терапия химиотерапиялық препараттармен немесе басқа да онкологиялық емдеулермен бірге қолданғанда ең жақсы нәтижелерді береді. EPR әсері нанобөлшектерді ісік тініне жеткізеді және оның ішінде таралады деген болжам болғанымен, әдетте, қолданылған нанобөлшектер дозасының шағын бөлігі ғана (медианасы 0,7%) қатты ісікке жетеді.
The enhanced permeability and retention (EPR) effect is a controversial concept by which molecules of certain sizes (typically liposomes, nanoparticles, and macromolecular drugs) tend to accumulate in tumor tissue much more than they do in normal tissues. The general explanation that is given for this phenomenon is that, in order for tumor cells to grow quickly, they must stimulate the production of blood vessels. VEGF and other growth factors are involved in cancer angiogenesis. Tumor cell aggregates as small as 150–200 μm, start to become dependent on blood supply carried out by neovasculature for their nutritional and oxygen supply. These newly formed tumor vessels are usually abnormal in form and architecture. They are poorly aligned defective endothelial cells with wide fenestrations, lacking a smooth muscle layer, or innervation with a wider lumen, and impaired functional receptors for angiotensin II. Furthermore, tumor tissues usually lack effective lymphatic drainage. All of these factors lead to abnormal molecular and fluid transport dynamics, especially for macromolecular drugs. This phenomenon is referred to as the "enhanced permeability and retention (EPR) effect" of macromolecules and lipids in solid tumors. The EPR effect is further enhanced by many pathophysiological factors involved in enhancement of the extravasation of macromolecules in solid tumor tissues. For instance, bradykinin, nitric oxide / peroxynitrite, prostaglandins, vascular permeability factor (also known as vascular endothelial growth factor VEGF), tumor necrosis factor and others. One factor that leads to the increased retention is the lack of lymphatics around the tumor region which would filter out such particles under normal conditions. The EPR effect is usually employed to describe nanoparticle and liposome delivery to cancer tissue. One of many examples is the work regarding thermal ablation with gold nanoparticles. Halas, West and coworkers have shown a possible complement to radiation and chemotherapy in cancer therapy, wherein once nanoparticles are at the cancer site they can be heated up in response to a skin penetrating near IR laser (Photothermal effect). This therapy has shown to work best in conjunction with chemotherapeutics or other cancer therapies. Although the EPR effect has been postulated to carry the nanoparticles and spread inside the cancer tissue, only a small percentage (0.7% median) of the total administered nanoparticle dose is usually able to reach a solid tumor.