Кіріспе

Күмiс хроматы – Ag2CrO4 формуласы бар органикалық емес қосылыс, ол ерекше қоңыр қызыл түстес кристалдар түрінде көрінеді. Бұл қосылыс ерімейді және оның тұнбалануы ерітілген хроматтар мен күміс алды тұздары (әдетте калий/натрий хроматы мен күміс нитраты) арасындағы реакцияны көрсетеді. Нейроғылымда бұл қосылыс Голги әдісімен нейрондарды микроскопта қарау үшін бояуға қолданылады. Бұдан басқа, қосылыс сарқынды суларды тазалау үшін фотокатализатор ретінде сынақтан өткен. Барлық хроматтар сияқты, бұл қосылыс та хромның (VI) түріне жатады және уыттылық, канцерогендік және генотоксикалық қауіп төндіреді, сондай-ақ қоршаған ортаға зор зиян келтіреді.

Түсі

Күміс хроматының ерекше кірпіш қызыл/акажу түсі (сорылу λmax=450 нм) басқа хроматтардан айқайлы өзгеше, олар көбінесе сары немесе сарғыш-қоңыр түсті болады. Осы сорылудағы айырмашылық күміс 4d орбиталы мен хроматтың e* орбиталы арасындағы заряд көшуіне байланысты деген гипотеза бар, бірақ УФ/Вис спектроскопиялық деректерді мұқият талдау нәтижесінде бұл дұрыс емес болып шықты. Керісінше, λmax-тың өзгеруі Дәудовтің бөліну әсеріне байланысты болуы ықтимал.

Голги әдісі

Осы реакцияның өзгеше қолданылуы – нейрондарды бояу, соның арқасында олардың морфологиясы микроскоп астында көрінеді. Бұл техникада алдымен альдегидпен бекітілген ми тіні 2% калий дихроматының сулы ерітіндісімен сіңдіріледі. Содан кейін кептіріліп, 2% күміс нитратының сулы ерітіндісіне батырылады. Жоғарыда айтылғандай реакция нәтижесінде күміс хроматы түзіледі және толыққанды түсіндірілмеген механизм арқылы, тұнбалану кейбір нейрондардың ішінде жүреді, бұл әдеттегі бояу техникаларымен көруге тым ұсақ морфологиялық егжей-тегжейлі бөлшектерді қарауға мүмкіндік береді. Боялған нейрон түріндегі контрастты немесе таңдаулылықты арттыру үшін әдістің бірнеше түрлері бар, оларға сынап хлориді ерітіндісінде қосымша сіңдіру (Голги-Кокс әдісі) немесе осмий тетроксидімен кейіннен өңдеу (Кахаль немесе жылдам Голги әдісі) кіреді. Күміс хроматымен бояу техникасының арқасында бұрын мүмкін болмаған байқаулар 1906 жылы Физиология немесе Медицина саласындағы Нобель сыйлығының Голджи мен оны қолдану және жетілдірудің алғашқы дамушысы Рамон-и-Кахальға табыс әкелді.

Фотокатализатор

Күмiс хроматы қалдық судағы органикалық ластаушы заттарды фотокатализдік жолмен ыдыратуға катализатор ретінде қолдану мүмкіндігі зерттелді. Ag2CrO4 нанобөлшектері бұл мақсатта белгілі бір тиімділік көрсетсе де, хромның (VI) адамдар мен қоршаған орта үшін жоғары уыттылығы катализатордан кез келген хромның шығуына жол бермеу үшін қосымша күрделі шаралар қажет етеді, оның өңделген суға өтуіне қатысты.

Литий батареялары

Li Ag2CrO4 батареялары – 1970 жылдардың басында Saft компаниясы әзірлеген литий металл батареяларының бір түрі. Оларда күміс хроматы катод, металл литий анод, ал литий перхлораты электролит ретінде қолданылады. Бұл батарея биомедициналық қолдану үшін арналған және оның ашылу кезінде жоғары сенімділік пен ұзақ сақталу мерзімі сияқты ерекшеліктері болған. Сондықтан литий күміс хроматы батареялары еңгізілетін кардиостимуляторларда кеңінен қолданыс тапқан.