Кіріспе
Лондонның орталық бөлігіндегі кең ауқымды аралас мақсаттағы құрылыс жобасы
Кингс-Кросс Орталығы (KXC) – Лондонның орталық бөлігінің солтүстік-шығысында орналасқан аралас мақсаттағы құрылыс жобасы. Жер учаскесі Кингс-Кросс Орталық серіктестігіне тиесілі және олардың басқаруында. Ол Кингс-Кросс және Сент-Панкрас басты теміржол станцияларының солтүстігіндегі бұрынғы теміржол жерлерінен тұрады. Жер учаскесінің шекаралары негізінен үш нәрсемен анықталады: Кингс-Кросс станциясынан басталатын Шығыс жағалау басты теміржол желісі; Камден және Ислингтон аудандарының арасындағы шекараны белгілейтін Йорк жолы; және бұрынғы Канал туннелі теміржол желісі деп аталған, қазіргі Жоғары жылдамдықты 1 (HS1) теміржол желісі, ол учаскенің солтүстік және батыс жағымен иіліп өтеді. Жобаның бас жоспарлаушылары – Allies and Morrison, Demetri Porphyrios және Townshend Landscape Architects. Жобаны жүзеге асырушы Argent LLP компаниясы. Құрылыс жұмыстары жалғасуда.
Өмірбаян
Қазіргі Кингс-Кросс аймағы егістік жер болған, оны солтүстікке қарай Йорк жолы кесіп өтетін. Бұл жол Батлбридждегі Флит өзенінен өтетін көпірге дейін созылған. Осы атау римдіктер мен Будика (сонымен қатар Будикея деп те аталады) бастаған Ицени тайпасы арасындағы маңызды шайқас осы жерде болған деген дәстүр қалыптасуына себеп болды. Бұл туралы ежелгі римдік тарихшы Публий Корнелий Тацит өзінің еңбектерінде жазған.
1820: Регент каналы
1765 жылы Нью-Роуд (кейіннен Юстон-роуд) салынысымен ғана Кингс-Кросс дамуы басталды. Алғашқыда қатарластырылған тұрғын үйлермен салынған, 1820 жылы Регенттер каналы ашылғаннан кейін аймақ өнеркәсіптікке айналды. 1824 жылы Императорлық газ шамдары және кокс компаниясы каналдың оңтүстігінде газ өндіру орнын құрды, соның салдарынан аймаққа көптеген зиянды өнеркәсіптер тартылды.
1835: Корольдер айқасы
1835 жылы Грей Инн жолы, Пенттонвилл жолы және Нью-роудтың қиылысында, кейіннен Юстон жолы болып белгіленген жерде, 18 метрлік ескерткіш салынды. Оның үстіне 3 метрлік король Георг IV мүсіні қойылды. Архитектор Стивен Гирридің жобасы бойынша мүсін кірпіш пен цементтен тұрғызылып, "кем дегенде қарапайым адамдарға" тасқа ұқсатып жасалды, осылайша құны 25 фунт стерлингтен аспады. Джордж Уолтер Торнбери оны "күлкілі сегізбұрышты құрылым, үстіне абсурдты мүсін қойылған" деп сипаттаған, қазір бұл ғимарат ІІ санаттағы ескерткіш болып тіркелген.
1850-2: Ұлы Солтүстік темір жолының Корольдік кресті
1849 жылы Ұлы Солтүстік темір жолы (GNR) Шығыс жағалаудағы негізгі желісін және аймақтағы станциясын салуға кірісті. Олар жүк ауласы мен локомотив депосы үшін каналдың солтүстігіндегі жерді, ал Кингс-Кросс теміржол станциясы үшін каналдың оңтүстігіндегі жерді сатып алды. Бірақ, Ұлы көрменің жақындауына байланысты, олар тауар аумағында екі перрондық шағын уақытша станция ашуға шешім қабылдады, ол "Мейден-Лейн" теміржол станциясы деп аталды. 1852 жылы канал арқылы өтетін желі аяқталып, сәулетші Льюис Кубитт жобалаған Кингс-Кросс станциясы пайдалануға берілді.
1856: Мидленд темір жолының Сент-Панкрас
1860 жылдарға дейін Мидленд темір жолы Мидленд аймағында, сондай-ақ Йоркширдің оңтүстік және батыс бөліктерінде, Ланкаширде маршруттар желісіне ие болды, бірақ астанаға тікелей өз бағыты болған жоқ. 1857 жылға дейін компанияның Лондонға тікелей теміржол сызығы болған жоқ, астанаға пойыз қатынасы үшін Лондон және Солтүстік-Батыс темір жолының желілерін пайдаланды; 1857 жылдан кейін компанияның Лестер және Хитчин темір жолы GNR арқылы Лондонға қол жеткізуге мүмкіндік берді. Дегенмен, 1862 жылғы екінші Халықаралық көрменің жүк тасымалы екі бағыттың екеуінен де үлкен кешігулерге тап болды, сондықтан Бедфордтан Лондонға өз аялдамасын салу туралы шешім қабылданды. 80 шақырымдық жолдың геологиялық сараптамасы 1862 жылдың қазан айында басталды. Уильям Генри Барлоу жобалаған станцияға жақындаған теміржол Регент каналын биіктікте кесіп өтетіндіктен, Сент-Панкрас теміржол станциясының теміржол жолы жер бетінен жоғары орналасуы тиіс болды. Бастапқыда теміржол учаскесінің солтүстігіндегі туннельдерден шығарылған топырақпен толтыру жоспарланған, бірақ оның орнына бос кеңістік құрғақ жүк тасымалына, әсіресе Бертон сыра қайнатушыларының сырасына пайдаланылды. Сыра тасымалы станцияның орталық бөлігінде, 4 және 5 платформалар арасында жүзеге асырылды. Орталық үшінші жол теміржол деңгейінен 20 фут (6 метр) төменге вагондарды түсіретін вагондық көтергішпен аяқталды; сыра қоймасы 1967 жылы жабылды. Станцияның негізін салу және қосылатын желілерді жүргізу жұмысы Уэринг мырзаларға тапсырылды, ал Барлоудың көмекшісі Кэмпион қадағалаушы болып тағайындалды. Шатырдың іргетасы астындағы кеңістікке кедері келтірмеу үшін, сондай-ақ жобаны жеңілдету және құныны азайту мақсатында, станция деңгейіндегі аркаға көлденең байланыстармен бір ғана кеңдік шатыр салу туралы шешім қабылданды. Butterley компаниясы салған шатырдың қабырғадан қабырғаға дейінгі ені 245 фут (75 метр), 29 фут (9 метр) қадаммен орналасқан 24 қабырғасы болды. Нәтижесінде бір ғана кеңдік шатырдың ұзындығы 679 фут (207 метр), ені 236 фут (72 метр), ал жолдардың үстіндегі биіктігі 98 фут (30 метр) болды және ол аяқталған кезде әлемдегі ең ірі құрылыс болып есептелді.
Темір жол аумағы
Екі теміржол компаниясының да каналдың солтүстігіндегі жерлері болды, бұл жерлер бұрынғы өнеркәсіптік, ал қазіргі коммерциялық қолданысының нәтижесінде "теміржол жерлері" деп аталды. Дегенмен, Эустон жолындағы жолаушылар станциялары солтүстіктегі экономикалық тұрғыдан маңызды жүк тасымалынан гөрі көпшілік назарын өзіне тартып алды. Алғашқы даму – бұрынғы уақытша GNR стансасын картоп сақтау қоймасы ретінде қайта пайдалану, ол жергілікті ірі көтерме картоп базарының бір бөлігі болды. Компания сондай-ақ 1851 жылы салынған Шығыс көмір астырғыштарын және кейіннен 1860 жылы салынған Батыс көмір астырғыштарын қосты, бұл Солтүстік-Шығыс және Мидленд аймақтарынан келген көмірді Лондон төңірегіне канал желісі арқылы, ал кейіннен автомобиль жолдары арқылы таратты. Газ өндіріс кәсіпорындары да кеңейе берді және 1900 жылдардың басына қарай үлкен аумақты қамтыды.
1945 жылдан кейін: төмендеу
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бұл аймақ кедей болғанымен, қарқынды өнеркәсіптік және тауар айналымы қызметтері дамыған ауданнан ішінара тасталған, өнеркәсіптен кейінгі ауданға дейін құлдырады. 1980 жылдары бұл аймақ проституция мен есірткіге тәуелділік ошағы ретінде танымал болды. Бұл жаман репутация станцияның солтүстігіндегі теміржол жүк аймағының тоқырауынан және аймақтағы көптеген бос ғимараттардан кейін пайда болған кең аумақты пайдаланып, аймақты қайта жаңғырту әрекеттеріне кедергі келтірді.
Өмірбаян
1990 жылдары үкімет қайта жаңғырту жобаларын қаржыландыру үшін Корольдік крест серіктестігін құрды. Нәтижесінде бұрынғы Мидленд темір жолының Сент-Панкрастың батысындағы тауар қоймасы Британ кітапханасына сатылды. 1997 жылдан бері негізгі коллекция осы мақсат үшін арнайы жобаланған архитектор Колин Сент Джон Уилсонның жаңа ғимаратында орналасқан. Эустон жолына қарап тұрған үлкен алаңда Эдуардо Паолоццидің Ньютонның үлкен мүсіні (Уильям Блейктің Исаак Ньютонды зерттеуіне негізделген қола мүсіні) және Антони Гормлидің туындылары сияқты қоғамдық өнер туындылары бар. Бұл Ұлыбританияда 20-ғасырда салынған ең үлкен қоғамдық ғимарат. Алаңда Анна Франк естелігіне отырғызылған ағаш та бар. 1989 жылы Лондонның қайта жаңғыру консорциумы (LRC) теміржол жерлерін дамыту бойынша ұсыныстар ұсынды. Лондонның Камден ауданы 1994 жылы осы ұсыныстарға қатысты жоспарлау ұсыныстарын "мақұлдауға дайын" деп таныды. Кейіннен бұл ұсыныстар кері қайтарылды. Жобаның "Үшбұрышты жер" деп аталатын шағын бөлігі Ислингтон шекарасына кіреді. Камден кеңесі 2006 жылдың басында алаңның негізгі бөлігіне жобалауға рұқсат берді. Бұл ұлттық үкімет пен Лондон мэрінің мақұлдауынан өтті, бірақ үшбұрышты жерге жеке жоспарлау рұқсаты әлі де Ислингтон кеңесінен қажет. Ислингтон кеңесі бастапқыда жобалауға рұқсат беруден бас тартты. 2008 жылдың сәуірінде өткен қоғамдық тыңдауда Кингс-Кросс теміржол жерлері тобының және Cally Rail тобының жергілікті тұрғындары ұсынылған дамуға қарсы куәліктер берді. Шілдеде тыңдау нәтижесінде дамуға рұқсат берілді. High Speed 1 құрылысының 2000 жылы басталуы кең ауқымды қайта дамытуға үлкен серпін берді. 2007 жылдың қарашасында халықаралық Eurostar теміржол қызметінің Лондон аялдамасы Сент-Панкрас станциясына көшірілді, станцияның жаңартылуы бірнеше ғимараттардың, соның ішінде Газ зауытының бұзылуына әкелді. Станцияның қайта ашылуынан кейін екі ірі станция арасындағы жерді және Кингс-Кросс теміржол жерлерін қайта дамыту басталды, бұл жаңадан қалпына келтірілген Сент-Панкрас сияқты стандартқа жеткізу үшін Кингс-Кросс станциясын күрделі жөндеуден және кеңейтуден тұрды. Сонымен қатар, жобалауға рұқсат берілді, жаңа тұрғын үйлер мен кеңселер салыну жоспарланған, сондай-ақ ескі газ резервуарларының бірінен амфитеатр салынуы тиіс. Кингс-Кросс Орталықтың жерінің көп бөлігі 2001 жылдың шілдесінен 2007 жылдың күзіне дейін HS1 құрылысы үшін пайдаланылды. 2007 жылғы 14 қарашада HS1 ашылғаннан кейін және жобалау рұқсаты, GLA (Greater London Authority) және GOL мақұлдауынан кейін, Argent Group PLC компаниясы жұмысты бастады. Бірнеше ғимараттар салынып жатыр, ал Лондон өнер университетінің Орталық Сент-Мартинс жаңа ғимараттардың бірінші иесі болды және тізімделген ғимараттардың біріне орналасты. Жер учаскесінің әр бөлігіне арналған егжей-тегжейлі жоспарлау өтінімдері кезең-кезеңімен қарастырылуда. Лондон 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының алаңы аяқталғаннан кейін, Кингс-Кросс Орталық 21 ғасырдың бірінші тоқсанында Ұлы Лондондағы ең ірі құрылыс жобаларының бірі болып табылады.
Қорғалатын аймақ
Сайттың көп бөлігі екі ескерткіш аймақтың шегінде орналасқан. Мұралық құндылығы бар бірнеше ғимарат және құрылыстар бар, олардың бірқатары тізімге енгізілген.
Аймақтағы қазіргі және болашақ ұйымдар
Көптеген ұйымдар әзірлеушілердің қабылдайтын шешімдеріне тиімді болады. Мысал ретінде Камли-стрит табиғи паркі, "Кросс" түнгі клубы және Сент-Панкрас круиздік клубын атауға болады. 2013 жылдың қаңтар айында Google компаниясы King's Cross Central аймағында бір миллион шаршы фут алаңды сатып алатыны хабарланды. Сондай-ақ, 2014 жылдың қыркүйегінде Havas, жаһандық коммуникациялар тобы, Лондондағы 24 кеңсесін Кингс-Кросс-Централдағы Үш Панкрас алаңындағы бір жаңа ғимаратқа біріктіретіні туралы мәлімделді. Жеке құрылыс – Кингс Плейс, Йорк Уэйдің шығыс жағында, жолдың арғы бетінде орналасқан. Network Rail және The Guardian газетінің кеңселері сол жерде. Бұдан өзге, мұнда екі өнер галереясы мен концерт залдары да бар.
Ұсынылған даму
Кингс-Кросс Орталық (KXC) ұлттық, өңірлік және жергілікті саясатта жоғары тығыздықты дамыту ретінде анықталды. Бұл – бұрын өнеркәсіптік пайдаланылған, жақсы қоғамдық көлік байланыстары бар бұрынғы индустриалды аймақ. KXC-де салынып жатқан ғимараттар бір қабаттан 19 қабатқа дейін жетеді. Парламент төбесінен және Кенвуд үйінен көрінетін Сент-Пол шіркеуінің көрінісіне ешқандай әсер етілмейді. Жердің кемінде үштен бірі (25 акр/10 гектар) жаңа қоғамдық жолдар мен ашық кеңістіктерге арналады. Argent компаниясы 20 жаңа магистральдық жол және 10 жаңа жеке меншік қоғамдық кеңістік құруды ұсынады. Олардың бесеуі – жаңа алаңдар: Астық алаңы, Станция алаңы, Панкрас алаңы, Кубитт алаңы және Солтүстік алаңы, олардың жалпы ауданы. Сонымен қатар, ұсыныстарға Регент каналы бойындағы жаңа қоғамдық кеңістіктер (Газ сақтағыш аймағы мен Көмір сарайы) және жаңа "Кубитт паркі" кіреді. Argent компаниясы канал дәлізін жақсартуға, әсіресе жарықтандыруға және Астық алаңына қол жеткізуге инвестиция жасады. Батысқа қарай таспа жолымен шамамен бір шақырым жерде Камден базары, одан әрі Реджент паркі мен Лондон зообағы орналасқан; шығысқа қарай Ислингтон туннелі, содан кейін қарбалас сауда және ойын-сауық орталығы – Жоғарғы көше жатыр. Камли-стрит табиғи паркі, Ескі Сент-Панкрас шіркеуі және Сомерс Таун енді KXC-мен Регент каналы арқылы өтетін үш жаңа өткелдің бірі – жаяу жүргіншілер көпірі арқылы байланыстырылған.
In addition, the proposals include of new public realm along the Regent's Canal (the Gas Holders Zone and Coal Drops Yard and within a new "Cubitt Park". Argent has invested in improvements to the canal corridor, notably lighting and access from Granary Square. About a mile along the towpath to the west is Camden Market, and beyond that Regent's Park and London Zoo; to the east is the Islington Tunnel and then Upper Street, a busy retail and entertainment area. Camley Street Natural Park, Old St. Pancras Church, and Somers Town are now connected to KXC by a footbridge, one of three new crossings over the Regent's Canal.
Әлеуметтік тұрғын үй міндеттемелері және даулар
Argent компаниясы One Housing Group компаниясымен серіктестік құрып, жалға берілетін және ортақ меншікке берілетін тұрғын үйлерді ұсынады. 2012 жылы The Independent және Corporate Watch жүргізген алғашқы үлестірулерге қатысты тергеуде "психикалық денсаулық мәселелері бар адамдар сол жерде салынған әлеуметтік тұрғын үйден мүлдем шеттетілуде, ал девелоперлер мен жергілікті кеңес баспанасыз және жұмыссыз адамдардың санына да квота белгілеген" деген қорытындыға келген. Аргент пен Камден Бороу кеңесі арасындағы жоспарлауға қатысты келісімде 1946 салынған тұрғын үйдің 750 бірлігін қолжетімді бағада ұсынуға міндеттеме берілген. Бұл төмен және орташа деңгейдегі жалдауға берілетін және ортақ меншікке берілетін үйлерді қамтиды. Дегенмен, Аргент 100 қосымша сәнді пәтер сату үшін 21 әлеуметтік тұрғын үй мен 96 орта деңгейдегі жалдауға берілетін үйді азайту туралы өтініш білдірді.
Тұлғаны тану жүйесіне қатысты дау
2019 жылы Мадумита Мургия «Файненшл Таймс» газетінде Argent компаниясының Лондонның Кингс-Кросс орталық аймағында бетті тану бағдарламасын пайдаланғанын хабарлады. Лондонның Кингс-Кросс басты станциясының маңындағы аймақта дүкендер, кеңселер, Google компаниясының Ұлыбританиядағы бас кеңсесі және Сент-Мартин колледжінің бөлігі орналасқан. Мургия BBC тілшісіне Argent компаниясы жүйенің қалай қолданылғаны және қандай тізімге қатысы бар екені туралы егжей-тегжейлі ақпарат беруден бас тартқанын айтты. ICO мәлімдеме жасады: «Заңмен рұқсат етілген күнделікті өмірде адамдардың беттерін сканерлеу, оларды анықтау мақсатында, баршамызды алаңдатуы тиіс жеке құпияға қауіп төндіреді». Ұлыбританияның ақпарат комиссары Элизабет Денхэм Кингс-Кросс бетті тану жүйесін пайдалану бойынша тергеу бастады. Big Brother Watch ұйымының өкілі Силки Карло: «Бұл авторитарлыққа ұмтылатын бақылау құралы» деді. Бетті тану бағдарламалық құралы Шеффилдтегі Мидоухолл сауда орталығында, Ливерпульдегі Әлемдік мұражайда және Бирмингемдегі Миллениум Пойнт кешенінде де қолданылған.
Көлік байланыстары
Кингс-Кросс / Сент-Панкрас қазірдің өзінде алты Лондон метро желісімен (Солтүстік, Пикадилли, Виктория, Сырьел, Метрополитен және Хаммерсмит пен Сити), Темзлинк, Мидленд магистральдық желісі, Шығыс жағалау магистральдық желісі және Евростармен қызмет көрсетеді. Оңтүстік-Шығыстағы төрт негізгі әуежайға (Хитроу, Гатвик, Станстед және Лутон әуежайлары) қол жеткізу мүмкіндігімен бірге, бұл қызметтер Кингс-Кросс станциясын Лондонның ең ыңғайлы көлік түйініне айналдырады. HS1 жобасымен байланысты Лондон метро жүйесінде жұмыстар жүргізілді, әсіресе 2009 жылы ашылған жаңа Солтүстік билет залын салу жұмыстары. 2006 жылдың 28 мамырында жаңа Батыс билет залы жұртшылыққа ашылды. Network Rail Кингс-Кросс станциясын жаңартып, билет залын және басқа да функцияларды бұрынғы уақытша құрылыстан, Эстон-Роудқа қарап тұрған жерден көшірді.