Броукбек тауынан Эннис Дел Мар тұлғасы

Кіріспе

Броукбек тауынан кейіпкер Эннис Дель Мар – Энни Проулкстің «Броукбек тауы» атты әңгімесінің басты кейіпкері, 2005 жылы Анг Ли режиссерлік еткен сол аттас фильмнің «Оскар» жүлдесін жеңіп алған бейімделуі, сондай-ақ 2023 жылы Эшли Робинсонның осы әңгімеден жасалған пьесасы. Эннистің тарихы Америка батысында Джек Твистпен 1963 жылдан 1983 жылға дейінгі екі онжылдыққа созылған күрделі сексуалдық және романтикалық қарым-қатынасы арқылы көрсетіледі. Фильмде оның рөлін Хит Леджер ойнайды, ол Нью-Йорк киносыншыларының «Үздік актер» жүлдесін, Австралия кино институтының «Үздік халықаралық актер» жүлдесін жеңіп алды және «Үздік актер» номинациясына, BAFTA сыйлығына, «Screen Actors Guild» сыйлығына және «Алтын глобус» сыйлығына – драмалық фильмдегі үздік актер ретінде ұсынылды. Пьесада оның рөлін Лукас Хеджес ойнайды. «Ennis Del Mar» сөзбе-сөз «Теңіз аралы» деп аударылады: «Ennis» – ирланд тіліндегі «аралы» деген мағынаны білдіретін «inis» сөзінің өзгеруі, ал «del mar» фразасы испан тілінде «теңіздің» дегенді білдіреді.

Қасиеттері

Сұхбатта өзінің жұмысы туралы, әсіресе "Броукбек Маунтин" туралы айта отырып, Проулкс Эннис Дель Марды "бағдарсыз Вайоминг ранчо баласы" деп сипаттады, ол өзі күтпеген, түсіне алмайтын жеке жыныстық жағдайға түсіп қалды. Ол екеуін де "ковбой мифіне алданған" деді, сондай-ақ "Эннис оған ұқсауға тырысады, бірақ шаруаның жұмысынан артыққа шыға алмайды" деді. Эннис пен Джек арасындағы қарым-қатынаста көбірек жабық, Джекке көңіл білдіруге тартынды. Джек олардың бірге тұруы немесе Эннистің оның туған штаты – Техасқа көшіп кетуі туралы ұсыныс жасағанда, Эннис әрқашан бас тартады, кейде өте қатал жауап береді.

Жыныстық бейімділік

Эннис Дель Марды (сондай-ақ Джек Твистті) қоршаған бір құпия – оның сексуалдық бағдары. Оның Джекпен, әйелі Алмамен және досы Кэссимен әртүрлі деңгейдегі сексуалдық және эмоционалдық қарым-қатынастары бар. Кейбір киносыншылар Эннисті гомосексуал емес, бисексуал деп санады. Сексуалдық зерттеуші Фриц Клейн Эннистің «бисексуалдықтың тура жағына жақын» екенін айтты. Леджердің өзі Time журналында былай деді: «Менің ойымша, Эннисті гей деп атауға болмайды. Егер Джек Твист болмаса, оның өзін ашып шығармауы мүмкін еді. Менің ойымша, мәні – бір-біріне ғашық болған екі жанның кездесуі». Фильмнің продюсері Джеймс Шамус және ЛГБТ тақырыбындағы деректі автор Эрик Маркус кейіпкерлердің екеуі де гей екенін айтты. Романшы Брент Хартингер кейіпкерлердің сексуалдық бағдары туралы пікірталасты талдап, AfterElton.com сайты үшін жазды. Хартингердің өзі кейіпкерлердің бисексуал емес, гей деп есептелгеніне сенімді, себебі фильмде олардың гетеросексуалдық серіктестеріне қанағаттанбауы және бір-бірімен терең эмоционалдық және физикалық қанағат алуы көрсетілген. Сонымен қатар, Дель Мар әйелімен анальдық қатынасқа талап етті, ал Твист Дель Мар қолжетімді болмағанда некеден тыс сексуалдық қатынас іздеді. Хартингер кейіпкерлерді бисексуал ретінде сипаттауға жасалған әрекеттерді «гей болу дегенді» дұрыс түсінбеген бисексуалдарға және бисексуалдықтың бұқаралық ақпарат құралдарында көрсетілуінен азап шеккендерге байланыстырады. Хартингердің пікірінше, актерлердің «жақсы көретін жігіттер» туралы пікірлері мәтінді бағалаудан гөрі Гилленхол мен Леджердің актерлік әдісінен туындаған. Хартингер талқылауды Ани Проулькстің әңгімесіне қатысты сөзімен аяқтады, басты кейіпкерлердің сексуалдығын әртүрлі адамдардың қабылдауының себептерін түсіндіру үшін:

Оқырманның әңгімеге қалай қарайтыны – олардың жеке құндылықтарының, көзқарастарының, кедергілерінің көрінісі. Менің ойымша, әңгіме оқылмайынша аяқталмайды, және оқырман оны өзінің өмірлік тәжірибесі, әлемге деген көзқарасы және ойлары арқылы аяқтайды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Эннис 1943 немесе 1944 жылы туған, үш баланың кенжесі, Вайоминг штатының оңтүстік-батысындағы Сейдж қаласының маңында өседі. Ол жас кезінде жетім қалып, көп ұзамай мектепті тастауға мәжбүр болады. 1963 жылы Вайомингтегі Броукбек тауына қой бағу жұмысына барған Эннис родео ковбойы Джек Твистпен танысып, оған ғашық болады. Екі 19 жасар жігіт Брокбек тауында жұмыс істесе, Эннис базалық лагерьде, ал Джек тауда биік жердегі қойларды бақылайды. Олар базалық лагерьде тек тамақтануға ғана кездесіп, біртіндеп достық қарым-қатынасқа түседі. Кейін олар рөлдерін ауыстырады, Джек базалық лагерьде міндеттерді, ал Эннис отарды бағуды қолға алады. Бір күні екеуі бір бөтелке виски ішкеннен кейін, Эннис қойларға қайта оралудың орнына базалық лагерде түнеп қалуға шешім қабылдайды. Сол түні ауа райы қатты суық болады, бірақ Эннис Джекпен бірге шатырда ұйықтағысы келмейді, ол оған қосылуға мәжбүр болады. Сол түні ер адамдар қысқа, күшті жыныстық қатынасқа түседі. Жаз бойы олардың жыныстық және эмоциялық байланыстары тереңдетеді. Жұмысты аяқтағаннан кейін екі жол бөлінеді. Эннис 1963 жылы қарашада қалыңдығы Алма Бирске үйленеді және екі қызы, Алма-младший және Дженни (қысқа әңгімеде Франсин деп аталады) бар отбасын құрады. Төрт жылдан кейін Эннис Джектен кездесуге дайын екенін сұрайтын открытка алады. Ерлер қайтадан қосылып, құмарлықтары қайта жанды. Отбасын тастап кеткісі келмейтін және туған қаласындағы гомосексуалистік деп күдікті жұптың өлтірілгенін балалық шағынан еске түсіретін Эннис мұндай келісім тек қайғылы оқиғамен аяқталады деп қорқады. Енис пен Джек қарым-қатынастары туралы ашық айта алмай, кемпинг сапарларында сирек кездесетін кездесулерге келіседі. Уақыт өте келе Эннистің некесі нашарлайды. Алма Джекпен қарым-қатынасын біледі, өйткені ол екеуінің қайта қосылған кезде сүйіскенін көрді. 1975 жылы Алма Эннистен ажырасып, екі қызын асырап алады және бұрынғы жұмыс берушісіне үйленеді. Джек Эннистің ажырасуы олардың бірге өмір сүруіне мүмкіндік береді деп үміттенеді, бірақ Эннис балаларынан алыстатудан бас тартады және ер адаммен өмір сүру идеясы жайлы емес. Эннис серуендеуші және белсенді келіншекпен, Кэсси Картрайтпен кездеседі. Еннис өздігінен онымен қарым-қатынасты тоқтатқанда қарым-қатынас бұзылады. 1983 жылы Джекпен саяхаттағанда, Эннис жұмысын сақтап қалу үшін, ол Джекпен қарашаға дейін кездесе алмайтынын айтады. Еннис пен Джектің ашуы ақырында дау-дамайға айналып, күрес үмітсіз құшақтасуға айналады. Екі жігіт қатты ашуланып, бір-бірінен бөлінеді. Бірнеше айдан кейін Эннис Джекке жіберген открытка "өлген" деген мөрмен поштаға қайтарылады. Бірде Джектің әйелі Лорин Энниске телефон арқылы Джектің дөңгелек алмастырып жатқанда жол апатынан қайтыс болғанын айтады. Ол не болғанын түсіндіргенде, Эннис Джекті дөңгелекті темірмен ұстаған бір топ адам өлтіріп тастағанын елестетеді. Лорин Энниске Джектің оның күлін Брокбек тауына шашуды қалайтынын айтады. Ол Эннистің Джектің ата-анасымен байланысқа шығуын ұсынады. Эннис Джектің ата-анасына барып, оның күлін Брокбек тауына апаруды ұсынады. Жақтың әкесі оның сүйегін отбасылық жер теліміне жерлеуді талап етеді. Ол сондай-ақ Энниске Джек ата-анасының фермасына басқа адамды әкеліп, ферманы қайта жаңғыртуды қалайтынын айтады. Джектің анасы Эннисті Джектің жатын бөлмесін көруге шақырады, ол оны "жеті бала кезіндегідей" сақтап қалды, өйткені Джек оны осылай артық көреді деп сенді. Бөлмеде болған кезде Эннис шкафтың тар сырығында жасырылған екі жейдеді табады. Бір ілгекте бір-біріне ілінетін көйлектер, екеуі 1963 жылы Брокбек тауында соңғы күні киген, Эннистің көйлегі Джектің көйлегінің ішінде. Еннис өзінің көлеңкесін тауда ұмытып кеткенін ойлап, көлеңкелерді бірге ерекше әсерлі деп санайды және көлеңкелерді өзімен бірге алады; Джектің анасы Энниске енді оралған көлеңкелерді қою үшін қағаз қап ұсынады. Алма кенже Энниске оның үйіне, автокөлік жолындағы трейлеріне барады. Ол үйленуге дайындалып, әкесінің батасын сұрайды. Алғашында тойға барғысы келмегенмен, Эннис келіседі. Эннис күйеуінен сүйетін-сүймейтінін сұрайды, ал ол сүйетініне сендіреді. Алма кіші кеткеннен кейін Эннис Алманың киген, бірақ кездейсоқ ұмытып кеткен свитерын табады. Ол өзінің шкафын ашып, Альманың свитерін іліп қою үшін, Эннис Джектің бөлмесінен есіктің ішіне, Брокбек тауының открыткасының қасына, Джектің көйлегін ішкі жағынан көрсету үшін, тізбегімен кері бұрылған. Енис көзіне жас ал...

Ennis is born in about 1943 or 1944, the youngest of three children, and grows up near Sage, in southwestern Wyoming. He is orphaned at a young age, and forced to drop out of school not long afterwards. While on a 1963 shepherding job on Brokeback Mountain in Wyoming, Ennis meets and falls in love with rodeo cowboy Jack Twist. While the two 19 year old men work on Brokeback Mountain, Ennis is stationed at the base camp while Jack watches the sheep higher on the mountain. They meet only for meals at the base camp, gradually becoming friends. Eventually they switch roles, with Jack taking over duties at base camp and Ennis tending the flock. One night, after the two share a bottle of whiskey, Ennis decides to remain at the base camp overnight instead of returning to the sheep. The weather becomes bitterly cold that night, but Ennis is reluctant to sleep in the same tent as Jack, who insists he join him. That night the men share a brief, intense sexual encounter. During the summer, their sexual and emotional relationship deepens. After the job is finished the two part ways. Ennis marries his fiancée Alma Beers in November 1963 and starts a family, having two daughters, Alma Jr. and Jenny (named Francine in the short story). Four years later, Ennis receives a postcard from Jack asking if he wants to meet. The men reunite and their passion rekindles. Jack broaches the subject of creating a life together. Unwilling to leave his family and haunted by a childhood memory of the murder of a suspected homosexual couple in his hometown, Ennis fears that such an arrangement can only end in tragedy. Unable to be open about their relationship, Ennis and Jack settle for infrequent meetings on camping trips. Over time Ennis' marriage deteriorates. Alma knows about his relationship with Jack, having seen the two men kissing upon their reunion. In 1975 Alma divorces Ennis, taking custody of their two daughters and marrying her former employer. Jack hopes Ennis' divorce will allow them to live together, but Ennis refuses to move away from his children and remains uncomfortable with the idea of living with a man. Ennis dates an outgoing and vivacious waitress, Cassie Cartwright. The relationship fails when Ennis spontaneously stops communicating with her. On a 1983 trip with Jack, Ennis insists that to keep his job, he cannot meet with Jack again before November. Ennis and Jack's frustrations finally erupt into an argument, the struggle becoming a desperate embrace. The two men part upset. Months later, a postcard Ennis sent to Jack is returned to the post office, stamped "deceased". During a phonecall, Jack's wife Lureen tells Ennis that Jack died in a freak accident while changing a tire. While she explains what happened, Ennis imagines Jack being beaten to death by a group of men wielding tire irons. Lureen tells Ennis that Jack wished to have his ashes scattered on Brokeback Mountain. She suggests that Ennis contact Jack's parents. Ennis visits Jack's parents and offers to take Jack's ashes to Brokeback Mountain. Jack's father insists that Jack's remains be buried in the family plot. He also tells Ennis that Jack wanted to bring another man back to his parents' ranch so they could revitalize the ranch. Jack's mother invites Ennis to see Jack's bedroom, which she has maintained " the same way as when he was a boy" believing that Jack preferred it thus. While in the room, Ennis discovers two shirts hidden in a narrow slat of the closet. The shirts, hung one inside the other on the same hanger, are the ones the two men were wearing on their last day on Brokeback Mountain in 1963, with Ennis' shirt inside Jack's. Ennis, believing his own shirt forgotten on the mountain, finds the shirts together especially poignant and takes the shirts with him; Jack's mother offers Ennis a paper sack to put the now rolled up shirts in. Alma Jr. visits Ennis at his home, a trailer by the highway. She is preparing to marry and asks for her father's blessing. Though initially reluctant to attend the wedding, Ennis agrees. Ennis asks if her fiancé loves her and she affirms that he does. After Alma Jr. leaves, Ennis finds the sweater that Alma was wearing and had accidentally forgotten. Opening his closet to hang Alma's sweater, it is revealed that Ennis has hung the shirts from Jack's bedroom inside the door beside a postcard of Brokeback Mountain, with the order now reversed to show Jack's shirt on the inside. With tears in his eyes, Ennis mutters, "Jack, I swear "

Қабылдау

Леджердің "Брокбек Маунтин" фильміндегі Эннис Дель Мар рөлін сомдауы оған "Оскар", "БАФТА", "Алтын глобус" және "Экрандағы актерлер гильдиясы" сыйлықтарына ұсынуға мүмкіндік берді – барлығы да "Ең үздік ер адам актер" номинациясы бойынша. Бұған қоса, Леджер Солтүстік Американың бірнеше киносыншылары қауымдастықтарынан мойынды алды, 2005 жылы Лас-Вегас киносыншылары қоғамы, Нью-Йорк киносыншылары үйірмесі, Финикс киносыншылары қоғамы және Сан-Франциско киносыншылары үйірмесінің "Ең үздік актер" сыйлықтарын жеңіп алды.