Кіріспе

Ахи (Арц Хевра Яхадут (ארץ חברה יהדות), Жер, Қоғам, Иудаизм) – Израильдегі оңшыл діни сионистік саяси партия. 2005 жылы құрылған, ол 2006-2008 жылдар аралығында Ұлттық одақ альянсының құрамында болды. 2009 жылғы сайлауда Ликуд партиясымен бірлескен тізіммен қатысты.

Тарих

Партия 2005 жылғы 21 наурызда, 16-шы Кнессет кезінде Еффи Этам мен Ицхак Леви Ұлттық діни партиядан бөлініп шыққанда құрылды. Бөлінуге себеп – Зевулун Орлевтің партиядағы фракциясына қарсылық. Ол үкіметтің келісімінен кейін үкіметтен кетуден бас тартқан болатын. Ейтәм партия төрағасы болып тұрғанда, оңшыл ұлттық-діни сионистік партия құру үшін Ұлттық Одақпен бірігу туралы ұсынысын мақұлдамағандықтан қызметінен шеттетілді. Этам мен Леви бастапқыда партиясын Діни сионизм (Ивритше: הציונות הדתית, HaTzionut HaDatit) деп атады, бірақ Ұлттық діни партияның атау тым кең екендігіне қатысты наразылығына байланысты, партия тіркеушісінде өткен талқылау нәтижесінде партия атауы Қосылым фракциясы (Ивритше: סיעת התחברות, Siat Hitkhabrut) деп өзгертілді. Партияның партиялық тізілімінде тіркелген соңғы атауы – Жаңа ұлттық-діни сионистік партия (Ивритше: מפלגת ציונות דתית לאומית מתחדשת, Miflaget Tzionut Datit Leumit Mithadeshet) болды. 2005 жылғы 1 тамызда партия 2006 жылғы сайлауға қатысу үшін Ткума және Моледетпен бірге Ұлттық Одаққа қосылды, ал соңғы сәтте Ұлттық діни партия да қосылды. Тізім тоғыз орын жеңіп алды, оның екеуін Жаңа ұлттық-діни сионистік партия иеленді. 2007 жылғы 11 қарашада партия Ахи деп қайта аталды. 2008 жылғы 23 желтоқсанда Ұлттық Одақтан шықты. 2009 жылғы сайлауда партия Ликудпен бірлескен тізімде бағытталды, Шалом Лернер 39-шы орынды, ал Эдмунд Хасин 45-ші орынды алды. Ликуд 27 орын жеңгендіктен, Ахи кандидаттарының ешқайсысы Кнессетке өте алмады. Партияның тіркелуі 2019 жылға дейін сақталды, содан кейін оны Ұлттық діни партияның мұрагері – Еврей үйінен кеткеннен кейін Ели Бен Дахан жаңғыртты. Ликудпен жасалған келісімнің аясында Бен Дахан 2019 жылғы сәуірдегі сайлауда Ликуд тізімі бойынша сайланды, бірақ маусым айында партиядан бөлініп, Ахи депутаты ретінде жұмыс істеді.

Идеология

Партия бастапқыда Ұлы Израиль идеясын қолдады және Газа мен Батыс жағалаудағы израильдік қоныстануды жақтады. Батыс жағалаудан шығуға қатысты түрде қарсылық білдірді, бірақ Израиль Қорғаныс күштеріне (IDF) қарсы зорлық-зомбылық пен азаматтық наразылыққа қарсы болды және заң үстемдігін сақтауға шақырды. Партия бағдарламасында мемлекеттік жемқорлыққа қарсы күрес пен әлеуметтік әділдікті қамтамасыз ету басымдыққа ие болды. Бұл қозғалысқа рухани жетекшісі саналған раввин Шломо Авинер қолдау көрсетті, ал Нобель сыйлығының лауреаты Роберт Ауман партияның ғылыми кеңесшісі болды.