Кіріспе
Американдық қуыршақ сөйлеуші және комедия актері (1962 жылы туған)
Джеффри Дуглас Данэм (18 сәуір 1962 жылы туған) – американдық қуыршақ сөйлеуші, стендап комедия актері және актер. Ол көптеген телешоуларда, соның ішінде Late Show with David Letterman, Comedy Central Presents, The Tonight Show және Sonny With a Chance бағдарламаларында пайда болды. Оның Comedy Central арнасында жеті арнайы, ал Netflix арнасында екі арнайы шоуы бар. Сондай-ақ ол 2009 жылы шыққан "Джефф Данэм шоуы" сериалында ойнады. Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызы бар және "Spark of Insanity" турнесі үшін "Коммедиялық турнеге ең көп билет сатылған" деген Гиннестің рекордтар кітабына енді. Slate журналы Данэмді "Американың сүйікті комедия актері" деп атады. Оның "Ахмед – өлген террорист" кейіпкері "Spark of Insanity" бағдарламасында YouTube-тағы ең көп көрілген тоғызыншы видео болып саналды, ал "Жас ерекше Рождестволық шоуы" Comedy Central тарихындағы ең көп көрілген телехабарлама болды, DVD-сі алғашқы екі аптада 400,000-нан астам дана сатылды. Forbes журналы Данэмді Джерри Сайнфелд пен Крис Роктан кейін АҚШ-тағы үшінші жоғары жалақы алатын комедия актері деп атады және ол 2008 жылдың маусымынан 2009 жылдың маусымына дейін ең көп табыс тапқан комедия актерлерінің бірі болғанын хабарлады, ол осы кезеңде шамамен 30 миллион доллар тапқан. Оның стилі "Дон Риклстің бірнеше тұлғалық бұзылысымен киінген, оңай сіңірілетін нұсқасы" деп сипатталған. Time журналы оның кейіпкерлерін "саяси тұрғыдан дұрыс емес, артық қорлайтын және ызалы" деп сипаттады. Данэм қуыршақ сөйлеушілікті қайта жаңғыртуға және Эдгар Бергеннен бері осы өнер түрін насихаттауға үлкен үлес қосты. Ол үш айлық болғанда жылжымайтын мүлік бағалаушысы Говард Данэм және оның үй шаруасымен айналысатын әйелі Джойс оны асырап алды, олар оны діншіл пресвитериан отбасында тәрбиеледі.
Ол 1970 жылы сегіз жасында қуыршақ сөйлеуді бастады, ата-анасы оған Рождествоға Мортимер Снерд қуыршағын және онымен бірге қалай жасауға болатыны туралы альбомды сыйға берді. Данэм жалғыз бала болғандықтан, жалғыздықты "жылы жамылғыға" теңеді, ол оған өз ойлары мен идеяларын зерттеуге мүмкіндік берді, бұл кейін Лос-Анджелеске күресші комедия актері ретінде көшіп келгенде жалғыз өмір сүруге дайындады. Ол "Сәттілікке жетуі мүмкін" деп танылды және 1980 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін, Данэм өзіне келесі он жылда "The Tonight Show Starring Johnny Carson" бағдарламасына қатысуды мақсат етіп қойды, бұл комедия актерлері үшін "қасиетті қадаға" саналды. Данэм The Tonight Show-да төрт рет, сондай-ақ Hot Country Nights сияқты ұқсас телешоуларда пайда болды, Реба МакЭнтайрмен бірге бір бөлімде ойнады. Бұл оның үлкен театрларда танымал болуына көмектесті, қуыршақ сөйлеуші үшін сирек кездесетін жетістік. Алайда 1990 жылдардың ортасында оның теледидардағы көріністері азайды, соның салдарынан сахнадағы көрермендері де азайды. 2008 жылға қарай Данэмнің кейіпкерлері тілдік кедергілерді жеңіп, оның шоулары Франция сияқты түрлі елдерде дубляждалды, ал Данэм Оңтүстік Африка, Австралия, Норвегия, Дания, Қытай және Таяу Шығыста өнер көрсету туралы өтініштер алды. Шоудың премьерасы Comedy Central тарихындағы ең жоғары рейтингті телехабарлама болды. 2008 жылдың қыркүйегінде оның мансабы жаңа биікке көтерілді, өйткені ол он мыңдаған адамдар жиналған ареналарда өнер көрсетуді бастады. Данэм мұндай үлкен орындарға аздап күмәнмен қарады, бірақ қуыршақтармен жиі және жылдам әңгімелесу уақытын реттеу арқылы сахнадан алыс отырған көрермендердің реакция жасауға уақыты болды. Онда Рождестволық әндер мен Ахмедтің "Jingle Bells" пародиасы бар. "Jingle Bombs" әнінен басқа барлық әндерді Брайан Ханер жазды және сүйемелдеді, ол Данэмнің "Гитарашы жігіт" ретіндегі өнеріне қосылды. Оның алғашқы теледидардағы рөлі Джефф Данэмнің "Жас ерекше Рождестволық шоуында" болды.
2009 жылдан қазіргі уақытқа дейін
2009 жылдың наурыз айында Дунэм Comedy Central телеарнасымен көп платформалы келісімге қол қойды. Оған 2010 жылы төртінші жекелеген бағдарламасы, DVD-дискілер, тұтынушы өнімдерімен серіктестік, 2010 жылдың қыркүйегінде басталатын 60 қалалық гастрольдік тур және 2009 жылдың 22 қазанында тұңғыш көрсетілген The Jeff Dunham Show атты телесериалға тапсырыс берілді. Шоу Comedy Central тарихындағы ең көп көрермен жинаған тұңғыш көрсетілімге ие болғанымен және бастапқыда осы арнадағы басқа бағдарламаларға қарағанда орташа рейтингі жоғары болғанына қарамастан, нашар пікірлер, төмендеген рейтингілер және басқа Comedy Central бағдарламаларына қарағанда жоғары өндіріс шығындарына байланысты тек бір маусымнан кейін жабылды. Дунэм NBC телеарнасының "30 Rock" комедиялық сериалында Бабба Джеймен бірге қонақ рөлінде ойнады, онда ол Рик Уэйн есімді қуыршақтарды ойнатушы және оның Стоун-Маунтин, Грузия қаласынан келген Pumpkin қуыршағын сомдады. 2009 жылдың қараша айында Дунэм Уолтермен бірге "Hart to Hart" эпизодында, Disney Channel телеарнасының "Sonny With a Chance" сериалында екі күзетші рөлінде пайда болды. Ол 2010 жылы Стив Карелл мен Пол Раддтың "Dinner for Schmucks" комедиясында Льюис рөлінде, жаңа Диана атты қуыршағымен бірге ойнады. Оның төртінші жекелеген бағдарламасы "Controlled Chaos" 2011 жылдың 25 қыркүйегінде Comedy Central арнасында жарық көрді. Ол Landmark Theater-да түсірілді және шамамен 8,3 миллион көрерменге көрсетілді. DVD RIAA ұйымынан 5x платиналық сертификат алды. Ол келесі жылы "Controlled Chaos Tour" арқылы халықаралық сахналарда өнер көрсетті. 2012 жылдың мамыр айында Дунэм Саваннадағы Lucas Theater-да өзінің бесінші жекелеген бағдарламасы "Minding Monsters" жазбасын жасады. Ол 2012 жылдың 7 қазанында Comedy Central арнасында көрсетілді. DVD RIAA ұйымынан 4X платиналық сертификат алды. Дунхамның алтыншы жекелеген бағдарламасы "All Over the Map" 2014 жылдың 16 қарашасында Comedy Central арнасында жарық көрді. Бағдарлама бес континенттегі өнер көрсетулері кезінде түсірілді. Сондай-ақ 2014 жылы Country Music Television арнасында "Achmed Saves America" атты анимациялық фильмнің тұңғыш көрсетілімі өтті, онда "Өлі террорист" Ахмед рөлін сомдады. Дунхам өзінің жетінші жекелеген бағдарламасы "Unhinged in Hollywood" атты туындысын 2015 жылдың 17 қыркүйегінде шығарды. Бағдарлама Dolby Theatre-да түсірілді және NBC арнасында тұңғыш рет көрсетілді. 2015 жылдың желтоқсан айында Солтүстік Америкада "Perfectly Unbalanced Tour" гастрольдік турнесі басталды. Турдың екінші кезеңі 2017 жылы халықаралық деңгейде өтті, сондай-ақ сол жылы Дунхам Голливудтың Даңқ аллеясында өз жұлдызына ие болды. 2017 жылдың қыркүйегінен бастап ол Солтүстік Америкада "Passively Aggressive Tour" гастрольдік турнесімен өнер көрсетті. 2017 жыл ол Netflix арнасында "Relative Disaster" атты жекелеген бағдарламасымен тұңғыш рет пайда болды. 2019 жылы Netflix арнасында "Relative Disaster" атты екінші жекелеген бағдарламасын шығарды. 2019 жылы COVID-19 пандемиясына байланысты Дунэм гастрольдік турнелерге қатыспады. Ол 2021 жылы Солтүстік Америка мен Еуропа бойынша "Seriously?" атты гастрольдік турнесімен қайтадан сахнаға оралды. 2024 жылдың ақпанында Comedy Central арнасында өзінің 12-ші жекелеген бағдарламасы "I'm With Cupid" жарық көрді.
Қабылдау
2008 жылдың қаңтар айында Дунхэмді жанкүйерлер Comedy Central арнасының "Stand Up Showdown" бағдарламасындағы үздік комик деп таныды. Ол "Жылдың қуыршақ сөйлеушісі" сыйлығын екі рет жеңіп алған жалғыз адам. Ол TNN Music City News Country Awards сыйлығының «Жылдың комедианты» номинациясына ұсынылған, ал оның техникасы мен уақытын «Dallas Morning News» газеті жоғары бағалаған. 2008 жылы Оңтүстік Африка жарнама стандарты органы Дунхэмнің «Ахмед – өлген террорист» кейіпкерін бейнелейтін қоңырау үнінің телеарнадағы жарнамасын тыйым салған. Бұл шешімге бір азаматтың жарнаманың мұсылмандарды қорлап, барлық мұсылмандарды террорист ретінде көрсеткені туралы шағымы себеп болды. Дунхэм бұл ретте: «Ахмед менің қойылымдарымда мұсылман емес екенін анық көрсетеді» деді. Бірақ ASA Ахмед есімінің араб текті екенін және Мұхаммед пайғамбардың аттарының бірі екенін атап өтті. Дунхэм: «Мен ақтарды, қаралардың, испандардың, азиялықтардың, христиандардың, яхудилердің, мұсылмандардың, гомосексуалдардың, гетеросексуалдардың, провинциалдардың, есірткіге тәуелділердің, қарттардың және әйелімнің кемшіліктерін әжуалаймын. Комедия – бұл сөз бостандығының соңғы түрі деп санаймын, менің міндетім – көпшілікті күлдіру. «Ахмедтің» есімін «Билл» деп өзгертуді де қарастырып отырмын», – деп қосты. Дунхэм өзінің «консервативті ауыл тұрғындарына» немесе «негізгі христиандық құндылықтарды» ұстанатындарға ерекше сезімтал екенін мойындады, себебі олар оның ең үлкен қолдаушыларының бірі және оның тәрбиесінің бір бөлігі. 2009 жылдың қазанында «The Jeff Dunham Show» бағдарламасының бастапқы рейтингісі жақсы болды, бірақ сыншылардың көбінесе ұнамады. Олардың кейбіреулері оның қойылымдарын сериалға аударудың дұрыс екендігіне күмән келтірді, ал енді біреулері Дунхэмді, оның бұрынғы қойылымдарын немесе қуыршақ сөйлеу өнерін шоуды ұнатпауының себебі деп атады. «Blue Collar Comedy Tour» бағдарламасының продюсері J. P. Williams Дунхэмнің қойылымдарының өзіндік құндылығы жоқ екенін, қуыршақ кейіпкерлерінің арқасында ғана оның материалдарына жақсы реакция болатынын айтты.
Анар
Анаршық – денесі көбіне ақ түкпен жабылған, басының үстінде жасыл түк шоғы бар, сол аяғында бір кроссовка киген гиперактивті жануар. Дунэм "Өзіммен дауласу" кітабында Анардың шағын Микронезия аралдық екенін және олар Флоридада танысқандарын айтады. Анардың юморы басқа кейіпкерлердікі сияқты нақты бір тақырыпқа немесе стереотипке негізделмеген, ол "жаман бала" деп сипатталған.
Бабба Дж .
Бабба Джей – Дунхам "Өзіммен дауласу" және "Арнайы керемет Рождество" бағдарламаларында "ақ қоқыс, тіркеме тұрғындары" деп сипаттаған, сыра ішетін, қарапайым адам. Дунхам оны осындай стереотиптерге негізделген әзілдер үшін пайдаланады. Осы мақсатта ол Бабба Джейдің сыра ішуге және NASCAR-ға құштарлығы, сондай-ақ оның төмен интеллектісі туралы әзілдерді жиі айтады. Мұндай стереотиптерді қозғай келе, Бабба "Өзіммен дауласу" бағдарламасында әйелімен туысқандар жиынында танысқанын, оның бір қолында жүгері сорпасы, екіншісінде сыра бар екенін және "аттракцион дөңгелегіне сүйеніп, оны қисайтып" тұрғанын есіне алады.
Ахмед - өлі террорист
Ахмед – Дунхамның терроризм мәселесін сатиралық тұрғыдан көрсететін, өзіне-өзі қол жұмбауға тырысқан, бірақ қабілетсіз жанкештінің қаңқасы. Ол көбінесе Дунхамға және күлген көрермендерге "Тыныштық! Сені өлтіремін!" деп айғайлайды. Ахмед алғаш рет "Ақылдың жарқылы" (Spark of Insanity) бағдарламасында пайда болды және содан бері Дунхамның барлық бағдарламаларында көрінді. "Ақылдың жарқылында" көрермендер Ахмед туралы бірнеше нәрсе біледі. Дунхам Ахмедтің қаңқа болғандықтан өлген болуы керек десе, Ахмед "Бұл жара ғана" деп жауап береді. Дунхам оның қалай өлгенін сұрағанда, Ахмед жарылғыш заттарды қолданудағы өзінің нашарлығын түсіндіреді, сонымен қатар Дунхамның жыныстық қабілетіне күдік тудырып, екеуінің де "ерте жарылу" проблемасы бар екенін айтады. Ол Осама бен Ладен үшін жұмыс істегенін жиі айтса да, Ахмед мұсылман емес екенін мәлімдеп, "Түбіме қараңыз! Онда 'Қытайда жасалған' деп жазылған!" дейді. Ол Уолтерден қорқады, себебі ол "өте жаман жігіт" және Уолтердің газдануы Саддам Хусейннің зиянды газынан да күшті деп санайды. "Өте ерекше Рождестволық бағдарламада" (Very Special Christmas Special) ол "Jingle Bombs" әнін орындайды. 2009 жылдың маусым айына қарай Дунхам Ахмедті таныстырған видео YouTube-та 200 миллионға жуық қаралым жинады. Ахмед және Ахмед-кіші сияқты қуыршақтардың үлкен, дөңгелек, қимылдайтын көздерін "Журасик Парк" фильміндегі динозаврлардың көздерін жасаған арнайы эффекттер жасаушы жасаған. Бабба Джейден айырмашылығы, ол NASCAR-ды жек көреді. Sweet Daddy-дің қабір тасы "Монстрларды бақылау" (Minding the Monsters) бағдарламасының басында көрсетіледі.
Мелвин - супербатыр жігіт
Мелвин көк супергерой костюмін киіп, супергеройларды әжуалайды. Оның үстін адамнан артық күші бар ма деген сұраққа, ол рентген көру қабілеті бар екенін айтады, сосын "Мен көкіректерге қарауды жақсы көремін!" деп қосады. Дегенмен, оның басқа күштері жоқ сияқты: Дунхам оның қанша қашықтыққа ұша алатынын сұрағанда, ол: "Сен мені қанша қашықтыққа лақтыра аласың?" – деп жауап береді. Ал, "Сүпермен сияқты оқты тоқтата аласың ба?" деген сұраққа: "Иә, бір рет тоқтатыппын" дейді. Дунхам Мелвинді басқа супергеройларға қызығушылық танытпайтын кейіпкер ретінде көрсетеді: Супермен бір секірісте биік ғимараттарды асып өте алады дегенге Мелвин оны "мақтаншыл" деп есептеп, оның айналысып жүруі жеткілікті дейді, Акваменнің Спанч Боб Квадраттық Шалбармен бірдей қабілеттері бар екенін айтады, Флэштің супер жылдамдығы метамфетаминнен туындайды деп мәлімдейді, ал Халк ашуланған сайын күшінің артуы "COPS-тегі әрбір жалған жігіттің" мінез-құлқына ұқсайды, сондай-ақ Бэтмен мен кәмелетке толмаған Робиннің арасындағы күмәнді қарым-қатынас туралы әңгіме қозғайды. Мелвиннің алғашқы экрандағы пайда болуы 2003 жылғы шілдеде Comedy Central Presents эпизодында болды, онда оның кішкентай, қара, дөңгелек көздері болған. Келесі рет Spark of Insanity-де ол үлкен, көк, қиылысқан көздерге ие болды. Оның үлкен мұрны бар, ол оны өзінің символы деп санайды, және оның пішінінің пениске ұқсас екендігі туралы әңгіме айтылады. Дунхам Мелвиннің басын өзі жасап, Ренегад эффекттер тобы деп аталатын компанияны резеңке қалыпты жасау және қуыршақты аяқтау үшін жалдады, содан кейін механиканы өзі орнатты. Ол әдетте Дунхамның әр шоуда киетін киімдерін киеді. Оның алғашқы экрандағы пайда болуы 1989 жылы A&E телеарнасының "An Evening at The Improv" бағдарламасында болды. Кейін ол Jeff Dunham: Controlled Chaos фильмінде Астықшаның іш сөйлеуді үйренуге тырысқанда қолданған қуыршақ ретінде пайда болды. Астықша оны "Кішкентай шалақ Джефф" деп атады және оны Дунхамды мазақтау үшін пайдаланады.
Диана
Диана алғаш рет Дунхаммен 2010 жылғы "Dinner for Schmucks" фильмінде "Дебби" рөлінде, оның кейіпкерінің әйелі ретінде көрінді. Ол Dunham's Identity Crisis Tour 2010 турнесінде стендап дебютін жасады.
Ахмет Жас
Ахмет-младший – Ахметтің жақын арада қарым-қатынасы үзілген ұлы. Оны "Mad" журналының иллюстраторы Том Ричмонд жасаған.
Сеймус
Шеймус - қажалдаған, сыра ішетін, ирландтық сәби. Ол алғаш рет Ирландияда түсірілген "Туысқандық апат" фильмінде пайда болады. Өзі асырап алынған бала болған Дунхам оны "жақсылықты қайтару" үшін асырап алған ұлы ретінде таныстырады. Сәби болғанына қарамастан, ол өте агрессивті және көп ішетін, ал Дунхам осы қасиеттері арқылы ирландтық стереотиптерді паш етеді. Дунхам сондай-ақ Шеймусты АҚШ президенті Дональд Трамптың жанкүйері етіп көрсетеді, бұл Трампты, Хиллари Клинтонды және 2016 жылғы АҚШ президенттік сайлауын мазақтау мақсатында жасалған.
Кеңесші Ларри
Ларри Дональд Трамптың жеке кеңесшісі. Шашы түрі жоқ қызғылт сары, көздері үлкен және ісіңкі, бір қолында темекі бар. Джефф оны жеңілдетіп сілкіп, шаршаңқылық сезімін береді. Ларри үнемі ширығулы және Трамппен "төрт сағат" жұмыс істегені үшін алаңдағандығы сезіледі. Дегенмен, ол президентті "қолдайды".
Кішкентай арақша
Кішкентай Астықша – Дунхамның Астықшаның Кішкентай Джеффті қолдануына жауап ретінде пайдаланатын Астықшаның кіші нұсқасы.
URL- адресі
2022 жылы арнайы Джефф Данхэм: Мен халық шоуында Данхэм жаңа қуыршақ – Урлді таныстырды, ол әрқашан ұялы құрылғысын қолданумен айналысатын жас жігіт. Данхэм кейіпкерді қалай жасағанын былай түсіндірді: "Барлығымыз құрылғыларымызға тәуел боламыз. Біздің 99 пайызымыз ақылды құрылғыларды тым көп уақыт пайдаланамыз, сондықтан оны түсіне аламыз. Балалар да оларды көп қолданады. Ата-аналар осымен күресуге тиіс. Балалар ата-аналарының тым көп уақытын құрылғыда өткізетініне шағымданады. Демек, әркім ақылды құрылғыға тәуелді біреуді біледі. Сондықтан мен жас жігітті жасағым келді, ол да ата-анасының жертөлесінде тұрып, өмір сүру мәселесімен айналысады. Қазір көптеген отбасылар осы жағдайға тап болып жатыр. Балалар үйге қайтып келіп, кеткісі келмейді".