Кіріспе

Ішкі аудиторлар институты (IIA) – халықаралық кәсіби қауымдастық. IIA білім беру конференцияларын өткізеді және ішкі аудит саласы үшін стандарттар, басшылықтар мен сертификацияларды әзірлейді.

Тарих

1941 жылы құрылған IIA, шамамен 200 ел мен аумақтан 230 000-нан астам мүшесіне қызмет етеді. IIA-ның жаһандық бас кеңсесі АҚШ-тың Флорида штатындағы Лейк-Мэри қаласында орналасқан. Энтони Пуглиезе – ұйымның президенті және бас директоры.

Кәсіби сертификаттау

Сертификатталған ішкі аудитор (CIA) – IIA ұсынатын басты кәсіби біліктілік. CIA сертификаты – ішкі аудит саласындағы ішкі аудиторлардың біліктілігі мен кәсіби деңгейін көрсететін, жаһандық деңгейде танылған біліктілік. CIA болу үшін үміткерлер CIA емтиханының үш бөлігінен де өтуі керек, сондай-ақ IIA белгілеген білім беру және кәсіби тәжірибе талаптарын орындауы тиіс. IIA, сонымен қатар, белгілі бір шарттарға сай келетін үміткерлерге арналған CIA сынағы деп аталатын бір бөлімнен тұратын емтихан арқылы CIA сертификатын ұсынады. CIA иегерлері өз біліктіліктерін жыл сайын жаңарту үшін үздіксіз білім беру сағаттарын жинауға міндетті.

Кәсіби стандарттар

Дүниежүзілік ішкі аудит стандарттары ішкі аудит кәсіби практикасының негізгі талаптары мен ұсынымдарын белгілейді. Бұл стандарттар ішкі аудит қызметтерін ұсынатын кез келген адамға немесе функцияға, мақсаты, мөлшері, күрделілігі және құрылымы әртүрлі ұйымдарға, сондай-ақ ұйымның ішінде немесе одан тыс жерде жұмыс істейтін адамдарға қолданылады. Стандарттар ішкі аудиторлар ұйымның қызметкерлері болған жағдайда, сыртқы қызмет провайдерімен келісімшарт жасасқан жағдайда немесе екеуінің комбинациясы болғанда да қолданылады. Барлық ішкі аудиторлар өздерінің қызметтік міндеттерін орындауға қатысты қағидалар мен стандарттарға сәйкес келуге жауапты. Бас аудиторлар ішкі аудит функциясының стандарттарға толық сәйкестігі үшін қосымша жауапкершілікке ие. Ішкі аудит мамандары үшін негізгі кәсіби стандарттардың құрылымын әзірлеу және енгізу, олардың жеке ұйымдарына қызмет ететін ішкі аудит функциясын құру үшін негізгі аясты ұсынады. IIA уақыт өте келе әзірлеген құрылым International Professional Practices Framework® деп аталады және ол кез келген сектордағы, саладағы немесе мамандықтағы ішкі аудиторлардың қажеттіліктерін қанағаттандырады. Ішкі аудиторларға осы кәсіби практика стандарттарын іске асыруға көмектесу үшін IIA әртүрлі жаһандық тәжірибесі бар кәсіби ішкі аудиторлардың көмегімен дамыған авторитетті нұсқаулар жасайды. Нұсқаулар әлемдегі ішкі аудит функцияларының кең ауқымына қолданылуын қамтамасыз ету үшін қатаң процестен өтеді. IIA мүшелері IIA веб-сайтынан түрлі тақырыптар немесе маманданған салалар бойынша нұсқаулықтарды жүктей алады, мысалы, мемлекеттік сектор, қаржылық қызметтер және ақпараттық технологиялар (АТ), сондай-ақ үздік тәжірибелерді және/немесе ішкі аудит стратегияларын ұсынатын жалпы нұсқаулықтар.

Кәсіппен бірге өсу

2023 жылы IIA жаңа атауы бар «Жержүзілік ішкі аудит стандарттарын» ұсынды. Бұл – ішкі аудиттің кәсіби практикасы бойынша халықаралық стандарттарды жаңарту, оның мақсаты кәсіп және оның мамандарының өзгеретін жаһандық жағдайда маңыздылығын сақтауын қамтамасыз ету. Әлемнің түкпір-түкпірінен келген мүдделі тараптар ұсынылған жаңартуға өз пікірлерін білдірді. Жаңартылған нұсқа 20 тілден астам тілде қолжетімді болады және түпкілікті нұсқасы 2024 жылы жарияланады, ол жарияланған күнінен бастап 12 ай өткен соң күшіне енеді.

Ішкі аудит: 2035 көрінісі

Ішкі аудит қоры "Ішкі аудит: 2035-ші жылға дейінгі көзқарас – Бірлесіп болашағымызды жасаймыз" атты бастаманы жүзеге асырып жатыр. Бұл жобаның мақсаты – 2035 жылы ішкі аудит саласының қалай болатынын, сол уақытқа дейін IIA ішкі аудиттің құндылығын қалай арттыра алатынын және осы болашақты шындыққа айналдыру үшін қандай қадамдар қажет екенін анықтау. Бұл жоба IIA-ға болашаққа дайындық жасауға көмектеседі, осы үшін ерікті жетекшілер, Халықаралық ішкі аудит стандарттары кеңесінің өкілдері, IIA-ның кәсіби сертификаттау кеңесінің өкілдері, Ішкі аудит қорының қамқорлар кеңесі және ғылыми-зерттеу және білім беру кеңесшілері комитеті, сондай-ақ аймақтық органдар мен IIA институттарының өкілдерінен тұратын әлемдік сарапшылар тобын тартады.