Кіріспе

Делавэрдегі әуежай, АҚШ

Делавэр жағалауы әуежайы – Америка Құрама Штаттарының Делавэр штатындағы Сассекс округінде орналасқан, жалпы пайдаланудағы әуежай. Бұл әуежай жергілікті тұрғындар арасында түрлі бейресми атаулармен белгілі, оның ішінде Округ әуежайы және әсіресе Джорджтаун әуежайы. 2015 жылдың маусым айының ортасында Сассекс округі кеңесі әуежайдың атын Суссекс округі әуежайынан Делавэр жағалауы әуежайына өзгертуге келісім берді. Бұл өзгеріс 40 миллион долларлық жаңғырту және экономикалық дамуды ынталандыру жобасының бір бөлігі болды. Әуежайда Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты авиациялық жәдігерлерді ұсынатын Делавэр авиация мұражайы орналасқан. Сондай-ақ, әуежайда Джеффри Этелл есімді авиациялық кітапханасы да бар, онда 3000-нан астам авиация тақырыбындағы кітаптар сақталған және ол АҚШ-тың шығыс жағалауындағы ең ірі авиациялық кітапхана болып есептеледі. АҚШ Кеден және шекара қорғау қызметі әуежайда тікелей қызмет көрсетпесе де, алдын ала хабарлаған жағдайда халықаралық рейстерді қабылдайды.

Ғимараттар мен ұшақтар

Делавэр жағалауындағы әуежайы 615 акр (249 га) аумақты алып жатыр, ол орташа теңіз деңгейінен 53 фут (16 м) биіктікте орналасқан. Оның асфальт жабыны бар екі ұшу-қону жолағы бар: 4/22 – 5500x150 фут (1676x46 м) және 10/28 – 3109x75 фут (948x23 м). 2018 жылы әуежай негізгі ұшу-қону жолағына параллель такси жолын салу және ұшақтардың қонуға жақындау жүйесін жақсарту үшін 5,5 миллион долларлық федералды грант алды. 2019 жылы әуежай Федералды авиация басқармасынан одан әрі дамуына көмектесетін қосымша гранттар алды. Ақшалар әуежайдың ұшу-қону жолағын ұзартуға және ірі ұшақтардың әуежайды пайдалануына мүмкіндік беруге жұмсалды. 2022 жылы әуежайда көбірек ұшақтарды қолдау үшін бірнеше жаңа ангарлар салынды. Жаңа өзін-өзі қызмет көрсету отын құю жабдықтары да салынды. Жаңа ангарларды жалға алған Schell Aviation компаниясы ескі ангарларды бұзып, ұшақтарды сақтауға және Schell компаниясына көшпелі ұшақтарға техникалық қызмет көрсетуге мүмкіндік беретін жаңа жабдықтарды орнатты.

Апаттар мен оқиғалар

2011 жылдың 4 қыркүйегінде Солтүстік Америкалық TB 25N ұшағы Делавэр Костал әуежайында қону кезінде айтарлықтай зақымдалды. Борттағы екі ұшқыш та ұшақты қондырғанын, ал қону кезінде оң қанаты төмен түскенін сезінгенін және «доңгелек жарылғандай» дыбыс естігенін мәлімдеді. Олар ұшақтың бағытын сақтап қалуға тырысты, бірақ ұшақ ұшу-қону жолағының оң жағынан шығып кетті. Ұшақ ұшу-қону жолағының жанындағы шөпке тоқтады; ұшқыштар ұшақты бекітті, содан кейін ешқандай оқиғасыз ұшып кетті. Апаттың ықтимал себебі – ұшақтың соңғы техникалық тексеру кезінде негізгі шассиді техникалық қызметкерлердің жеткіліксіз тексеруі, нәтижесінде қону кезінде оң жақ негізгі шассидің соққы сөндіргішіндегі тартымды иіндінің тозудан зақымдануы анықталды. 2014 жылдың 18 мамырында Mooney M20 ұшағы Делавэр Костал әуежайына жақындағанда қозғалтқыштың толық қуатын жоғалтып, электр сымдары мен жерге соқтығысып, айтарлықтай зақымдалды. Ұшқыш соңғы тұруға бұрылғанда, қозғалтқыш қуатын арттыру әрекеттеріне жауап бермеді. Ұшқыш әуежайға қонуға жеткілікті биіктікте екенін ойласа да, әуежай жетіспеді және электр сымдарына соқтығысты. Апаттың ықтимал себебі – ұшқыштың ұшу алдындағы дұрыс жоспарламауы және ұшу кезінде отынды тиімді басқармауы, нәтижесінде отын жетіспеушілігіне және қозғалтқыштың толық қуатын жоғалтуға әкелді. 2016 жылдың 11 шілдесінде әуежайда жұмыс істеген Bell 429 тікұшағынан құлап, көтеру жүйесінің операторы қаза тапты. Тікұшаққа зақым келмеді, ұшқыш және екі басқа экипаж мүшесі жарақат алмады. Экипаж құтқару көтеру жаттығуын аяқтады. Апаттың ықтимал себебі – авариялық жағдайларға дайындық тобының жүйе операторының тікұшаққа бекітілгенін қамтамасыз етпеуі, нәтижесінде оның қайталап оқу кезінде құлауына әкелді. 2017 жылдың 28 қаңтарында Piper PA 22 ұшағы Делавэр Костал әуежайынан ұшып шыққаннан кейін өртенді. Ұшақ 1400 футқа жеткенде, аспаптар панелінің артынан қою түтін шыға бастады. Ұшқыш әуежайға қайтуға тырысты, бірақ еден тақтайшаларынан от кабинаға кіре бастады және жақындағанда төбе құлады. Ұшақ ұшу-қону жолағының шетіндегі шөпке тоқтады. Ұшқыштың өрттің сұйық отынмен тұтанғаны туралы сипаттамалары сәйкес келді.