Кіріспе

Американдық экологиялық бағдарлама

"Баккиард" жабайы табиғат мекені – Ұлттық жабайы табиғат федерациясының бағдарламасы. Ол Америка Құрама Штаттарындағы үй иелерін өз бақшалары мен аулаларын жабайы табиғатқа арналған бақша ретінде күтуге шақырады, мақсаты – жануарлардың сау және әртүрлі мекендемелерін және экожүйелерін сақтау. Бағдарлама 1973 жылы басталды. 1998 жылға қарай 21 000-нан астам аулаға әсер еткен, ал 2006 жылға қарай 60 000-нан астам аула сертификатталды.

Сертификаттау

Сертификатталған арт жағындағы жабайы табиғат мекені болу үшін бақша немесе аула, тіпті балкондан бастап көп гектарлық жерге дейінгі кез келген ашық кеңістік, пайдалы жәндіктерге немесе жануарларға тағам, су, баспана және жас ұрпақ өсіруге арналған орын ұсынуы керек. Уақыт өте келе Федерация мектеп аулалары мен қауымдастықтар үшін бағдарламаның түрлерін немесе кеңейтулерін енгізді. Ұлттық жабайы табиғат федерациясы ауланың арт жағындағы жабайы табиғат мекені ретінде сертификатталуы үшін, кеңістік келесінің бәрін қамтамасыз етуі керек: тағам, су, жасыру орыны, жас өсіруге арналған орын, сондай-ақ топырақтың, ауаның, судың және жергілікті жабайы табиғаттың тіршілік ортасының денсаулығына оң әсер ететіндей күтілуі керек. Нақтырақ айтқанда, тағаммен қамтамасыз ету үшін жергілікті шөптесін өсімдіктер, бұталар мен ағаштардың болуы қажет. Суды өзендер, көлдер немесе батпақтар сияқты табиғи нысандар немесе құстарға суаруға арналған ыдыстар сияқты адам жасаған нысандармен қамтамасыз етуге болады. Жергілікті өсімдіктер жабайы жануарларға жасыру орыны және жас өсіруге арналған орын бола алады, сондай-ақ шөп үйінділері немесе құрғаған ағаштар да жарамды. Мұның бәрі болған соң, жерді ойластырып, мүмкіндігінше табиғи күйде ұстау өте маңызды. Химиялық пестицидтер мен тыңайтқыштарды қолданудан аулақ болыңыз, шөптің көлемін азайтыңыз, орман шаруашылығының тұрақты тәсілдерінен алынған мульчаны пайдаланыңыз және топырақтың, ауаның және судың сақталуын қамтамасыз ету үшін суды азайтыңыз. Жоғарыда айтылғандай, сертификатталған жабайы табиғат мекендерін зерттейтін ғылыми зерттеулер жүргізілмегенімен, қала маңындағы және қалалық жергілікті ландшафттарда жергілікті өсімдіктерді пайдаланудың биологиялық әртүрлілікке тигізетін пайдасы туралы кең ауқымды зерттеулер жүргізілді. Conservation Biology журналында жарияланған мақалада қала маңындағы және қалалық кеңістіктердің тіршілік ортасының құнын арттыру қажеттігі көрсетілген, олар көптеген қауіп төнген немесе жойылып бара жатқан түрлердің азаюының басты себебі ретінде анықталған, сонымен қатар бұл аймақтардың әлеуметтік және білім беру құндылығы бар екені де айтылған. Автордың пікірінше, тығыз қоныстанған аймақтарды да қамтитын, теңгерімді консервациялық биология тәсілін қолдану, негізінен тыныш аймақтарға назар аударудан гөрі, адамның жерді пайдалануының салдарына жеңілдетуге көмектеседі.

Жергілікті өсімдіктер

Conservation Biology журналында жарияланған бір зерттеуде жергілікті өсімдіктер, кірме өсімдіктерге қарағанда көбірек көбелек және құмырсқа түрлерін қамтыды. Кіші сүтқоректілердің түрлік байлығы мен әртүрлілігін зерттеген тағы бір зерттеу, қала маңындағы және қалалық саябақтарда кіші сүтқоректілердің әртүрлілігін арттыру мақсатында, жағалау аймағындағы өзен арналары бойына жергілікті ағаштар отырғызуды ұсынды. Бұл ұсыныс, пассивті демалысқа арналған саябақтардағы табиғи жағдайға ұқсас популяциялар, адамдар өзгертетін ландшафттармен қоршалған, күтілген жерлермен салыстырылғанда табылды. Екінші зерттеуде толығымен жергілікті өсімдіктермен көмкерілген жерлер, жергілікті және кірме өсімдіктердің қоспасымен көмкерілген жерлермен салыстырылды. Нәтижелер жергілікті жерлердің құрттар мен құстардың түрлік байлығы мен әртүрлілігін, сондай-ақ көбейтілетін жұптардың және жергілікті түрлердің биомассасының жоғары деңгейін қамтамасыз еткенін көрсетті.