Кіріспе

Жан Сибелиусдің "Түнгі серуен мен күн шығысы" (фин. Öinen ratsastus ja auringonnousu; нем. Nächtlicher Ritt und Sonnenaufgang), Op. 55 – фин композиторы Жан Сибелиус 1908 жылы оркестр үшін жазған бір бөлімді тональды поэма.

Оркестрлеу

Сибелиус шығарманы пикколо, 2 флейта, 2 гобой, 2 кларнет, бас кларнет, 2 фагот, контрафагот, 4 валторна (мүмкін болса, "Таңда" бөлімінде екі еселенген), 2 труба, 3 тромбон, туба, литавра, бас барабан, малый барабан, тамбурин, треугольник және скрипкалар тобы үшін жазды.

Өмірбаян

Сибелиус бұл музыканың шабыты туралы әртүрлі айтты. Бірі, Карл Экманға айтылғандай, 1901 жылы Римдегі Колизейге алғаш рет сапар жасаған кезде туған. Тағы бір айтуынша, кейінгі жылдары хатшысы Сантери Левасқа, шабыт "ғасыр тоғысында" Хельсинкиден Кераваға шанамен саяхат жасағанда келген, сол кезде ол керемет күн шығысын көрген. Сибелиус 1908 жылдың қарашасына дейін партитураны аяқтады және қолжазбаны 1909 жылы Санкт-Петербургте алғашқы орындауды өткізген Александр Силотиге жіберді. Бірінші орындау туралы сын-пікірлер көбінесе жағымсыз болды, бірақ "Novy Russ" газетінде жарық көргенінен басқа, бір сыншы Силотидің дирижерлігін "әлсіз және монотонды" деп сипаттады. "Новое время" газетінің бір авторы: "Кім бұл жерде шабады және не үшін?" - деп сұрады. Силоти партитурадан кейбір бөлімдерді қысқартқан. Бұл туынды "қарапайым адамның" табиғатқа деген субъективті, рухани сезімін көрсетеді. Ол үш контрастты бөлімнен тұрады: Сибелиус ең ерекше туындыларының біріне айналған, ұзақтығы мен жіткіліктілігімен ерекшеленетін шапшаң бөлім; скрипкалармен орындалатын қысқа гимнге ұласатын бөлім; және алғашқы сәулелері валторналарда көрінетін әдемі солтүстік күн шығысы. Әдеттегі орындалу шамамен он төрт минутқа созылады.

Дискография

Британдық дирижер сэр Адриан Болт және BBC Симфониялық оркестрі 1936 жылы «Nightride and Sunrise» шығармасын His Masters Voice (Warner Classics компаниясы 2015 жылы шығарды) студиясында әлемдік премьерасын жасады. Төмендегі сұрыпталатын кестеде осы және басқа да коммерциялық түрде қолжетімді жазбалар бар:
No. (Хронологиялық нөмірі) ДирижерАнсамбльЖаз. (Жазбаның жылы) УақытЖазба жасалған орынLabelRef. (Дереккөздер)1 (1) BBC Симфониялық оркестрі193613:37Abbey Road StudiosWarner Classics2 Лондон Симфониялық оркестрі (1)195514:26Kingsway HallBeulah3 Бавария Радиосы Симфониялық оркестрі195513:31HerkulessaalDeutsche Grammophon4 (2) Лондон Филармониялық оркестрі195614:11Walthamstow Assembly HallSomm5 (1)196713:27Walthamstow Town HallRCA Red Seal6 Лондон Симфониялық оркестрі (2)196915:15Abbey Road StudiosEMI Classics7 L'Orchestre de la Suisse Romande197114:23Victoria HallDecca8 Шотландия Корольдік Ұлттық оркестрі197715:02Glasgow City HallsChandos9 Philharmonia Orchestra (2)198114:28Abbey Road StudiosEMI Warner Classics10 Берлин Симфониялық оркестрі198316:11Christuskirche (Berlin Oberschöneweide)Brilliant Classics11 (1) Гётеборг Симфониялық оркестрі (1)198515:32Gothenburg Concert HallBIS12 (1) Финляндия Радиосы Симфониялық оркестрі198813:32KulttuuritaloRCA Red Seal13 Мәскеу Филармониялық оркестрі199114:15Mosfilm StudiosBrilliant Classics14 (2) Гётеборг Симфониялық оркестрі (2)199514:49Gothenburg Concert HallDeutsche Grammophon15 Royal Stockholm Philharmonic Orchestra199614:41Stockholm Concert HallVirgin Classics16 Хельсинки Филармониялық оркестрі199816:40Ondine17 Лондон Симфониялық оркестрі (3)199817:01Walthamstow Assembly HallRCA Red Seal18 (2) Торонто Симфониялық оркестрі199814:19Massey HallFinlandia19 Лахти Симфониялық оркестрі200117:20Sibelius HallBIS20 Жаңа Зеландия Симфониялық оркестрі200716:38Michael Fowler CentreNaxos