Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Дуплин айқасы – шамамен 800 жылға дейін салынған, пиктіктерге тән ою-өрнектері бар монументалды тас. Оны алғаш рет Томас Пеннант 1769 жылы Strathearn төбесінде, Forteviot және Dunning қалаларынан (және Earn өзенінің қарсы жағалауында) солтүстікке қарай тіркеген. 2002 жылы ол Historic Scotland қамқорлығына берілді және 11/12 ғасырлардағы Дунингтегі Сент-Серф шіркеуінің мұнарасы астында сақталды. Дуплин айқасы – биік айқас, яғни жеке тұрған тас айқас. Ирландияда, Нортумбрияда және Даль Риатада осындай айқастар салыстырмалы түрде көп кездессе, пиктілер жерінде олардың сақталып қалғандары сирек. Дегенмен, сынған айқастардың сынықтары (вероятно, 16 ғасырғы Реформация кезінде құлатылған) бұрын олардың көп болғандығын көрсетеді. 18 ғасырда екінші айқас, Дронахи айқасы, Фортевиоттың оңтүстігіндегі Инвермай жерінде тұрғандығы және Фортевиотқа қарап тұрғандығы тіркелген, бірақ кейін құлап, сынған. Айқастың негізі өз орнында сақталған, бірақ деректер оның нақты пішіні туралы толық мәлімет бермейді. Айқас Ескі қызыл құмтастан қашалған, биіктігі шамамен 2,5 метр, ал қолдарының ені 1 метр. Онда түрлі көріністер бейнеленген: діни, әскери және дәстүрлі пиктік жануарлардың суреттері. Айқаста жартылай оқылатын жазу бар, онда тек CUSTANTIN FILIUS FIRCUS деген есімді тануға болады. Бұл есім 9 ғасырдың басындағы пикті патшасының гаэль тіліндегі аты – Каустантин Фергустың ұлы (793–820 ж. шамасында өмір сүрген) деген латынша жазылуы деп есептеледі. Жазу айқас Каустантиннің билік кезінде немесе одан кейін жасалғандығын көрсетеді, сондықтан пиктік мүсінтас жасау хронологиясындағы маңызды нүкте болып табылады. Сондай-ақ, ол сол кезде гаэль тілінде сөйленгенін көрсетеді, өйткені ол әкесінің есімін латын тілінде гаэльше жазыпты. Айқаста басқа да ою-өрнектер бар, олардың ішінде биліктегі адамды көрсететін, үлкен басы мен шашы бар мінген адамның суреті де бар. Алдыңғы жағында жалаңаш қолымен аюмен күрескен ер адам бейнеленген. Бүйір жағында арфа тартып отырған адам (вероятно, Дәуіт) және аң аулайтын итттердің суреттері бар.
The Dupplin Cross is a carved, monumental Pictish stone, which dates from around 800 AD. It was first recorded by Thomas Pennant in 1769, on a hillside in Strathearn, a little to the north of (and on the opposite bank of the River Earn from) Forteviot and Dunning. In 2002 it was placed in the care of Historic Scotland, and was placed for preservation under the 11th/12th century tower of St Serf's Church, Dunning. The Dupplin Cross is a high cross, that is a free standing stone cross. While relatively common in Ireland, Northumbria and in Dál Riata, such crosses are rare survivals in the lands of the Picts, though fragments of shattered crosses (probably cast down during the 16th century Reformation) show that a number once existed. In the 18th century a second cross, the Cross of Dronachy, was recorded as having stood on the lands of Invermay, south of Forteviot and also overlooking Forteviot, but having fallen and broken. The cross base survives in situ, but the records do not provide details of its exact form. The cross is carved from Old Red Sandstone, the cross stands about 2.5 metres tall, 1 metre broad over the arms of the cross. It is carved with various scenes, religious, martial and traditional Pictish animal carvings. The cross contains a partially legible inscription, of which only the name CUSTANTIN FILIUS FIRCUS can be read. This name is taken as the Latin form of the early 9th century Pictish king's Gaelic name Caustantín son of Fergus (fl. 793–820). Since the inscription implies that the cross was carved either during, or shortly after, the reign of Caustantín, it is particularly important as giving a fixed point in the chronology of Pictish sculpture. It also indicates that Gaelic was spoken at the time as it uses the Gaelic personal name of his father in Latin. Other carved themes on the cross include a rider with an oversized head and ponytail showing him to be a man of authority. On the obverse a man fights bears with his bare hands. The sides include a man (probably David) playing a harp, and hunting dogs.