Кіріспе

Француз қызғалдақ селекционері (1859–1928)

Жозеф Перне Дюшер (1859–1928) – қазіргі гибридті шай гүлінің дамуындағы еңбегімен танымал француз қызғалдақ селекционері. Перне және оның әкесі Жан Перне 1880-ші жылдары алғашқы сары қайта гүлдейтін гибридтік мәңгілік қызғалдақты шығару үшін бірлесіп жұмыс істеді. 1896 жылы Жан Перне қайтыс болғаннан кейін, Перне Дюшер олардың жұмысын жалғастырды және кейін 1900 жылы «Soleil d’Or» гүлін таныстырды. «Soleil d’Or» пернетиана гүлдері деп белгілі жаңа қызғалдақтар класын бастады және қазіргі гибридті шай гүлінің атасы саналады.

Ерте өмір

Жозеф Перне 1859 жылы Францияның Лион қаласының маңында дүниеге келген. Оның әкесі Жан Перне (1832-1896) сәтті гүлзарға ие болды және екінші буынның розарийі болды. Жан Пернер ең алдымен "Барон Адольф де Ротшильд" (1868) және "Луи Джимар" (1877) гибридті мәңгілік розаның тұқым шаруашылығымен танымал. Жозеф 1879 жылға дейін әкесінің балабақшасында жұмыс істеді, содан кейін балабақша иесі Клод Дюшер оны шәкірт ретінде жұмысқа алды. Душер 1800 жылдары көптеген жаңа гүл сорттарын енгізді, соның ішінде Гибридті мәңгілік 'Глоир де Душер' және екі танымал шай розасы 'Мари ван Хоурте' (1871) және 'Анна Оливье' (1872). 1874 жылы Дучер қайтыс болғаннан кейін оның жесірі Мари Серлин Дучер (1834-1881) балабақшаны басқаруды жалғастырды және Пернетті балабақшаның бригадирі қызметіне көтерді. Мари Дюшер 1881 жылы ақпанда қайтыс болды. Перне 1882 жылы Дучердің қызы Мариге үйленді және "Перне Дучер" деген атау алды. Оның алғашқы роза тұқымын "Сесил Бруннер" 1880 жылға дейін жесір әйел Мари Дюшер өсірген.

1882-1900 жылдар

1880 жылдары Перне Дюхер әкесімен бірге жарқын сары түсті, гүлденетін гибридті мәңгілік гүлді жасады. Жарық сары және қызғылт түсті шай қызғалдақтары мен нойзеттер 19-шы ғасырдың аяғында қол жетімді сары түстер болды. Олардың көбеюіне сол кезде кеңінен қолданылмаған әдіс - бақыланатын тозаңдау әдісі қолданылды. 1887 жылы екі розарий қызыл гибридті мәңгілік "Антуан Дюшерді" Rosa foetidaмен кесіп өтті, ол өзінің жарқын, ұзаққа созылатын сары түсі үшін таңдалды. Бір көшетті гибридтеу процесіне аман-есен өтіп, Перне Дюхердің бақшасына отырғызды. Екі жылдан кейін Перне Дюшер алғашқы егіс орнының қасында жаңа көшеттің өсіп жатқанын байқады. Бұл гүлдер үлкен гүлдер мен қызыл, бұршақ, сары және әбзел түстерінің керемет қоспасына ие. Перне Дюшер көшетті "Soleil d'Or" деп атады. Олардың алғашқы жетістіктерінің бірі - 19-ғасырдағы гибридтік шай гүлдерінің ең танымалдары: "Мадам Каролина Тестоут" (1890) және "Мэм Абель Шатенэй" (1895). Жан Перне 1896 жылы қайтыс болғаннан кейін, Перне Дюшер өзінің роза өсіру бағдарламасын жалғастырды. Ол 1900 жылы 1 қарашада қазіргі гибридті шай гүлінің түп атасы ретінде танымал болған "Soleil d'Or" гүлін таныстырды. Қазіргі кездегі сары гүлдердің барлығы осы сорттан тараған. Сондай-ақ, ол "Пернеция" розасының бірінші түрі деп танылады. "Алтын күн" дегеніміз - кемелді гүл емес. Перне Дюхер роза өсіру бағдарламасын жалғастырып, перниатия розасының төзімділігін және гүлденуін жақсартуға және жаңа түсті сорттарды, әсіресе әдемі сары розаларды дамытуға тырысты.

19001928 жылдар

ХХ ғасырдың басында Перне Дюшер өзінің розаларын таңдап алынған шай розаларымен өте сәтті будандастырды. Оның алғашқы гибридті шай сорттарының ішінде қызғылт-сары түсті "Лион Роза" (1907) және сары "Район д'Ор" (1910) бар. Пернетиана розалары 1927 жылға дейін розалардың жеке класы ретінде қарастырылды, содан кейін гибридті шай класына қосылды. Перне Дюшер розалардың мүлдем жаңа түстер спектрін енгізді, оған ашық сары, абрикос, мыс, жаңа апельсин түстері, лаванда, жаңа қоспа түстер және екі түсті розалар кірді. Розалар туралы терең білімімен және роза өсірудегі шеберлігімен әлемдік деңгейде танымал болған Перне Дюшер ХХ ғасырдың басында "Лионның сиқыршысы" деп аталды. 1907 және 1925 жылдар аралығында Перне Дюшер Парижде әр маусымда өткізілетін жаңа розалардың халықаралық конкурсында "Concours de Bagatelle" алтын медалін он үш рет жеңіп алды. Перне Дюшердің екі ұлы, Клаудиус және Жорж, әкесі зейнеткерлікке шыққаннан кейін отбасылық бизнесті басқаруға тиіс болды. Алайда, олар екеуі де Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында қаза тапты. Перне Дюшер Клаудиус пен Жоржтың құрметіне розаларды "Клаудиус Перне естелігі" және "Жорж Перне естелігі" деп атады. Отбасылық бизнесті жалғастыратын адам болмағандықтан, Джозеф Перне Дюшер 1924 жылы балабақшасын Жан Гожарға сатты. Перне Дюшер 1928 жылдың 23 қарашасында қайтыс болды.