Кіріспе

Дизилан - 1902 жылы Анри Мойсан мен Сэмюэл Смайлз (1877-1953) анықтаған химиялық формуласы Si2H6 Мойсан мен Смайлс дисиланды сұйылтылған қышқылдардың металл силицидтеріне әсерінен түзілетін өнімдердің бірі ретінде хабарлады. Бұл реакциялар бұрын Фридрих Вёлер мен Генрих Буфпен 1857 және 1858 жылдар аралығында зерттелген болса да, Мойсан мен Смайлс дизиланды бірінші болып анық анықтады. Олар дизиланды силикоэтан деп атады. Бұл реакцияларда пайда болған гомологтық тізбектің жоғары мүшелері кейіннен Карл Сомиески (кейде "Карл Сомиески" деп те жазылады) және Альфред Сток анықтады. Стандартты температура мен қысым кезінде дизилан - түссіз, қышқыл газ. Дизилан мен этанның құрылымы ұқсас, бірақ дизилан әлдеқайда реактивті. Жалпы формуласы Si2X6 (X = сутек, галоген, алкил, арил және осы топтардың қоспалары) басқа қосылыстар дисиландар деп аталады. Дизилан - 14-топтың гидриді.

Синтез

Дизиланды әдетте магний кремнийісін гидролиздендіру арқылы дайындайды. Бұл реакция силан, дисилан, тіпті трисилан да пайда болады. Силан өндіру үшін бұл әдістен бас тартылды, бірақ дисилан өндіру үшін тиімді болып қала береді. Дизиланның іздері осы әдіспен гидролизден алынған силанның өздігінен тұтанатынына себепші болады (дифосфин де осыған ұқсас, фосфиннің үлгілерінде жиі өздігінен piroforic ластаушы болып табылады). Ол сондай-ақ дизиланның фотохимиялық және термикалық ыдырау арқылы термикалық ыдыраудан пайда болады. Си2Cl6 литий-алюминий гидридімен редукцияланғаннан кейін дизилан аз мөлшерде түзіледі.