Кіріспе

1934 жылы Джон М. Стальдың түсірген фильмі - Джон М. Стальдың режиссерлігімен түсірілген 1934 жылы шыққан американдық драмалық фильм. Уильям Хёрлбуттың сценариі Фанни Хёрсттің 1933 жылғы сол есімді романының негізінде, Престон Стерджес пен Финли Питер Даннды қоса алғанда, сегіз қосымша кредиті жоқ жазушылармен толықтырылды. Фильмде Клодетт Колберт, Луиза Биверс, Уоррен Уильям, Рошель Хадсон және Фреди Вашингтон ойнайды. Фильмді Universal Pictures 1934 жылы 26 қарашада шығарды, ал 1936 жылы қайтадан шығарды. 1959 жылы сол тақырыптағы қайта құру Дуглас Сирк режиссерімен түсірілген. 2005 жылы "Өмірді еліктеу" "мәдени, тарихи немесе эстетикалық жағынан маңызды" деп танылғандықтан, Америка Құрама Штаттарының Ұлттық кино реестріне сақталу үшін таңдалды. 2007 жылы "Time" журналы оны "Жыныстық қатынас туралы 25 маңызды фильмнің" бірі деп атады. Ол 7-ші академиялық сыйлықтардың үздік картина, үздік режиссер көмекшісі және үздік дыбыс жазбасына ұсынылды.

Сюжет

Жесір әйел Беа Пуллман күйеуінің ісін жалғастырып, үйме-үй жүзім шырынынан құтыларды сатады, бірақ аз табыс табады. Бір күні қара нәсілді үй шаруасындағы Делайла Джонсон жарнаманы дұрыс оқымай, "Бейз" үйіне қателесіп келеді. Резеңке қазға жетуге тырысқанда, Беаның екі жасар қызы Джесси ваннаға толық киініп құлайды, ал Беа жоғарыға жүгіреді. Делила қайтып келгенде, таңғы ас әзірлейді. Делила ешкімнің үй шаруасын баламен жасағанын қаламайтынын түсіндіреді және өзінің қызын Пеоламен таныстырады, оның ақ терісі өзінің ата-бабасын жасырады. Беаның көмекке ақшасы жоқ, сондықтан Далида үйді күтіп тұруға ұсыныс жасайды. Төртеу отбасы сияқты. Олардың барлығы Делиланың отбасылық рецепт бойынша дайындалған пирогтарын жақсы көреді. Би өзінің іскерлік айла-шарғымен бортқа жақын орналасқан дүкеннің және тұрғын үйлердің көрінісін несиеге жаңартып, олар Delilah және Bea алдыңғы терезеде пісіретін блинчик ресторанын ашады. Бес жылдан кейін олар қарыздан босады. Кішкентай қыздар жақсы дос, бірақ бір күні Джесси Пеоланы "қара" деп атайды. Пеола пәтерге жүгіріп кіріп, өзінің қара емес екенін, қара болмайтынын және оны қара ететін - анасы екенін мәлімдейді. Жылап тұрған қызын сүйеген Делила Беаға бұл шындық екенін және Пеола онымен өмір сүруді үйрену керектігін айтады. Пеоланың әкесі, ашық түсті афроамерикан, дәл осындай күреске түсіп, оның жаны күйреді. Делила Пеоланың мектепте "озып" кеткенін білгенде, тағы бір соққыға ұшырайды. Бірде, асқан Элмер Смит деген жолаушы Беаға екі сөзбен: "Астырма, оны [ұнды] қорапқа сал", - деп ұсыныс жасайды. Беа оны жалдап, "Делиланың қымыз ұны" атты табысты бизнесті құрды. Делила корпорация құжатына қол қоюдан бас тартады, ал Беа оған енді өз үйін сатып ала алатынын айтқанда, Делила күйреген. Ол отбасын бұзуды қаламайды. Осылайша, екі дос бірге өмір сүруді жалғастырады, ал Би Делайланың үлесін банкке салады. Он жыл өтті. Екі әйел де бай және Нью-Йорктегі үйде тұрады. Делила афроамерикалық қауымның негізгі тірегі болады, көптеген ложалар мен қайырымдылық ұйымдарына және оның шіркеуіне қолдау көрсетеді. Ол Пеолаға барлық артықшылықтарды беруге тырысады, оның ішінде оны оңтүстіктегі қара колледжге жіберуді де қамтиды, бірақ Пеола қашады. Осы арада Элмер Беаның иктиолог Стивен Арчермен кездесуін ұйымдастырады; олар бірден ұнады және үйленуге ниетті. Кейін он сегіз жасар Джесси колледжге демалысқа оралады, ал Беа мен Делила Пеоланы табу үшін бес күн қажет, ол Стивенге ғашық болады. Пеола Вирджинияда тек ақ нәсілді адамдарға қызмет көрсететін ресторанға жұмысқа орналасты. Анасы мен Беа оны тапқанда, ол Делиланы мойындамайды. Пеола анасына ешқашан қайтып келмейтінін айтады, сондықтан ол ақ әйел ретінде жүріп, егер олар көшеде кездессе, анасы онымен сөйлеспеуі керек. Делиланың жүрегі жараланып, Пеоланың атын шырқай отырып, оны кешіріп, ақырында жүрегі жараланып, төсегіне жатады. Делила әрқашан қалағандай салтанатты жерлеу рәсіміне қатысады. Оған оркестрлер мен ақ жібек мәйітті атпен сүйрейтін арба қатысады. Портленд университетінің профессоры Молли Хиро бұл фильмнің сценариі түпнұсқа романының сюжетіне "жақын" деп жазды. Universal Warner Bros.-тен ер адам рөлін ойнату үшін Уоррен Уильямды алды, бірақ студия алдымен бұл рөлге Пол Лукасты қалаған болатын. Олардың қамы Пеоланың мінезі болды, оның тұлғасында нәсілдік араласқандық қара деп саналатын, бірақ ақ нәсілі жеткілікті ақ әйелмен және ақ болып өту құштарлығымен бейнеленген. Сьюзан Кортни ПКА "Голливудтың нәсілдер аралық құмарлықты қайта құруға деген ұмтылысына" қатысқанын айтады, бұл тарихи факт, өйткені ол әрқашан табу болған". Фильмнің соңы романнан өзгеше болды. Романда Пеола сол аймақтан ешқашан қайтып оралмаса, фильмде ол қайта оралып, анасының жерлеу рәсіміне барып, өкініш білдіреді. Хироның "әдетте бірдей" деп мәлімдеген көрінісі екінші фильмнің бейімделуінде қолданылды. 1938 жылдан кейін Universal шығарған "Өмірді еліктеу" фильмінің барлық нұсқаларында, соның ішінде теледидар, VHS және DVD нұсқаларында түпнұсқалардың орнына қайта жасалған титул карточкалары бар. Бұл басылымдардың бәрінде бастапқы нұсқаға енгізілген қысқаша прологты қамтитын тақырыптық карта жоқ. Онда былай деп жазылған: 1919 жылы Атлантик-Сити тек қана жағажай, дөңгелек үстел және қымбат қонақ үй емес еді, онда жас жұбайлар баллы айларын өткізді. Атақты жағажайдан бірнеше квартал қашықтықта қала тұрғындары өмір сүріп, жұмыс істеп, отбасыларын асырап, аз қызықты қалалардағыд�...

Тақырыптар

ТКМ-нің Джефф Стаффорд бұл фильм "еркекпен басқарылатын бизнесте сәтті кәсіпкер ретінде бойдақ әйелдерді ұсынуда өз уақытынан бұрын болды" деп атап өтті. Фильмнің тақырыптары қазіргі заманғы көзге өте маңызды мәселелерді қамтиды: қара қауымдастықтағы тері түсі мен оның ашық терілі және қара терілі мүшелері арасындағы шиеленістер, ақ нәсілді отбасылардағы қара нәсілді қызметшілердің рөлі және аналық сезім. Кейбір көріністер Делиланың әлеуметтік жағдайының түпкілікті әділетсіздігін көрсету үшін түсірілген сияқты. Мысалы, Беаның Нью-Йорктегі керемет үйінде тұрып жатқан кезде, Делила көлеңкелі баспалдақпен оның бөлмелері орналасқан жертөлеге түседі. Беа сәнді киім киіп, баспалдақпен өз бөлмелеріне көтеріледі, оның сән-салтанаты Далиланың рецептінің табысынан құрылған. Ал басқалары екі ананың ұқсастығын атап өтті. Кейбір көріністерде Делила өзінің қаржылық мүдделерін білмей, қолдаушы рөлге дайын болғандықтан, оны мазақтайтын сияқты, бірақ екі әйел бірге тәуелсіз бизнес құрды. Өлім алдында және өлімде, әсіресе ұзақ шеруде, өте абыройлы афроамерикалық қауымның суретімен, Делайлаға үлкен құрметпен қарайды. Жан Пьер Курсодонның "Американдық режиссерлер" атты Джон М. Сталь туралы эссесінде Фреди Вашингтонға жас қара нәсілді адамдардан көптеген хаттар келіп түскендігі айтылады. Біріншіден, Сталлдың фильмі Голливудтың стереотиптеріне айналған осындай рөлге қара нәсілді актрисаны таңдауымен ерекше болды. Кейінгі кезде мулат әйелдері туралы фильмдер, соның ішінде 1959 жылы "Өмірді еліктеу" фильмінің қайта түсірілуі, көбінесе ақ әйелдерді рөлдерге орналастырды. Rotten Tomatoes-та фильм 47 оң және 7 теріс сынға негізделген 87% жиынтық ұпайға ие болды. Сайттың пікірінше: "Өмірді еліктеу әрқашан да жұмсақ емес, бірақ ол жүректеріңізді тарқатып тұрса да, бұл әлеуметтік саналы мелодрама Джим Кроу дәуіріндегі нәсілдік табуларды тиімді зерттейді". TCM-дің Джефф Стаффорд "Өмірді еліктеу - бұл [Биверс] ең жақсы қойылымдарының бірі және Оскар сыйлығына ұсынылуы керек еді" деп атап өткендей, фильм шыққан кезде "Колумнист Джимми Фиддлер [sic] осы қадағалауға қарсы шыққандардың бірі болды және былай деп жазды: "Мен сондай-ақ кино индустриясы актрисаларды атауда нәсілдік алалаушылықты бір жағына қалдырмағаны үшін өкініп отырмын. "Өмірді еліктеу" фильмінде ана рөлін сомдаған Луиза Биверс есімді қара нәсілді актрисаның керемет рөлін қалай елемеуге болатынын түсінбеймін. Егер индустрия Мисс Биверстің өнерін елемеуді шешсе, онда осы оңтүстікте туып өскен репортер Луиза Биверске 1934 жылғы ең үздік өнер үшін арнайы мақтау сыйлығын берсін". Сурет жарық көрген кезде Variety журналында: "Суреттің ең әсерлі бөлігі және әдеттегі романсты көлеңкелеп тастаған - ақ тері мен негр қанынан туған Далила әпкесі қызының трагедиясы. Бұл тақырып бұрын-соңды экранда көрсетілмеген. Бұл сурет нәсіл мәселесінде толеранттылық пен адамгершілікке аздаған үлес қосады деп ойлаймын". "Көрнекті суретші - негрита, Биверс, оның өнерін шеберлікпен көрсетеді. Бұл әйел труппаға біледі. Ол қуаныш пен қайғы-қасірет сезімдерінің барлық түрін сезінеді, ешқашан да қате белгі бермейді". "Литературный дайджест" журналында сол кезде "Өмірді еліктеу" романында экранның ең драмалық тақырыптан аулақ болуына ерекше көңіл бөлінген, себебі ол әлеуметтік салдарлардан қорқады. Шын мәнінде, адал негр досының сұлу да бүлікшіл қызы туралы әңгіме. Әрине, ол актерлік құрамдағы ең қызықты адам. Олар [өндірушілер] анасын жақсы көреді, өйткені ол кішіпейіл, ескірген негро, олар айтқандай, 'өз орнын біледі', бірақ қызы оларға тым қатал және орны толмас".