Антон Петерлин: Словен физигінің өмір жолы мен ғылыми еңбектері
Anton Peterlin (physicist)
Антон Петерлин (1908-1993) – словенский физик, профессор Люблянского университета и основатель Института им. Йожефа Стефана. Биография и вклад в науку.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Антон Петерлин (25 қыркүйек 1908 – 24 наурыз 1993) – словен физигі.
Slovenian physicist (1908–1993)
Anton Peterlin (25 September 1908 – 24 March 1993) was a Slovenian physicist.
Өмір және мансап
Питерлин Любляна қаласында дүниеге келген. 1938 жылы Германияның Берлин қаласындағы Гумбольдт университетінде физика ғылымдарының докторы (D. Sc.) дәрежесін алғаннан кейін, 1939 жылы Любляна университетінің физика профессоры лауазымына қабылданды және 22 жыл бойы сол қызметте болды. Педагогикалық міндеттерін атқарумен қатар, 1947 жылы Люблянадағы Йожеф Стефан институтының алғашқы директоры болып тағайындалды. 1960 жылы Питерлин туған елінен кетіп, макромолекулалар бойынша теориялық зерттеулерін жалғастыру үшін Мюнхен Техникалық университетінде толық профессор және физика институтының жетекшісі лауазымын қабылдады. Бір жыл өткен соң Солтүстік Каролина штатына көшіп, жаңадан құрылған Камил Дрейфус зертханасының директоры болып тағайындалды, бұл зертхана негізінен полимерлерге қатысты негізгі зерттеулерге арналған еді. Сонымен қатар, ол Дьюк университетінде қосымша профессор болып жұмыс істеді. 1973 жылы 65 жасқа толғанда міндетті зейнеткерлікке шығып, Вашингтон қаласына, Ұлттық стандарттар бюросына, қазіргі Ұлттық ғылым және технология институтына аға ғылыми қызметкер болып орналасты және 1984 жылға дейін сол қызметте болды.
Peterlin was born in Ljubljana, Slovenia. After receiving his D. Sc. in physics from Humboldt University of Berlin in Berlin, Germany in 1938, Peterlin accepted in 1939 the chair as a professor of physics at the University of Ljubljana, where he remained for 22 years. Besides his pedagogical duties, he accepted in 1947 the position of the founding director of the Jožef Stefan Institute in Ljubljana. In 1960, Peterlin left his home country. In order to be able to continue his theoretical research on macromolecules he accepted the position of a full professor and head of the Institute of Physics at the Technical University of Munich, Germany. Only a year later he relocated to North Carolina where he was entrusted with the directorship of the newly founded Camille Dreyfus Laboratory at the Research Triangle Institute, which was almost entirely devoted to basic research on polymers. He also served as adjunct professor at Duke University. Upon his mandatory retirement in 1973 at age 65, Peterlin left for Washington, DC to become a senior scientist at the National Bureau of Standards, now National Institute of Science and Technology, a post he held until 1984.
Танылу және мұра
Антон Петерлин – халықаралық деңгейде танымал ғалым, шамамен 400 ғылыми жарияланымның авторы. 1955 жылы ғылыми еңбектері үшін Прешерен сыйлығымен (Словенияның ең жоғары ғылыми сыйлығы) марапатталды. 1970 жылы реология саласындағы Бингхам медалін және 1972 жылы Америка физика қоғамының Жоғары полимерлік физика сыйлығын алды. Полимерлер саласындағы маман Петерлин көптеген ғылыми қоғамдардың мүшесі болды, оның ішінде Америка физика қоғамы, Deutsche Kolloid Gesellschaft, Deutsche Physikalische Gesellschaft және Словения ғылым және өнер академиясы. Оның ұлы Борис Матия Петерлин Калифорния университетіндегі көрнекті биомедициналық зерттеуші. Оның немересі, осы атпен аталатын Антон Петерлин – американдық футболшы. Антон Петерлин Любляна қаласында дүние салды.
Anton Peterlin was an internationally acclaimed scientist, the author of nearly 400 scholarly publications. For his research he received the Prešeren Award (Slovenian highest scientific award) in 1955. He was awarded the Bingham Medal for rheology in 1970 and the American Physical Society's High Polymer Physics Prize for 1972. A specialist in polymers, Peterlin was a member of numerous scientific societies, including the American Physical Society, the Deutsche Kolloid Gesellschaft, the Deutsche Physikalische Gesellschaft, and the Slovenian Academy of Sciences and Arts. His son Boris Matija Peterlin is a distinguished biomedical researcher at the University of California, San Francisco. His grandson and namesake Anton Peterlin is an American soccer player. Anton Peterlin died in Ljubljana.