Кіріспе

Калифорниядағы бірлескен азаматтық-әскери әуежай Сан-Франциско шығанағының оңтүстік жағында, Сан-Хоседен солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Бұрын АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қарасты болған бұл әуежай, қазір NASA Ames Research Center-дің меншігінде және басқаруында. Әлдеме жалға алған әскери бөлімдердің ішінде Калифорния Ұлттық әуе гвардиясының 129-шы құтқару қанаты бар. Олар HC 130J Combat King II және HH 60G Pave Hawk ұшақтарын пайдаланады, сондай-ақ АҚШ Армиясының 7-ші психологиялық операциялар тобының жанындағы штабы да осы әуежайда орналасқан. 2010 жылдың 28 шілдесіне дейін АҚШ Әуе күштерінің 21-ші ғарыш операциялар эскадрильясы да Моффетт алаңындағы бұрынғы Онидзука әуе күштері станциясын пайдаланып, жалға алушы команда ретінде жұмыс істеді. Осы әскери қызметтерден басқа, NASA да Моффеттен бірнеше өз ұшақтарын басқарады. Бірінші, екінші және үшінші ангарлар, сондай-ақ оларға іргелес Шенноа алаңы бірлесіп, Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген Ұлттық тарихи аудан деп белгіленген. Hangar One – әлемдегі ең ірі жеке тұрған құрылыстардың бірі. Бұл ангар 1931 жылы салынған. Hangar One – Әскери-теңіз тарихи ескерткіші, Historic American Engineering Record CA 335, Калифорния штатының тарихи азаматтық инженерлік ескерткіштері. 2008 жылдың мамыр айында Ұлттық тарихи сақтау қоры Hangar One-ды Американың ең қауіпті орындары тізіміне қосты. Екінші және үшінші ангарлар – әлемдегі ең үлкен ағаштан жасалған құрылыстардың бірі. Бұл ангарлар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштері жағалауды қорғау жоспарының бөлігі ретінде АҚШ бойынша он жеңіл әуе базасын құрған кезде салынған. Бұл ағаштан жасалған он жеті ангардың алтауы бүгінгі күнге дейін сақталған: екеуі Моффетт-филдте, біреуі Калифорния штатының Тастин қаласында, біреуі Орегон штатының Тилламук қаласында және екеуі Нью-Джерси штатының Лейкхерст қаласында. Жанында орналасқан NASA Ames Research Center-де Unitary Plan Wind Tunnel (Ұлттық тарихи ескерткіш) және Ұлттық толық көлемді аэродинамикалық кешен сияқты бірнеше жел туннельдері бар.

Sunnyvale операциялары

1930 жылы Саннивейл қаласы Сан-Франциско шығанағының жанындағы егістік жерді сатып алды, ақшасының көп бөлігі Санта-Клара округының тұрғындарынан жиналған еді. Содан кейін бұл жерді АҚШ үкіметіне, Әскери-теңіз күштерінің USS Macon дирижаблінің базасы ретінде 1 долларға "сатып" берді. Бұл жер әуежай құруға өте ыңғайлы болып шықты, себебі Сан-Франциско шығанағының басқа аймақтары тұманға оранғанда, бұл жер көбінесе ашық болады. Мұның себебі – батыстағы жағалау таулары, олар Сан-Франциско тұманының себебі болып табылатын суық мұхит ауасын тоқтатады.

Теңіз операциялары

Әскери-теңіз әуе станциясы (NAS) 1931 жылғы 12 ақпанда президент Герберт Гувер қол қойған Конгресс актісімен бекітілді. Бастапқы құрылыс жұмыстары 1931 жылғы 8 шілдеде басталды. Базаның бастапқы атауы Sunnyvale CAL әуе базасы болды, себебі оны Mountain View деп атау шенеуніктерге дирижабльдердің тау беткейлеріне соқтығысуынан қауіптенуіне себеп болуы мүмкін деп есептелді. Бастапқы станция 1933 жылғы 12 сәуірде іске қосылып, NAS Sunnyvale деп аталды. 1933 жылғы 4 сәуірде USS Akron кемесінің жоғалуынан кейін NAS Sunnyvale әуе алаңы 1933 жылғы 1 қыркүйекте NAS Moffett Field болып қайта аталды. 1935 жылғы 12 ақпанда Macon дирижаблі Тынық мұхитында құлағаннан кейін, Теңіз күштері Моффетт Филдтің жоғары операциялық шығындарына байланысты жабуды қарастырды. Сонымен қатар, Сан-Диегода Армия мен Теңіз күштері Сан-Диего портындағы Солтүстік аралдағы Әскери-теңіз әуе станциясының юрисдикциясы мәселесінде келіспеушіліктерге тап болды, онда NAS Сан-Диего және Армияның Роквелл Филді аралды бөлісіп пайдаланды. Теңіз күштері Армияны Солтүстік аралдан шығаруды қалады, өйткені NAS Сан-Диегоны ұшақ тасымалдаушы ұшқыштардың саны артып келе жатқан оқу алаңы ретінде кеңейту қажеттігі туындады. Армия күшті қарсылық көрсетті, себебі Роквелл Филді ұшқыштарды даярлау үшін маңызды оқу алаңы болды және 1912 жылдан бері ұшу оқулары үшін пайдаланылып келді. Президент Франклин Рузвельттің, бұрынғы Теңіз күштерінің көмекші хатшысының сырынды көмегімен, Соғыс министрлігі 1935 жылғы қазанда Моффеттті Армияның юрисдикциясына, ал Роквелл Филдті Теңіз күштеріне беру арқылы нысандарды қайта құрудың күрделі келісімін жасады, нәтижесінде NAS Солтүстік арал құрылды. Моффетт Филдтің юрисдикциясын алғаннан кейін, Армия Хангар 1-ді күтіп ұстаудың жоғары құнын мойнына алды және нысанды жабуды жоспарлады. Алайда, президент Рузвельт нысанды жабуға рұқсат бермеді, Армия Моффеттті Батыс ұшу оқу командасының штаб-пәтері ретінде тағайындады, ол Роки тауларының батысындағы ұшқыштар мен ұшу экипаждарын даярлаумен айналысты. 1939 жылы Моффеттте Эймс аэронавтикалық зертханасы құрылды. Жапондықтардың Перл-Харборға шабуыл жасауынан кейін, Теңіз күштері Моффетттегі дирижабль ангарларын Тынық мұхиты жағалауындағы дирижабльдерді пайдалану үшін қолдануды жоспарлады. Алайда, Роквелл Филдті Теңіз күштеріне беруге мәжбүр болған Армия күшті қарсылық көрсетті. Әскери сала арасындағы бәсекелестік Соғыс министрлігімен қайтадан жоққа шығарылды, ол Теңіз күштерінің жағалау қорғанысына қажеттілігін басымдық деп атап, Армияға оқу штабын Сан-Францисконың солтүстігіндегі Марин округіндегі Гамильтон Филдке көшіруді бұйырды. 1960 жылы NAS Moffett Field-тің жанында Әуе күштерінің спутниктік сынақ орталығы (STC) құрылды. Көбінесе "Көк текше" деп аталатын, ол 2010 жылға дейін Әуе күштерінің спутниктік басқару желісінің (AFSCN) бөлігі болған Онидзука әуе күштері станциясы ретінде жұмыс істеді. Ғимарат 2014 жылы бұзылды. 1986 жылғы тамызда NAS Moffett Field Airshow кезінде итальяндық Frecce Tricolori демонстрациялық тобы және неміс Теңіз күштерінің F 104 ұшу демонстрациялық тобы, Викингтер көпшіліктің алдында өнер көрсетті. 1990 жылдары NAS Moffett Field P-3C операциялары үшін АҚШ Теңіз күштерінің Тынық мұхиты флотының негізгі базасы болды. Командирдің штаб-пәтерлеріне қосымша, АҚШ Патрульдік қанаттары Тынық мұхит флоты (COMPATWINGSPAC); Командир, Патрульдік қанаты 10 (COMPATWING 10); және Командир, Резервтік патрульдік қанаты Тынық мұхит / Патрульдік қанаты 4 (COMRESPATWINGPAC/COMPATWING 4), әуе станциясы сонымен қатар Патрульдік эскадрилья ТҮШІНШІ (VP 31) батыс жағалауы P-3C флотын ауыстыру эскадрильясы, алты қосымша белсенді қызметтегі P-3C эскадрильясы және Әскери-теңіз резерві P-3C эскадрильясы NASA және Калифорния әуе ұлттық гвардиясының авиациялық қызметіне қосымша.

Эймс ғылыми-зерттеу орталығының қызметі

1990 жылдары суық соғыстан кейінгі қорғаныс шығындарын қысқарту және оған байланысты базаларды қайта құру және жабу (BRAC) шаралары NAS Moffett Field-ті жабуға алып келді. Батыс жағалауындағы флотты алмастыру эскадрильясы, Патрульдік эскадрилья 31 (VP 31) таратылды және оның функциялары шығыс жағалауындағы әріптесі, Патрульдік эскадрилья 30 (VP 30) NAS Джексонвилл, Флоридада біріктірілді. Бірнеше активті P 3C эскадрильясы, Әскери-әуе резервінің P 3C эскадрильясы және COMRESPATWINGPAC/COMPATWING 4 та таратылды, ал COMPATWINGSPAC және COMPATWING 10 (кейін COMPATRECONWING 10 болып қайта аталды) NAS Whidbey Island, Вашингтонға, ал қалған патрульдік эскадрильялар NAS Whidbey Island, Вашингтонға немесе NAS Barbers Point, Гавайиге көшірілді. Кейін 1999 жылы BRAC директивасы бойынша Barbers Point жабылды, сол кезде Barbers Point эскадрильялары Гавайидегі Marine Corps Air Facility Kaneohe Bay-ға көшті. 1 шілде 1994 жылы NAS Moffett Field әскери-теңіз әуе станциясы ретінде жабылып, NASA Ames Research Center-ге тапсырылды. Қазір NASA Ames бұл нысанды Moffett Federal Airfield деп атап жүргізеді. Әскери орналасқан жер ретінде қызметтен шығарылғаннан бері, Moffett-тің бір бөлігі, соның ішінде алып Hangar One-ның қоршалған ішкі бөлігі, көпшілікке қолжетімді болды. Бұрынғыда мереке күндері ауа шарымен саяхаттар ұйымдастырылып, үңгір тәрізді кеңістікте микроклимат сақталып келді. Moffett Federal Airfield-те күніне шамамен 5-10 рейспен әуе қозғалысы жүзеге асырылады. Moffett-ті Калифорния Ұлттық әуе гвардиясы, NASA, Lockheed Martin Space Systems (коммерциялық спутник өндіруші), Google-дың негіздеушілері жеке ұшақтары үшін, Санта-Клара округінің шериф департаменті STAR 1 тікұшағы үшін және президенттің Сан-Франциско аймағына сапары кезінде Air Force One үнемі пайдаланады. 2008 жылы Ames Research Center Google компаниясына алаңның 42 акр жерін жалға берді. 2013 жылы Google Сан-Франциско шығанағына көрініс ашатын "Bay View" деп аталған, тоғыз ғимараттан тұратын 1,1 миллион шаршы фут кеңсе кешенін салуға кірісті. Бұл ғимараттар Google-дың жаңа бас кеңсесі болады және жақын орналасқан Googleplex-тің бөлігіне айналады.

Бірінші ангар

Моффетт Филдтің "Hangar One" (Ұлы депрессия кезеңінде USS Macon үшін салынған) және Екінші дүниежүзілік соғыстағы дирижабль ангарлары қатары әлі де елдегі ең ірі тірегі жоқ құрылымдардың бірі болып табылады. Ұшақ ангары цинктелген болатпен қапталған темір арқалықтар желісінен тұрғызылған. Ол бетон қадаларына бекітілген нығайтылған негізде берік тұрады. Ангардың едені сегіз акр (32 000 м²) көлемді және алты футбол алаңына (360 фут x 160 фут) сыяды. Дирижабль ангарының ұзындығы 345 метр, ені 94 метрді құрайды. Ғимараттың аэродинамикалық архитектурасы бар. Оның қабырғалары жоғары және ішке қарай иіліп, 60 метр биіктіктегі сопақ күмбезді құрайды. "Құбыршақ қабықшасы" есіктері желді күндері Макон ангарға кіргенде және шыққанда турбуленттілікті азайту үшін жасалған. Әрқайсысы 500 тонна (511,88 тонна) салмақты құрайтын "апельсин қабық" есіктері 150 ат күші бар өздерінің электрмоторларымен, электрлік басқару тақтасы арқылы басқарылады. Ұшақ ангарының ішкі кеңістігі соншалықты үлкен, кейде төбесіне жақын тұман пайда болады. 2006 жылы жеке компания ангарды тазалап, сыртын күн панельдерімен қаптау арқылы тазалау шығындарын өтеу туралы ұсыныс жасады, бірақ жоспар тым қымбат болғандықтан іске аспады. 2008 жылдың тамызында Әскери-теңіз күштері ангардан уытты жабындыны алып тастап, консервантпен шашып, қаңқасын қалдыруды ұсынды. Әскери-теңіз күштері құрылысты қайта жабуға тағы 15 миллион доллар қажет екенін және бұл NASA-ның жауапкершілігі екенін мәлімдеді. Бұл шара белсенділері үшін жартылай жеңіс болды. 2008 жылдың қыркүйегінде NASA Әскери-теңіз күштерін ангарды қалпына келтіруге шақыратынын, бірақ құрылысты сақтауға көмектесуге дайын екенін көрсетті; әсіресе, NASA құрылысты жабынмен қайта жабуды қолдады. 2011 жылдың сәуір айында сыртқы панельдер жоғарыдан бастап түсіріле бастады.

Қалпына келтіру

2011 жылдың 21 сәуірінде бригадалар Хангар 1-нің полихлорирленген бифенил (ПХБ) қосылған сыртқы панельдерін алып тастау жұмысын бастады. 2014 жылдың қарашасында Google-дің еншілес компаниясы Planetary Ventures LLC 1,16 миллиард долларлық 60 жылдық жалға алу келісіміне қол қойды. Бұл "NASA-ға жылдық техникалық қызмет көрсету және пайдалану шығындары бойынша шамамен 6,3 миллион доллар үнемдеуге мүмкіндік береді". Google құрылымды жаңарту және қалпына келтіруге қосымша 200 миллион доллар инвестициялауды жоспарлады.

2 және 3-хангарлар

Моффетт Филдтің 2-ші және 3-ші ангарлары Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда жағалау қорғанысы бағдарламасы үшін салынған. Бұл ангарлар әлі де елдегі ең ірі тірегі жоқ ағаш құрылыстардың бірі болып табылады. 1940 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері АҚШ Конгресіне жағалау мен порстарды күзетуге арналған, ауадан жеңіл кемелерді пайдалану бағдарламасын жасауды ұсынды. Бұл бағдарлама NAS Лейкхерстті кеңейтумен қатар, жаңа станциялар салуды көздеді. Бастапқы келісім бойынша 293 метр (960 фут) ұзындығы, 100 метр (328 фут) ені және 58 метр (190 фут) биіктігі бар болаттан жасалған ангарлар, гелийді сақтау және күтім пункттері, 228 адамға арналған казармалар, электр станциясы, қону алаңы және жылжымалы бекіту мачтасы қарастырылған. 1941 жылғы 3 шілдеде қабылданған «Екінші толықтыру туралы» заң, 1940 жылы сұралғандай, жалпы 48 дирижабльді орналастыруға арналған 8 нысан салуға рұқсат берді. Алайда, болаттың жетіспеуіне байланысты 10 LTA базасында барлығы 17 үлкен ағаш ангар салынды. 1943 жылы дамыған LTA нысандары NAS Лейкхерст (2) және NAS Моффетт Филд (2) қоса, NAS Саут Веймаут (1), NAS Уиксвилл (1), NAS Глинко (2), NAS Ричмонд (3), NAS Хума (1), NAS Хитчкок (1), NAS Санта Ана (2) және NAS Тилламук (2) нысандарын қамтыды. Бастапқы бағдарламада әр станцияда алты дирижабльге орналасу қарастырылған. Кейіннен бұл көрсеткіш жеті станцияда он екіге, ал NAS Ричмондта он сегізге дейін артты, себебі рұқсат етілген күш 200 дирижабльге дейін өсті. Алғашқы 17 ағаш ангардың алтауы бүгінге дейін сақталған: Моффетт Филд (2), Тастин, Калифорния (1), Тилламук, Орегон (1) және Лейкхерст, Нью-Джерси (2). Discovery Channel телеарнасының «MythBusters» бағдарламасының бір эпизодында, қағаз парағын жеті реттен артық екіге бүктеу мүмкін емес деген аңызды жоққа шығару үшін ангарлардың бірі пайдаланылды. Қағаз парағы дирижабль ангарының дерлік бүкіл енін жапты. «MythBusters» бағдарламасының басқа эпизодтарында ангар «Футболды гелиймен толтыру ұзақ соққыларға мүмкіндік береді» және «Ұшуға жарамды ұшақтарды бетоннан жасауға болады» сияқты аңыздарды тексеру үшін қолданылды.

Мекемелер

Әскери база ретінде жабылуына қарамастан, Моффетт Филдте әлі де көптеген жұмыс істеп тұрған нысандар мен тұрғындар бар. Әскери қызметшілердің отбасылары Моффетт тұрғын үй кешенінде тұруда, ал бұрынғы базада Эймс зерттеу орталығымен байланысты ғалымдар мен студенттерге арналған бірнеше қонақ үйлер (лоджалар) бар. Моффетт Филд тұрғындарына арналған нысандардың ішінде азық-түлік дүкені, пошта бөлімі, гольф алаңы және теннис корты бар.

Бұрынғы әскери ғимараттардың жағдайы

Моффетт алаңындағы бір кездері әскери қолдау көрсеткен көптеген ғимараттар, құрылыстарда асбест болуына байланысты тасталып, күйінде қалған.

Университет нысандары

Моффетт Филд үш университет филиалының кампусын да қамтиды: Сан-Хосе мемлекеттік университетінің (SJSU) Метрополитен технологиялық орталығы, Карнеги Меллон Кремний алқабы, UC Santa Cruz және Сингулярлық университеті. Бұл кампустар негізінен осы оқу орындары мен NASA Ames арасындағы академиялық және ғылыми ынтымақтастықты қолдау мақсатында базада орналасқан.

Жеке ұшақтар

Моффетт әуеайлағында Google негізін қалаушылары Ларри Пейдж пен Сергей Бринге тиесілі H211 LLC компаниясы орналасқан. Олар осы компания арқылы НАСА-ға жылына 1,3 миллион доллар төлеп, Боинг 767 200 және Гальфстрим V ұшақтарын тұраққа қоюға мүмкіндік алады. Ұшақтарға НАСА-ның ғылыми жабдықтары орнатылған, бұл ұшу кезінде эксперименттер жүргізуге мүмкіндік береді. Lockheed Martin және вертолет операторы Джон Старк та әуеайлақты пайдаланады. 2008 жылдың қазанында 1937 жылғы Хинденбург апатынан бері АҚШ-та жеке рейстер ұсынатын алғашқы Zeppelin әуе кемесі, Бей аймағы және одан тыс жерлерге саяхаттау үшін қолжетімді болды. Airship Ventures компаниясы басқаратын, Германияда салынған 75 метрлік (246 фут) әуе кемесі, заманауи әуе кемелерінің төртіншісі және халыққа қызмет ететін үшіншісі болды. Ол Моффетт-филдтің 75 жылдығына арналған салтанатта бағышталып, «Еврика» деп аталды. Zeppelin рейстері 2012 жылдың қарашасында тоқтатылды, ал Airship Ventures компаниясы жұмысын тоқтатты. «Еврика» Германияға қайтарылды. 1990 жылдары FedEx Express және UPS Airlines әуеайлақты пайдалануына қарсы болған жергілікті халықтың қарсылығы, әуеайлақты мемлекеттік пайдалануға беруге кедеріс келтірді. AirNav.com сайты «Моффетт-филд қазір корпоративтік және чартерлік ұшақтарға (тек реактивті отынмен) қолжетімді, ал қону үшін алдын ала рұқсат алу қажет» деп хабарлайды. Google еншілес компаниясы Planetary Ventures нысандарды басқару үшін Avports LLC компаниясын мердігер ретінде тартты.

АҚШ Геологиялық Зерттеу (USGS)

2016 жылы АҚШ Геологиялық қызметі (USGS) Батыс жағалауындағы ғылыми орталығын жақын орналасқан Менло Парк қаласынан Моффетт Филдтегі Эймс зерттеу орталығына көшіру жоспарларын жариялады. Көшіру бес жылға созылуы күтілуде және 2017 жылы USGS қызметкерлерінің 175-і Моффеттке көше бастайды.

Автоматтық жарыстар

1953 жылғы 16 тамызда әуеайлақ Американың спорттық автомобиль клубы ұйымдастырған жиынға пайдаланылды. Басты ұшу-қону жолағының бірі мен іргелес такси жолдары арқылы 5,6 км-лік трасса салынды.

Авариялар мен оқиғалар NUQ-да немесе оның маңында

1953 жылдың 1 ақпанында Republic F 84 Thunderjet ұшағы қонуға дайындалып келе жатқанда өртеніп кетті. Ұшақ Маунтин-Вью қаласының орталығына жақын жерге құлап, үш үй мен алты машинаға зақым келтірді. Ұшқыш қаза тауып, жердегі бір адам жеңіл жарақат алды. 1968 жылдың 11 сәуірінде Австралия Корольдік Әуе күштеріне қарасты Lockheed P 3C Orion ұшағы жеткізілімге қабыл алу сынақтары кезінде қондырғысы құлап, өртеніп кетті. Қаза болған жоқ. 1972 жылдың 26 мамырында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Lockheed P 3C Orion ұшағы Калифорния жағалауындағы жаттығу рейсі кезінде жоғалып кетті. Ұшақтағы сегіз экипаж мүшесінің барлығы қаза тапқан деп есептеледі. 1973 жылдың 12 сәуірінде NASA-ға қарасты Convair CV 990 Coronado (тіркеу нөмірі N711NA) және АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Lockheed P 3C Orion (тіркеу нөмірі 157332) ұшақтары Моффетт Field NAS-тан 1 км (0,6 миль) оңтүстікке қарай соқтығысып, екеуі де Sunnyvale Municipal Golf Course-ке құлады, қону жолағынан жарты мильдей қалған жерде. Convair 990 Coronado ұшағындағы барлық 11 адам және Lockheed P 3C ұшағындағы алты экипаж мүшесінің бесеуі осы апатта қаза тапты. Екі ұшақта да барлығы 16 адам қаза тауып, бір адам аман қалды.