Кіріспе

Басқару жүйесі [[File:Scrum Agile events. pnggadthumbgadgadScrum Agile оқиғалары, The 2020 Scrum Guide негізінде Scrum-тың өнімдерді әзірлеуге деген көзқарасы шешім қабылдау билігін операциялық деңгейге жеткізуді қамтиды. Өнімді әзірлеуге арналған кезекті тәсілден айырмашылығы, Scrum өнімді әзірлеуге арналған қайталанатын және инкременттік негіздеме болып табылады. Scrum үздіксіз кері байланыс пен икемділікке мүмкіндік береді, командаларды физикалық бірлесіп орналасуды немесе онлайн-біріспелесуді ынталандыру арқылы өзін-өзі ұйымдастыруды талап етеді және барлық команда мүшелері арасында жиі қарым-қатынасты талап етеді. Scrum-тың икемді және жартылай жоспарланбаған тәсілдері талаптардың өзгермелілігі түсінігіне негізделген, мүдделі тараптар өз талаптарын жобаның дамуына байланысты өзгертеді.

Тарих

Скрам терминін бағдарламалық қамтамасыз етуді дамытуда қолдану 1986 жылы Гарвард Бизнес Ревизиясының "Жаңа өнімдерді дамытудың жаңа ойыны" атты мақаласынан пайда болды. Автомобиль, фотокопиялау және принтер өндірісі кәсіпорындарының іс-шараларын зерттеу негізінде авторлар өнімді дамытудың жаңа әдісін атап өтті. Олар мұны регби әдісі деп атады, өйткені бұл процеске бірнеше ауыспалы кезеңдерде жұмыс істейтін бірден-бір функционалдық команда қатысады, онда команда "топты алға-артқа өткізіп, бірлік ретінде қашықтықты жүруге тырысады". Кейін авторлар Scrum-ты "The Knowledge Creating Company" деген кітабында дамытты. 1990 жылдардың басында Кен Швабер өзінің компаниясында Scrum деп аталатын Advanced Development Methods дегенді қолданды. Джефф Сазерленд, Джон Скамниоталес және Джефф МакКенна осыған ұқсас тәсілді Easel Corporation-те әзірледі, бұл тәсілге скрам терминімен сілтеме жасайды. Кейін Сазерленд пен Швабер өз идеяларын бір құрылымға біріктіру үшін бірлесіп жұмыс істеді, ол ресми түрде Scrum деп аталады. Швабер мен Сазерленд Scrum-ты сынап, оны үнемі жетілдіріп, 1995 жылы ғылыми-зерттеу құжатын жариялауға және 2001 жылы Агильдік бағдарламалық жасақтаманы дамыту манифестіне әкелді. Швабер Scrum-ті әзірлеу үшін DuPont Research Station және Делавэр университетіндегі Бабатунде Огунаикемен де жұмыс істеді. Огунаике бағдарламалық қамтамасыз етуді дамыту жобалары бастапқы жағдайлар өзгерген кезде, егер өнімді басқару эмпирикалық тәжірибеге негізделмесе, жиі сәтсіздікке ұшырайды деп сенді. Швабер 2009 жылдың соңында Scrum Alliance-тен шығып, кейін Scrum-ті құрды. Professional Scrum аккредиттеу сериясын бақылайды. 2009 жылдан бастап Швабер және Сазерленд "The Scrum Guide" деп аталатын қоғамдық құжатты жариялады және жаңартты. Ол 6 рет қайта қаралды, қазіргі нұсқасы 2020 жылдың қараша айында.

Скрам тобы

Scrum командасы кем дегенде үш топқа бөлінеді: өнім иесі, әзірлеушілер және Scrum Master. Продукт иесі жобаның нәтижесіне қызығушылық танытқан мүдделі тараптармен байланысып, міндеттер мен күтулерді әзірлеушілермен бөліседі. Scrum командасындағы әзірлеушілер Scrum Master көмегімен жұмысты өздері ұйымдастырады. Scrum командалары, идеалда, Scrum-тың бес құндылығына сәйкес болуы керек: берілу, батылдық, назар, ашықтық және құрмет. Продукт иесі өнімнің дамуының бизнес-жағына назар аударады және уақытының көп бөлігін мүдделі тараптармен және командамен байланысуға жұмсайды. Бұл рөл ең алдымен өнімнің мүдделі тараптарын, тұтынушының дауысын немесе комитеттің тілегін білдіруге арналған және бизнес нәтижелерін жеткізу үшін жауапты. Продукт иелері өнімнің артта қалуын басқарады, бұл жобаның орындалуы үшін тізім болып табылады және команданың беретін құндылығын арттыруға жауапты. Скрам командасының мүдделі тараптармен негізгі байланыс құралы ретінде өнім иелері хабарландырулар, жобаның анықтамасы мен ілгерілеуі, RIDA (қауіптер, кедергілер, тәуелділіктер және болжамдар), қаржыландыру және жоспарлау өзгерістері, өнімнің артта қалуы және жобаның басқаруы, басқа да жауапкершіліктер үшін жауапты. Продукт иелері қажет болған жағдайда команда мүшелерінің көмегінсіз спринтті де тоқтата алады.

Scrum шебері

Scrum-ті Scrum-тің теориясы мен практикасы туралы командаларды оқыту және оқытуды міндет ететін Scrum master-і жүзеге асырады. Scrum мастерлері дәстүрлі топ жетекшілері мен жоба менеджерлерінен ерекшеленетін рөлдер мен міндеттерге ие. Скром-мастердің кейбір міндеттеріне жаттықтыру, мақсат қою, проблеманы шешу, қадағалау, жоспарлау, артта қалуды басқару және қарым-қатынасты жеңілдету кіреді.

Спринттен кейінгі жарыстар

Спринттің соңында өткізілетін спринт шолу - бұл топтың өздерінің орындаған жұмысымен мүдделі тараптармен бөлісіп, олармен пікірлер, күтулер және алдағы жоспарлар бойынша байланыс орнатуы. Спринтті қайта қарау кезінде орындалған нәтижелер мүдделі тараптарға көрсетіледі, олар өнімнің өсуі мен жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы хабардар болуы тиіс. Спринтті қайта қараудың ұсынылатын ұзақтығы спринттің аптасына бір сағат.

Арқалықты жетілдіру

Артықшылықты жетілдіру - бұл команда мүшелері болашақ спринттер үшін артықшылықты қайта қарастыратын және басымдық беретін процесс. Бұл жаңа спринт басталғанға дейін жеке кезең ретінде немесе команда мүшелері өздері жұмыс істейтін үздіксіз процесс ретінде жасалуы мүмкін. Артықшылықты жетілдіру үлкен тапсырмаларды кішірек және анық тапсырмаларға бөлуді, табыстылық критерийлерін нақтылауды, басымдықтар мен табыстарды өзгертуді қамтиды. Команданың спринт қабілетінің 10 пайызына дейін артта қалғанды жетілдіру үшін инвестиция салу ұсынылады. Өнім иесі тәуекел, бизнес-маңыздылық, тәуелділік, өлшемі және уақыты сияқты факторларға негізделген өнімнің артта қалған элементтерін сақтайды және басымдық береді. Арқадағы жоғары басымдықты элементтер әзірлеушілерге жұмыс істеу үшін егжей-тегжейлі бөлінген, ал арқадағы тапсырмалар әлдеқайда түсініксіз болуы мүмкін. Дамушылар бұл жүктемені әр спринт үшін өздерінің қабілетін бағалау үшін өткен өнімділікті пайдалана отырып, спринтті толтыруға сәйкес келетін міндеттермен толтырады. Scrum әдісі бойынша Sprint backlog-те кез келген жеке адам немесе жетекші әзірлеушілерге тапсырма бермейтін міндеттер бар. Топ мүшелері өздерін өздері ұйымдастырады, қажет болған жағдайда, өздерінің мүмкіндіктері мен қабілеттеріне сәйкес жұмыс жасайды.

Көбейту

Инкремент - бұл спринттің мақсатына жететін, ықтимал шығарылатын шығыны. Ол барлық аяқталған спринт артта қалған элементтерінен құрылады, барлық алдыңғы спринттердің жұмысымен біріктіріледі. Идеалдық инкремент толық, толық жұмыс істейді және жарамды жағдайда.

Жанып кету диаграммасы

thumbgadgetАр күннің соңында қалған күш-жігерді көрсететін, аяқталған спринттің өртелу диаграммасының үлгісі. Күн сайын жаңартылып отырады, тез көрініс береді. Тоқтату диаграммасының көлденең осі қалған күндерді көрсетеді, ал тік осі әр күні қалған жұмыс көлемін көрсетеді. Спринтті жоспарлау кезінде идеалды жану диаграммасы сызылған. Содан кейін, спринт кезінде, әзірлеушілер кестеге қалған жұмыспен жаңартады, сондықтан кесте күн сайын жаңартылып, нақты және болжалған арасындағы салыстырманы көрсетеді.

Жылдамдық

Кейбір жоба менеджерлері бір спринттегі команданың жалпы мүмкіндік күшін соңғы спринтте аяқталған жұмысты бағалау арқылы алуға болады деп санайды. Тарихи "жылдамдық" деректерін жинау командаға олардың қабілетін түсінуге көмектесетін нұсқаулық болып табылады. Дегенмен, жылдамдық ұғымы Scrum практиктерінің арасында даулы болды.

Шектеулер

Кейбіреулер күнделікті Scrum және Scrum шолуы сияқты Scrum оқиғалары өнімділікке зиян тигізеді және нақты өнімді тапсырмаларға жұмсалатын уақытты ысырап етеді деп дәлелдеді. Іс жүзінде көптеген скрам-практиктер уақытты бокс талаптарымен сәйкес келместен, күнделікті скрам сияқты іс-шараларды ұзақ талқылау ретінде жүргізеді. Scrum сонымен қатар командалардың бірқатар түрлеріне қиындықтар туғызады, соның ішінде жартылай немесе географиялық жағынан алыс; мүшелері жоғары мамандандырылған және өздері немесе жұмыс тобында жұмыс істегендері жақсы болады; жоспарланған қысқа жұмыс шприттерін бұзуға кедергі келтіретін көптеген сыртқы тәуелділіктері бар; және олар қосымша және даму сынақтарына жарамсыз.

Бейімделулер

Scrum әр түрлі мақсаттарға жету үшін әртүрлі жағдайларда жиі бейімделеді немесе бейімделеді. Скрамды бейімдеудің жалпы тәсілі - Скрамды басқа бағдарламалық жасақтама әзірлеу әдістемелерімен біріктіру, өйткені Скрам өнімнің бүкіл даму өмірлік циклын қамтымайды. Scrum-тың әртүрлі практиктері Scrum-ты нақты проблемаларға немесе ұйымдарға қалай қолдану немесе бейімдеу туралы егжей-тегжейлі әдістерді ұсынды. Көптеген адамдар бұл әдістерді "үлгілер" деп атайды, бұл архитектура мен бағдарламалық жасақтауда үлгілерді жобалауға ұқсас.

Скрамбан

Scrumban - бұл Scrum және Kanban негізінде жасалған бағдарламалық жасақтама өндірісі моделі. Жұмыстың әр кезеңін көрсету үшін бір жерде жұмыс істейтін топтар жиі жазбалар немесе үлкен тақтаны қолданады. Scrumban әсіресе өндіріс ақаулары немесе бағдарламалау қателері сияқты жиі және күтпеген жұмыс элементтері бар өнімдерді күтіп-ұстау үшін қолайлы. Мұндай жағдайларда уақытпен шектелген скрам спринттері пайдалы болмауы мүмкін, бірақ скрамның күнделікті оқиғалары мен басқа да тәжірибелер әлі де қолданылуы мүмкін. Сонымен қатар, kanban модельдері командаға жұмыс кезеңдері мен шектеулерін елестетуге мүмкіндік береді.

Қалғандардың қоқысы

Scrum of Scrums - бұл бір өнімде бірнеше командалар үйлестіретін масштабта Scrum-ты іске асыру әдісі. Scrum of Scrums күнделікті Scrum кездесулеріне әр командадан таңдалған елшілер қатысады, олар әзірлеуші немесе Scrum Master болуы мүмкін. Координациялау құралы ретінде Scrum of Scrums командаларға командалық тәуекелдер, кедергілер, тәуелділіктер және болжамдар (RIDA) бойынша бірлесіп жұмыс істеуге мүмкіндік береді, оларды өздерінің артта қалған жұмыстарына сүйендіруге болады.

Үлкен ауқымды шұғылдар

Үлкен масштабтағы скрам - бұл бас Водде мен Крейг Ларман әзірлеген, скрамды әр түрлі ережелер мен нұсқаулармен өлшейтін өнімдерді әзірлеу жүйесі. Бұл жүйе екі деңгейге бөлінеді: бірінші деңгей - сегіз командаға арналған, ал екінші деңгей - "LeSS Huge" деп аталады, онда жүздеген әзірлеуші қатыса алады.