Кіріспе
Австралиялық футболшы Дуглас Грейм Уэйд (16 қазан 1941 жылы туған) - Викториялық футбол лигасының (VFL) Гиллонг футбол клубы мен Солтүстік Мельбурн футбол клубында ойнаған бұрынғы австралиялық футболшы. Ол Лиганың үздік гол қақпашысы болды (Коулман медалімен) 1962 жылдан 1974 жылға дейін төрт рет. Ол өзінің мансабында 1000-нан астам гол соққан екінші ойыншы (Коллингвудтың Гордон Ковентриден кейін) және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі алғашқы ойыншы болды. Тек төрт ойыншы - Гэри Аблетт Снр (Хоторн/Гилонг), Джейсон Дансталл (Хоторн), Тони Локетт (Сент-Килда/Сидней) және Лэнс Франклин (Хоторн/Сидней) осыған дейін осы мақсатқа қол жеткізген.
Douglas Graeme Wade (born 16 October 1941) is a former Australian rules footballer who played for the Geelong Football Club and North Melbourne Football Club in the Victorian Football League (VFL). He was the League's leading goal scorer (winning the Coleman Medal) on four occasions from 1962 until 1974. He was only the second player (after Collingwood's Gordon Coventry), and the first post WW2 to kick over 1,000 goals in his career. Only four other players – Gary Ablett Snr (Hawthorn/Geelong), Jason Dunstall (Hawthorn), Tony Lockett (St Kilda/Sydney) and Lance Franklin (Hawthorn/Sydney) have emulated the effort.
Ұзақ мансап
17 жасында Сиднейдегі CBC банкіне жұмыс істегеннен кейін, ол 1960 жылы Мельбурн футбол клубымен бірнеше жаттығу ойындарында сынақтан өтті. Уэйд Хоршамға оралды, ол жерде Хоршам футбол клубында ойнады. 1961 жылы Уэйдты Гелонг футбол клубы қайта тартты, ол VFL / AFL дебютын жасады. Уэйд 1963 жылы VFL премьер-лигасын жеңген Гиллонг командасының мүшесі болды, ал 1967 жылы Гранд Финал ойыншысы болды. Уэйд VFL тарихындағы ең есте қаларлық төреші шешімдерінің біріне қатысты. 1962 жылғы алдын ала финалдық қайта ойында Гиллонг Карлтоннан 5 ұпайға артта қалды. Топ Уэйд пен Карлтонның қорғаушысы Питер Барриге түсті, ал Уэйд Барриді 25 метрге дейін алға шығарып жіберді; бірақ төреші Ирвинг алдыда тұрған Уэйдті жарыста Барридің шортымен ұстағаны үшін жазалады. Уэйд былай дейді: "Мен тек допты ғана бақылап, орынға жету үшін маневрлер жасадым. Ол мені жазалаудың жалғыз жолы - мен Маркка бара жатқанда артқы жағымды сыртқа шығарып қойғандықтан болды". Перси Бимс "The Age" журналында былай деп жазды: "Уэйдтің өте бақытсыз болғаны. Он жағдайдың тоғызында мұндай оқиғалар назардан тыс қалады". Бұрынғы төреші Аллен Нэш: "Бұл төреші қабылдаған ең батыл шешім болды". 1970 жылдың соңында Оңтүстік Мельбурнға қарсы матчтың соңғы минуттарында Уэйд гол соққысын жасап, Джилонгты алға шығарды. Бір көрермен алаңға алма лақтырып жіберді, ол Уэйдтің қолы мен аяғының арасына түскен кезде ауада футболға соқтығысты. Судья бұрын-соңды болмаған жағдайға тап болып, "ойнау жалғасын табады" деген белгі берді. Оңтүстік Мельбурнның негізгі қорғаушысы Джон Ранталл (кейіннен Уэйдтің командасы 1973/4 жылы Солтүстік Мельбурнға ауысқан кезде) допты алып, алаңға түсірді. Саут-Мелбурн ойында 7 ұпай айырмашылығымен жеңіске жетті. Олар 1945 жылдан бері алғаш рет финалға шықты. Гиллонг ойынды бір жеңіске және Оңтүстік Мельбурннан бір пайызға артта қалды, ал бұл жеңіліс финалға шығу мүмкіндігін қатты бұзды, олар 1961 жылдан бері алғаш рет финалға шықпады. Төреші "ойнауды жалғастыру" туралы шешімді дұрыс деп тапты, өйткені сол кезде "көршілердің араласуы" туралы ереже жоқ еді. Оңтүстік Мельбурн жартылай финалда Сент-Килдаға ұтылып қалды.
Солтүстік Мельбурн мансабы
1972 жылғы маусымның соңында VFL "он жылдық ереже" деп аталатын еркін агенттік формасын енгізді, бұл бір клубта он жыл қызмет еткен ойыншыларға рұқсатсыз басқа клубқа көшуге мүмкіндік берді. Ол солтүстік Мельбурн клубында алғашқы маусымда 73 гол соқты. Ол 1974 жылы Ричмонд командасына қарсы финалға шыққан команданың негізгі мүшесі болды. Уэйд сол маусымда 103 гол соқты, бұл басқа клубқа ауысқаннан кейін VFL гол соғу кестесін басқарған үшінші бұрынғы Гиллонг ойыншысы болды. Уэйд 1974 жылы Арден-стриттегі Коллингвудқа қарсы соңғы тоқсанда 7 гол соққан кезде жеке тұлға бойынша ең үлкен (VFL) гол соғып, рекордты ұстайды. Соңғы тоқсанға дейін Уэйдті Коллингвудтың Даг Готты тыныш ұстады, бірақ солтүстік Мельбурнның 3-ші тоқсанда "Серкелерге" қарсы гол соғып, рекордтық көрсеткішіне қарамастан. Уэйд жеті гол соқты, ал Солтүстік Мельбурнның 25 голы сол кездегі Коллингвудқа қарсы клуб рекордын бұзды. Келесі жылы (1975) Уэйд дене шынықтыру мен салмаққа байланысты форманы табу үшін күресті. Үйде және қонақтағы маусымның аяғына таман Уэйд гол соғу көрсеткішінің төмендеуіне байланысты ауыртпалық болып отырды. Алайда, Ұлы финалға дейінгі бейсенбіде Уэйд жаттықтырушы Рон Барасси мен іріктеу комитетін командаға таңдауға өтініш жасады. Уэйдтің финалдағы тәжірибесі және Уэйдтің ұпай жинауға топтың артында қалу туралы ұсынысы немесе тактикасы негізінде Уэйд іріктеушілерді Роберт Смит орнына оны атауға көндірді. Алайда, 1975 жылғы Ұлы финалда Уэйдтің тәжірибесі Норттың Хоторнды жеңуінің маңызды бөлігі болып шықты. Бұл тактика жұмыс істеді, Уэйд бірнеше гол соқты. Тіпті, ойыншылар топты жіберіп, ашық қақпаға қол жеткізе алмады. Уэйдтің қателесуі көрермендер үшін де, өзі үшін де шоқ болды. Алайда, оның Солтүстік Мельбурнның форвардтарына арналған әсерлі ым-ишараларын 1975 жылғы ірі финалда, әсіресе соңғы ширекте, ол шашылып, өзімшілдіксіз топты команда мүшелеріне өткізген кезде көруге болады. Уэйд карьерасын жоғары деңгейде аяқтады (басқа премьер-лига), көптеген сарапшылар болжап көрмеген, бұл Уэйдтің Гиллонг пен Солтүстік Мельбурнның шынайы чемпионы екенін дәлелдеді. 1996 жылы Уэйд Австралияның атақ-даңқ залына кірді.
He kicked 73 goals in his first season at North Melbourne, and was then a key member of their side which contested the Grand Final against Richmond in 1974. Wade kicked 103 goals in that season, becoming the third former Geelong player to head the VFL goal kicking table after transferring to another club. Wade holds a record for one of the biggest (VFL) scoring quarters by an individual, when he kicked 7 goals in the last quarter against Collingwood at Arden Street in 1974. Up until the last quarter Wade had been kept virtually quiet, by Doug Gott of Collingwood, despite North Melbourne's high goal scoring record against the Magpies at the 3rd quarter. Wade kicked seven goals and North Melbourne's total of 25 goals broke a club record against Collingwood at the time. The following year (1975) Wade struggled to find form largely due to fitness and weight. Near the end of the home and away season, Wade was becoming a liability because of his dwindling goal scores. However, on the Thursday before the Grand Final Wade pleaded with coach Ron Barassi and the selection committee to be selected into the side. Based on Wade's finals experience and Wade's offer or tactic to stay behind the pack to crumb goals, Wade convinced selectors to name him in the side instead of Robert Smith, who was a top reserves full forward: who was fit and ready to take his place. However, in the 1975 Grand Final, Wade's experience proved to be an essential part of North's huge win over Hawthorn. The tactic of staying behind the pack worked and Wade scored a few goals doing this. He even missed an easy shot as the pack of players missed the ball and an open goal was for the taking. Wade's miss was a shock to the crowd and himself. However, his inspirational gestures to the North Melbourne forwards can be seen in the 1975 Grand final, especially the last quarter, when he hurriedly and unselfishly passes the ball to teammates. Wade finished his career on a high note (another Premiership) where many experts could not have predicted, proving that Wade was true champion player for both Geelong and North Melbourne. In 1996 Wade was inducted into the Australian Football Hall of Fame.