Кіріспе

Оңтүстік Тынық мұхитындағы сызықтық мұхит траншеясы Кермадек траншеясы - Тынық мұхитының оңтүстігіндегі сызықтық мұхит траншеясы. Ол солтүстіктегі Луисвилл теңіз таулар тізбегінен (26°С) оңтүстіктегі Хикуранги платосына (37°С) дейін, Жаңа Зеландияның Солтүстік аралының солтүстік-шығысына дейін созылады. Солтүстікке қарай Тонга траншеясымен бірге ол ұзақ, сызықтыққа жақын Кермадек Тонга субдукциялық жүйесін құрайды, ол Эоценде, Тынық мұхит тақтасы Австралия тақтасының астында суға түсе бастаған кезде, дамуға бастады. Бұл субдукциялық жүйеде конвергенция жылдамдығы Жердегі ең жылдамдардың бірі, солтүстікте - 1 жыл, оңтүстікте - 1 жыл.

Геология

Кермадек ойысы - Жердегі ең терең мұхиттық ойыстардың бірі, мұхит тереңдігі - 2200 м. Мұхит мұхиты тақтасының Үнді-Австралия тақтасының астына түсуінен пайда болған, ол Кермадек жотасы мен арал доғасының шығысына қарай және оған параллель жүреді. Тонга траншеясы солтүстікке қарай судың түсуін жалғастыруда. Кермадек ойысының оңтүстік жалғасы турбидитпен толтырылған Хикуранги ойысында бар, бірақ Австралия плитасындағы су асты таулар тізбегі бөгет ретінде әрекет етеді және бұл тұманның шөгіндіге жетуіне жол бермейді. Үлкен су асты таудың қалдықтары 2 млн. жылдан 0,5 млн. жылға дейін орды бөгеп тастаған болуы мүмкін, ал осыған ұқсас оқиғалар осыған дейін де осыған ұқсас жолмен шөгінділерді басқа жаққа бағыттаған болуы мүмкін. Екі мұхит тақтасы үлкен құрлықтан алыс орналасқан Кермадек траншеясында кездеседі. Осыған байланысты Тынық мұхиты тақтасы мен траншеяның өзі тек шөгінділермен ғана жабылған. Қазандық өте тура, оның қарапайым геометриясы теңіз түбінің біркелкілігінің нәтижесі. Бұл теңіз түбінде құрылған жойылған Осборн-Троуг, солтүстікке қарай орналасқан Луисвилл Seamount Chain. Теңіз түбіндегі терең таулар ескі таралу орталығына перпендикуляр бағытта орналасқан. Теңіз түбінің солтүстік шетіндегі Луисвилл тауларының жанында 7280 млн. жыл бұрын және оңтүстік шетіндегі Хикуранги платосының жанында 100 млн. жылдан астам уақыт бұрын. Кермадек ойысының маңында теңіз түбінде, 54.8±1.9 млн. жыл бұрын пайда болған ойыстың беткейінде орналасқан бір таудан басқа, су асты таулары жоқ.

Фауна

2012 жылы терең теңіз зерттеушілері траншеяның ең төменгі тереңдіктерінде алып амфипод түрінің бір түрін тапты. Көптеген амфиподтардан айырмашылығы, олардың ұзындығы шамамен 2,5 см, бұл түрдің ұзындығы 34 см-ге дейін жетеді және сүтті ақ. Кермадек орнында энжу-минез балықтарының бір түрі, Эхиодон неотес, тереңдігі 1,5 м жерде ұсталды. Барлық басқа белгілі энжу-минез балықтары осы аймақта тіршілік етеді, ал осы тереңдікте Э. неотестің болуы түсіндірілмеген.

Барлау

2014 жылдың мамыр айында Вудс-Холл океанографиялық институтының (WHOI) ұшқышсыз зерттеу су асты кемесі "Нерёс" Кермадек траншеясын зерттеген кезде 9990 метр тереңдікте жоғары қысымға байланысты жарылды. 2022 жылдың желтоқсан айында Қытай ғылым академиясының және Ұлттық су және атмосфералық зерттеулер институтының зерттеу тобы Шолл тереңдігінің түбіне жер бетінен 10 км-ге жуық жерге жетті.