Әскери бөлімшелер: дивизия туралы мәліметтер

Кіріспе

Үлкен әскери бөлім немесе құралым

НАТО картасы достық біріктірілген қарулар дивизиясын, жаулық біріктірілген қарулар дивизиясын, достық жаяу әскер дивизиясын, достық әуеде десанттық жаяу әскер дивизиясын, жаулық танк дивизиясын көрсетеді.

Дивизия – әдетте 10 000 мен 25 000 сарбаздан тұратын үлкен әскери бөлім немесе құралым. Көптеген әскерлерде дивизия бірнеше полк немесе бригададан тұрады, ал бірнеше дивизия әдетте корпусты құрайды. Тарихи тұрғыдан алғанда, дивизия – тәуелсіз операцияларды жүргізуге қабілетті біріктірілген қарулар бөлімшесі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде американдық полктік ұрыс тобы (RCT) сияқты кішігірім біріктірілген қарулар бөлімшелері, жағдайлар қолайлы болғанда қолданылды. Соңғы уақыттарда Батыс әскерилері кішігірім бригадалық ұрыс тобын (RCT-ға ұқсас) әдеттегі біріктірілген қарулар бөлімі ретінде қабылдап алды, олар кіретін дивизияның маңыздылығы төмендеді. Division/divizijun/dywizjon деген ұқсас сөз орыс, серб, хорват және поляк тілдерінде батальон деңгейіндегі артиллерия немесе атқыштар бөлімдерін атау үшін қолданылады. Теңіз күштерінде "дивизия" сөзінің мағынасы мүлдем басқаша. Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің кемелерінде "дивизия" немесе "бөлім" терминдері көбінесе бір-біріне ауыстырып қолданылады және персоналды басқаруға арналған әкімшілік ұйымды білдіреді. АҚШ теңіз күштерінің кемелерінде (АҚШ жағалау күзетінің кемелері де осыған жатады), жағалаудағы басқару орындарында және АҚШ теңіз авиациясы бөлімдерінде (АҚШ теңіз күштері, теңізшілер корпусы және жағалау күзеті авиациясы да осыған жатады) бұл бөлімнің әкімшілік/функционалдық бөлімшесін білдіреді (мысалы, қару-жарақ бөлімінің атыс бақылау дивизиясы). Басқа жағдайларда, бұл флотилия немесе эскадрилья құрамындағы бірнеше кеменің кіші бөлімшесін немесе тағайындалған дивизия жетекшісінің басқаруымен жұмыс істейтін екі немесе үш ұшақтың тобын білдіруі мүмкін.

Шығу тегі

Батыста әскерді кішігірім, бірнеше әскер түрінен құралған бөлімдерге ұйымдастыруды алғаш рет ойлаған генерал – Францияның генерал-маршалы Морис де Сакс (1750 ж. қайтыс болды). Ол 54 жасында, өз идеясын іске асыра алмай дүниеден озды. Виктор Франсуа де Брольи осы идеяларды іс жүзінде қолданды. Ол Жетіжылдық соғыста дивизиялық жүйенің табысты тәжірибелік сынақтарын жүргізді.

Ертедегі бөліністер

Француз революциялық соғысы дивизиялық жүйе жүйелі түрде қолданылған алғашқы соғыс болды. Әскери істерге жауапты Қоғамдық қауіпсіздік комитетінің мүшесі Лазар Карно бұрынғы патша үкіметімен бірдей пікірге келді және армия дивизияларға ұйымдастырылды. Бұл әскерлерді икемдірек және жылдам әрекет етуге мүмкіндік берді, сонымен қатар үлкен Француз революциялық армиясын басқаруды жеңілдетті. Наполеон тұсында дивизиялар өсуіне байланысты корпустарға біріктірілді. Наполеонның әскери жетістіктері дивизиялық және корпус жүйесін бүкіл Еуропаға таратып, Наполеон соғыстарының соңына қарай Еуропаның барлық армиялары оны қабылдауына әкелді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Екі дүниежүзілік соғыс кезеңінде дивизиялардың құрамы айтарлықтай өзгерді, сонымен қатар, тіпті құрамы бірдей болған дивизиялардың сапасы да біркелкі болмады. Ұлы соғыстың басында ірі соғысушы елдердің орналастырған жаяу әскер дивизияларының саны француз және орыс әскерлерінде шамамен 16 000, неміс императорлық әскерінде 17 500, ал австро-венгр және британдық әскерлерде шамамен 18 000 адамды құрады. Бірінші дүниежүзілік соғысқа қарай дивизиялардың мөлшері 1914 жылғы көрсеткіштерден едәуір төмендеді, британдықтар мен немістер дивизиялардың ішкі бөлімшелерінің санын қысқарды. Алайда, сарбаздар саны азайғанымен, 1917 жылға қарай дивизиялар жақсы қаруланған болатын. Басқа жағынан, 1917 жылы Францияға келген американдық жаяу әскер дивизияларының құрамында 28 061 офицер мен сарбаз болды, олардың ішінде 17 666-ы мылтықшылар еді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Дивизиялық жүйе екінші дүниежүзілік соғыс кезінде сандық шыңына жетті. Наполеон дәуірінен бері құрылған жаяу әскер және атты әскер дивизияларынан өзге, екінші дүниежүзілік соғыста әуедегі, танкіден, механикаландырылған және моторландырылған дивизиялар сияқты жаңа дивизия түрлері пайда болды. Кеңес Одағының Қызыл Армиясы бір уақытта мыңнан астам дивизия деңгейіндегі бөлімдерден тұрды, ал 1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысында құрылған мылтық дивизияларының саны 2000-ға жуық деп есептеледі. Нацистік Германияда жүздеген нөмірленген немесе аталған дивизиялар болды, ал АҚШ 91 дивизияға дейін қолданды. Соғыс кезінде дивизиялық құрылымдардағы маңызды өзгеріс – көптеген еуропалық армиялар Бірінші дүниежүзілік соғыста қолдана бастаған шаршы дивизиялардан (әрқайсысы екі полкпен екі бригададан тұратын) үшбұрышты дивизияларға (бригада деңгейі жоқ үш полктен тұратын) көшуді аяқтау болды. Бұл икемділікті арттыру және басқару тізбегін қысқарту мақсатымен жасалды. Үшбұрышты дивизия құрылымы «екі алға, біреуі артта» тактикасын қолдануға мүмкіндік берді, онда дивизияның екі полкі жаумен шайқасса, үшінші полк резервте болар еді. Екінші дүниежүзілік соғыстағы барлық дивизиялар өздерінің артиллериялық құралымдарына ие болуы керек еді, көбінесе (елге байланысты) полк мөлшерінде. Дивизиялық артиллерия үлкен шайқастарда атыс күшін арттыру үшін кейде корпус деңгейіндегі басқарумен бірге жұмыс істеді. Соғыс кезінде АҚШ полктік ұрыс топтарын да қолданды, онда қосымша және/немесе дивизиялық бөлімдер жаяу әскер полктеріне бөлініп, өздерінің бронетехникасы, артиллериясы және қолдау бөлімшелері бар кіші біріктірілген қару-жарақ топтарын құрды. Бұл ұрыс топтары әлі де дивизиялық басқаруда болар еді, бірақ майданда белгілі бір деңгейде тәуелсіздікке ие болды. Дивизия ішіндегі органикалық бөлімдер – дивизиялық басқарумен тікелей жұмыс істейтін және әдетте полктармен басқарылмайтын бөлімдер еді. Бұл бөлімдер көбінесе қолдау бөлімшелері болып табылды, оларға байланыс компаниялары, медициналық батальондар, жабдықтау пойыздары және әкімшілік бөлімдер кірді. Қосымша бөлімдер – белгілі бір міндетті орындау үшін уақытша дивизиялық басқаруға бағынған кіші бөлімдер еді. Бұл бөлімдер көбінесе танк батальондары, танктерді жоятын батальондар немесе кавалериялық барлау эскадрильялары сияқты жауынгерлік бөлімдер болды.

The divisional system reached its numerical height during the Second World War. Beside the infantry and cavalry divisions created since Napoleonic era, new division types appeared during the Second World War, such as airborne, tank, mechanized, motorized. The Soviet Union's Red Army consisted of more than a thousand division sized units at any one time, and the number of rifle divisions raised during the Great Patriotic War of 1941–1945 is estimated at 2,000. Nazi Germany had hundreds of numbered or named divisions, while the United States employed up to 91 divisions. A notable change to divisional structures during the war was completion of the shift from square divisions (composed of two brigades each with two regiments) to triangular divisions (composed of three regiments with no brigade level) that many European armies had started using in World War I. This was done to increase flexibility and to pare down chain of command overhead. The triangular division structure allowed the tactic of "two forward, one back", where two of the division's regiments could engage the enemy with one regiment in reserve. All divisions in World War II were expected to have their own artillery formations, usually (depending upon the nation) the size of a regiment. Divisional artillery was occasionally seconded by corps level command to increase firepower in larger engagements. During the war the US also used regimental combat teams, whereby attached and/or organic divisional units were parceled out to infantry regiments, creating smaller combined arms units with their own armor and artillery and support units. These combat teams would still be under divisional command but had some level of autonomy on the battlefield. Organic units within divisions were units which operated directly under divisional command and were not normally controlled by the regiments. These units were mainly support units in nature, and included signal companies, medical battalions, supply trains and administration. Attached units were smaller units that were placed under divisional command temporarily for the purpose of completing a particular mission. These units were usually combat units such as tank battalions, tank destroyer battalions or cavalry reconnaissance squadrons.

Қазіргі заманғы бөлімдер

Қазіргі заманда көптеген әскери күштер дивизиялық құрылымдарын стандартизациялады. Бұл дивизиялардың әртүрлі елдерде бірдей мөлшерде немесе құрылымда екенін білдірмейді, бірақ көп жағдайда дивизиялар 10 000-нан 15 000-ға дейін сарбаздан тұратын, тәуелсіз операциялар жүргізуге жеткілікті органикалық қолдауға ие бірліктерге айналды. Әдетте дивизияның тікелей құрамына негізгі жауынгерлік күштердің бірден төртке дейін бригадасы немесе шайқас тобы, сондай-ақ жауынгерлік қолдау бригадасы немесе полкі (көбінесе артиллерия) және барлау, логистика, тыңшылық және жауынгерлік инженерлер сияқты қажетті мамандандырылған қолдау міндеттерін орындауға тікелей бағынысты батальондар кіреді. Көптеген әскерлер әр типтегі дивизия үшін үлгілік ұйымдастыру санын стандарттайды, бұл дивизияның бөлімдерінің, құрамының және жабдықтарының нақты тағайындалуын көрсететін Ұйымдастыру және жабдық кестесінде (TO&E) қамтылған. Қазіргі дивизия 20 ғасырдың екінші жартысында көптеген әскерлерде бригаданы ығыстырып, негізгі жауынгерлік бірлікке айналды. Дегенмен, Суық соғыс аяқталғаннан бері бұл тенденция кері қайта бастады. Дивизияның негізгі жауынгерлік бірлік ретінде ең көп қолданылған кезеңі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде болды, онда соғысқан елдер мыңнан астам дивизияны қолданды. Сол кезден бері технологиялық прогресс дивизияның жауынгерлік күшін арттырды.

Түрлері

Дивизиялар көбінесе белгілі бір типтегі бөлімшелерді, тиісті қолдау бөлімшелерімен бірге тәуелсіз операциялар жүргізу үшін құрылады. Соңғы кезде дивизиялар көбінесе түрлі жауынгерлік қару түрлерін өкілдік ететін бағынышты бөлімшелермен жабдықталған, біріктірілген қарулар бөлімдері ретінде ұйымдастырылады. Мұндай жағдайда дивизия көбінесе арнайы дивизияның атын сақтайды және оған сол арнауға сәйкес негізгі міндеттер тағайындалуы мүмкін.

Жаяу әскер дивизиясы

"Жаяу әскер дивизиясы" – негізінен жаяу әскер бөлімдерінен құралған, сонымен қатар басқа да жауынгерлік қару түрлерінің бөлімдерімен күштелген әскери құралым. КСРО және Ресейде жаяу әскер дивизиясы көбінесе "атқыштар дивизиясы" деп аталады. "Моторландырылған жаяу әскер" дивизиясы – жаяу әскер бөлімдерінің көпшілігі жұмсақ корпусты автокөліктермен тасымалданатын дивизия. "Механикаландырылған жаяу әскер" дивизиясы – жаяу әскер бөлімдерінің көпшілігі бронетранспортерлерде (БТР), жаяу әскердің ұрыс машиналарын (ЖҰМ) немесе екеуінде де, сондай-ақ жаяу әскерді тасымалдауға арналған басқа да бронетехникалық құралдарда тасымалданатын дивизия. Нацистік Германияда механикаландырылған жаяу әскер дивизиялары "Panzergrenadier дивизиялары" деп аталды. Ресейде олар "моторлы атқыштар дивизиясы" деп танылды. Жаяу әскер дивизияларын құрудың басқа құралымдармен салыстырғандағы қарапайымдылығы мен жеңілдігіне байланысты, жаяу әскер дивизиялары тарихи соғыстарда көбінесе ең көп санымен көзге түсті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ дивизияларының көп бөлігі жаяу әскер дивизияларынан тұрды. Жаяу әскер дивизиялары бір жерден екінші жерге көбінесе жаяу жүріп, ал көлік құралдары немесе арбалар олардың жылдамдығын арттыру үшін пайдаланылды. Дивизиялар уақыт өте дамыды. Мысалы, 1944 жылы нацистік Германия өз жаяу әскер құрамының бір бөлігін Volksgrenadier дивизиясы деп белгіледі, олар штатты дивизиялардан сәл кішірек болды, ал суб-пулеметтер, автоматтар және танкке қарсы қарулар кеңінен таратылды, бұл олардың қорғаныс соғысында қолданылатынын көрсетеді. 1945 жылы нацистік Германия Kriegsmarine офицерлерін тарта отырып "теңіз дивизияларын" құрды, олар Heer жаяу әскер дивизияларынан нашаррақ болды. Сонымен қатар, олар Luftwaffe офицерлерінен "Люфтваффе далалық дивизияларын" құрды. Жаяу әскер дивизияларына кейде гарнизондық міндеттер жүктелді. Олар "шекара күзет дивизиялары", "стационарлық жаяу әскер дивизиялары" және "бекініс дивизиялары" деп аталды және нацистік Германия оларды жиі қолданды. КСРО артиллерия, көптүрлі ракеталық қондырғылар және Уралдың шығысында қолдану үшін стационарлық артиллериялік позициялардан тұратын Жекелеген артиллериялық дивизияларын ұйымдастырды. 1997 жылғы есепте олардың әдетте төрт бригададан тұратыны айтылды, бірақ кейінгі деректер бұл ақпараттың дұрыс еместігін көрсетті.

An "infantry division" is a military formation composed primarily of infantry units, also supported by units from other combat arms. In the Soviet Union and Russia, an infantry division is often referred to as a "rifle division". A "motorised infantry" division is a division with a majority of infantry subunits transported on soft skinned motor vehicles. A "mechanized infantry" division is a division with a majority of infantry subunits transported on armored personnel carriers (APCs) or infantry fighting vehicles (IFVs) or both, or even some other class of armored fighting vehicles designed for the transportation of infantry. Mechanized infantry divisions in Nazi Germany were called "Panzergrenadier divisions". In Russia, they were known as "motor rifle divisions". Because of the ease and simplicity involved in forming divisions of infantry compared to other formations, infantry divisions have often been the most numerous in historical warfare. Most US divisions during World War II were infantry divisions. Infantry divisions were also expected to travel by foot from place to place, with transport vehicles or pack horses used to augment their travel. Divisions evolved over the course of time. For instance, in 1944, Nazi Germany designated some of their infantry formations as Volksgrenadier divisions, which were slightly smaller than the regular divisions, with wider issue of sub machine guns, automatic and anti tank weapons to reflect the reality that they were to be used in defensive warfare. In 1945, Nazi Germany seconded members of the Kriegsmarine to create "naval divisions", which were of lower quality than the infantry divisions of the Heer. They also created "Luftwaffe field divisions" from members of the Luftwaffe. Infantry divisions were sometimes given the responsibility of garrison work. These were named "frontier guard divisions", "static infantry divisions" and "fortress divisions", and were used often by Nazi Germany. The Soviet Union organised Machine Gun Artillery Divisions of artillery, multiple rocket launchers, and static gun positions for use East of the Urals. A 1997 report said they were generally composed of four brigades, though later data suggests this was inaccurate.

Кавалериялық дивизия

Көптеген елдер үшін ат әскері кішігірім бөлімшелерде орналастырылды және сондықтан дивизияларға ұйымдастырылмады, бірақ Ұлыбритания империясы, АҚШ, Бірінші француз империясы, Франция, Германия империясы, нацистік Германия, Ресей империясы, Жапония империясы, Екінші Польша Республикасы және Кеңес Одағы сияқты ірі әскерлер үшін бірнеше ат әскері дивизиялары құрылды. Олар көбінесе құрылымы жағынан елдердің жаяу әскер дивизияларына ұқсас болды, алайда қолдау элементтері аз және жеңіл болды, ат әскері бригадалары немесе полктері жаяу әскер бөлімшелерін алмастырды, ал артиллерия және жабдықтау сияқты қолдау бөлімшелері аттармен тасымалданды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ірі ат әскері бөлімшелері жойылды. Ат әскерінің қажеттілігі болмай қалғанмен, ат әскері дәстүрлі түрде ат әскері орындаған міндеттерді орындай алатын жылдам күш ретіндегі түсінік суық соғыс кезінде әскери ойлауға қайта оралды. Жалпы, екі жаңа ат әскері түрі дамытылды: вертолеттік ұшқыштыққа негізделген әуе ат әскері және автономды бронетехникалық құралымға негізделген бронеатқыштар. Біріншісі 1963 жылдың 1 ақпанында Форт-Беннингте (Джорджия штаты) құрылған 11-ші әуе шабуылы дивизиясы (Тест) арқылы бастамаға айналды. 1965 жылдың 29 маусымында дивизия Вьетнам соғысына аттанғанға дейін 1-ші атқыштар дивизиясы (әуе мобильді) деп қайта аталды. Вьетнам соғысы аяқталғаннан кейін 1-ші атқыштар дивизиясы қайта ұйымдастырылып, танктермен және бронетехникалық барлау машиналарымен жабдықталды, осылайша бронеатқыштар құрылды. Жылдам қозғалатын, бронетехникалық барлау күштерінің тұжырымы қазіргі заманғы әскерлерде сақталған, бірақ бұл бөлімшелер қазір кішірек және қазіргі бригадалар мен дивизияларда қолданылатын біріктірілген қарулы күштердің құрамына кіреді, және оларға енді дивизия мәртебесі берілмейді. "Жеңіл дивизиялар" – екінші дүниежүзілік соғыстың басында құрылған, мотожарақтандырылған бөлімшелерді қамтитын неміс атты әскері дивизиялары.

Қалқанды дивизия

Бірінші дүниежүзілік соғыста танктардың дамуы кейбір елдерді оларды дивизия деңгейіндегі бөлімдерге біріктіруді тәжірибелеуге итермеледі. Көптеген елдер бұл тәсілді атты әскер дивизияларын құру сияқты қолданды, жай ғана атты әскерді бронетранспортты құралдармен (танкілерді қоса) алмастырып, қолдау бөлімдерін моторизациялады. Бұл жауынгерлік жағдайда тиімсіз болып шықты, өйткені бөлімдерде көптеген танктар болғанмен, жаяу әскері аз болды. Оның орнына, танктардың, жаяу әскердің, артиллерияның және қолдау бөлімдерінің санын реттеу арқылы тепе-теңдікке қол жеткізілді. "Танк дивизиясы" немесе "механикаландырылған дивизия" терминдері бронетанкті дивизиялардың басқаша атаулары болып табылады. "Панцер дивизиясы" – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияның Вермахты мен Вафен-СС-нің бронетанкті дивизиясы. Соғыс аяқталғаннан бері көптеген бронетанкті және жаяу әскер дивизияларында танк пен жаяу әскер бөлімдерінің жеткілікті саны бар. Ең көп кездесетін айырмашылық – тағайындалған батальондардың құрамындағы арақатынас болды. Сонымен қатар, кейбір әскерлерде бронетанкті дивизиялар басқа дивизияларға қарағанда жаңартылған немесе күшті танктармен жабдықталған.

Оңтүстік Корея

Корея Республикасы армиясының дивизиялары – генерал-офицерлер басқаратын негізгі тактикалық құралымдар. Қазіргі уақытта 39 армия және 2 теңіз дивизиясы бар. 41 армиялық дивизияның 6-сы механикаландырылған жаяу әскер дивизиясы (танк, ИФВ, БТР және ӨЖС-ға негізделген бірлескен қарулы құрылымдар), 16-сы жаяу әскер дивизиясы (әр түрлі деңгейдегі механикаландырылған дивизиялар), 12-сі "Отандық жаяу әскер дивизиясы" (향토보병사단, жаяу әскер дивизиясы 40–50% құрамда, ұлттық төтенше жағдайларда күшейтіледі) және жеті "Резервтік жаяу әскер дивизиясы" (동원보병사단, жаяу әскер дивизиясы 10–20% құрамда, ұлттық төтенше жағдайларда күшейтіледі). Американдық әріптестеріне ұқсас ұйымдастырылған екі теңіз дивизиясы бар. Бірдей құрылған болғанымен, 1-ші Корея теңіз дивизиясы десанттық операцияларды жүргізуге маманданған, ал 2-ші Корея теңіз дивизиясы көбірек қауіпсіздік операцияларын жүргізеді және Солтүстік Корея шекарасына қараған DMZ секторын қорғайды. Корея Республикасы армиясының дивизиялары әдетте шетелдік әріптестерінен кішірек. Механикаландырылған жаяу әскер дивизиялары шамамен 9 900 адамнан, жаяу әскер дивизиялары шамамен 11 500 адамнан тұрады, ал дивизиялардың басқа түрлері резервтік құрамына сәйкес, қалыпты жағдайда кішірек болады. Корея теңіз жаяу әскерінің тактикалық құрылымы туралы ақпарат аз, бірақ 29 000 активті күш екі дивизияға, екі бригадаға және оларды қолдайтын бөлімшелерге бөлінген. Механикаландырылған жаяу әскер, жаяу әскер, Отандық жаяу әскер және теңіз дивизияларын майор-генералдар, ал Резервтік жаяу әскер дивизияларын бригадир-генералдар басқарады. Жалпы ереже бойынша, ешбір ірі Корея Әскери-әуе күштерінің (РОКАФ) құрамында атауында төрт саны болмайды.