Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық Колумбиядағы (Канада) шарлауық
Waterfall in British Columbia, Canada
Ашылуы және атауы
1870 жылдары Канадалық Тынық мұхит темір жолының геодезистері солтүстікке қарай өтіп, құлап түсетін жерлерді көрмеген. Хелмкен шарлауығын ашқан Роберт Генри Ли (1859-1935), Британ Колумбиясы үкіметінде жұмыс істейтін жер зерттеуші. 1911 жылы Лиге Солтүстік Томпсон және Клирвотер аңғарларындағы жерлерді зерттеу үшін төрт жылдық келісімшарт берілді. 1913 жылы ол Мертл өзенінің оңтүстігінде жұмыс істеп, отаршыларға жер телімдерін орналастырды. 1913 жылы 24 шілдеде ол өзінің алыс лагерінен Мертл өзенінің батысына қарай жүріп, шарлауықтың басына жетті. Ол сол кездегі су тасқынына қатты таңғалғандықтан, Британ Колумбиясының премьер-министрі Ричард Макбрайдқа хат жазып, оның аты "Макбрайд" деп аталуын өтінді. Үш аптадан кейін Ли премьер-министрден шарлауықты Хельмкен шарлауығы деп атау туралы жауап алды. Бұл атау 1850 жылы Викторияға келген Гудзон шығанағы компаниясының дәрігері Джон Себастьян Хельменкенді құрметтеді. Ол 1871 жылы Британ Колумбиясын Канада Конфедерациясына қосуға көмектесті. Доктор Хелмкен 1920 жылы 95 жасында қайтыс болды, бірақ ол ешқашан құламаларды өз көзімен көрген емес.
The Canadian Pacific Railway surveyors in the 1870s passed to the north and made no mention of seeing the falls. Credit for discovering Helmcken Falls goes to Robert Henry Lee (1859–1935), a land surveyor working for the British Columbia government. In 1911, Lee was awarded a four year contract to survey lands in the North Thompson and Clearwater Valleys. By 1913, he was working south of the Murtle River laying out lots for homesteaders. On July 24, 1913, he walked west along the Murtle River from his remote camp and reached the top of the waterfall. He was so impressed that he wrote a letter to Sir Richard McBride, Premier of British Columbia, requesting that the falls be named "McBride Falls". Three weeks later, Lee received a reply from the Premier stating that the waterfall was instead to be called Helmcken Falls. This name honoured John Sebastian Helmcken, a physician with the Hudson's Bay Company who arrived in Victoria in 1850. He helped bring British Columbia into Canadian Confederation in 1871. Dr. Helmcken died in 1920 at the age of 95, but never actually saw the falls himself.
Кіру жолдары мен жолдар
Wells Gray Park негізгі жолынан қысқа асфальт жол Helmcken Falls-қа дейін барады. Каньонның шетіндегі көру платформасы құламалар мен каньонның панорамасын ұсынады. Бринк жолы: 4 км ұзындықтағы жол Доусон шарлауығынан басталады және Мертл өзенінің оңтүстік жағалауынан Хельмкен шарлауығының шетіне дейін созылады. Бұл жолға бір жолға шамамен 11/4 сағат кетеді. Жолдың соңында қоршау жоқ, сондықтан, әсіресе, балалар мен үй жануарларына аса мұқият болу керек. Хелмкен каньоны: Бас көрнекі жерден батысқа қарай 30 минут жүріп, Хелмкен каньонының жиегінен төменгі жердегі Мертл және Кливвотер өзендерінің кездесуіне қарай. Гатлинг ойысы:Гатлинг ойысы - Клервотер өзенінің ең тар нүктесі. Ол Хелмкен каньонының басында, Мертл өзенінің сағасынан жоғарыда орналасқан. Бұл ойысқа Хелмкен шарлауығының негізгі көрініс нүктесінен бір жол кіреді және әр жолы шамамен 1,5 сағатқа созылады.
A short paved side road from the main Wells Gray Park road leads to Helmcken Falls. A viewing platform on the rim of the canyon provides a panorama of the falls and canyon. Brink Trail: A 4 km long trail starts near Dawson Falls and follows the south bank of the Murtle River to the brink of Helmcken Falls. This walk takes about 11/4 hours each way. There are no fences at the end of this trail so caution is important, especially with children and pets. Helmcken Canyon: A 30 minute walk west from the main viewpoint follows the rim of Helmcken Canyon to an overlook of the meeting of the Murtle and Clearwater Rivers, about below. Gatling Gorge trail: Gatling Gorge is the narrowest point of the Clearwater River, about across. It is at the head of Helmcken Canyon, upstream from the confluence with the Murtle River. A trail from the main Helmcken Falls viewpoint accesses this gorge and takes about 1.5 hours each way.
Құрылу
Хелмкен шарлауығы Мюртл платосының батыс жартасынан төмен түседі. Бұл үлкен лава кен орны Уэллс Грей Клируотер жанартау алаңында жақын маңдағы жарылыстардан 200 000 жыл бұрын пайда болды және Клируотер өзенінің кең аңғарын толтырды. Жаңа лава қабаттары платоны құрды, содан кейін үлкен су тасқыны соңғы мұз дәуірі аяқталғанда лаваны құртты, шамамен 10 000 жыл бұрын. Бұл су тасқыны құламаның астында Хельмкен каньонын пайда етті.
Helmcken Falls drops over the western escarpment of the Murtle Plateau. This huge lava deposit in the Wells Gray Clearwater volcanic field was erupted from nearby fissures starting 200,000 years ago and filled the wide valley of the Clearwater River. Layer upon layer of fresh lava created the plateau, then enormous floods eroded the lava at the close of the last ice age, about 10,000 years ago. These floods created Helmcken Canyon below the falls.
Қысқы қарау
Көптеген туристер жаз мезгілінде Хельменкэн шарлауығын көреді. Қыста баруға болады, өйткені мұздың түбіндегі мұз түйіршігі 50 м биіктікке дейін өседі, кейде өте суық қарлы қыста одан да биік болады. Кейде ол құламаның жартысына дейін жетіп жатады. Мұзды шоқты көруге ең қолайлы уақыт - қаңтар айының аяғынан ақпан айының аяғына дейін. Март айында конус ішіне құлап түседі, ал кейбір қалдықтар маусым айында әлі де көрінеді. Хелмкенді мұз үстіне көтерілудің Йосемити деп атайды.
Most tourists see Helmcken Falls in summer. A winter visit is worthwhile because the ice cone at the base often grows to 50 m tall and sometimes even higher in very cold snowy winters. It has occasionally been seen reaching halfway up the falls. The best time to view the ice cone is from late January to the end of February. The cone collapses inward sometime during March and some remnants are still visible in June. Helmcken has been called the Yosemite of ice climbing.