Кіріспе

Британдық Колумбиядағы (Канада) шарлауық

Ашылуы және атауы

1870 жылдары Канадалық Тынық мұхит темір жолының геодезистері солтүстікке қарай өтіп, құлап түсетін жерлерді көрмеген. Хелмкен шарлауығын ашқан Роберт Генри Ли (1859-1935), Британ Колумбиясы үкіметінде жұмыс істейтін жер зерттеуші. 1911 жылы Лиге Солтүстік Томпсон және Клирвотер аңғарларындағы жерлерді зерттеу үшін төрт жылдық келісімшарт берілді. 1913 жылы ол Мертл өзенінің оңтүстігінде жұмыс істеп, отаршыларға жер телімдерін орналастырды. 1913 жылы 24 шілдеде ол өзінің алыс лагерінен Мертл өзенінің батысына қарай жүріп, шарлауықтың басына жетті. Ол сол кездегі су тасқынына қатты таңғалғандықтан, Британ Колумбиясының премьер-министрі Ричард Макбрайдқа хат жазып, оның аты "Макбрайд" деп аталуын өтінді. Үш аптадан кейін Ли премьер-министрден шарлауықты Хельмкен шарлауығы деп атау туралы жауап алды. Бұл атау 1850 жылы Викторияға келген Гудзон шығанағы компаниясының дәрігері Джон Себастьян Хельменкенді құрметтеді. Ол 1871 жылы Британ Колумбиясын Канада Конфедерациясына қосуға көмектесті. Доктор Хелмкен 1920 жылы 95 жасында қайтыс болды, бірақ ол ешқашан құламаларды өз көзімен көрген емес.

Кіру жолдары мен жолдар

Wells Gray Park негізгі жолынан қысқа асфальт жол Helmcken Falls-қа дейін барады. Каньонның шетіндегі көру платформасы құламалар мен каньонның панорамасын ұсынады. Бринк жолы: 4 км ұзындықтағы жол Доусон шарлауығынан басталады және Мертл өзенінің оңтүстік жағалауынан Хельмкен шарлауығының шетіне дейін созылады. Бұл жолға бір жолға шамамен 11/4 сағат кетеді. Жолдың соңында қоршау жоқ, сондықтан, әсіресе, балалар мен үй жануарларына аса мұқият болу керек. Хелмкен каньоны: Бас көрнекі жерден батысқа қарай 30 минут жүріп, Хелмкен каньонының жиегінен төменгі жердегі Мертл және Кливвотер өзендерінің кездесуіне қарай. Гатлинг ойысы:Гатлинг ойысы - Клервотер өзенінің ең тар нүктесі. Ол Хелмкен каньонының басында, Мертл өзенінің сағасынан жоғарыда орналасқан. Бұл ойысқа Хелмкен шарлауығының негізгі көрініс нүктесінен бір жол кіреді және әр жолы шамамен 1,5 сағатқа созылады.

Құрылу

Хелмкен шарлауығы Мюртл платосының батыс жартасынан төмен түседі. Бұл үлкен лава кен орны Уэллс Грей Клируотер жанартау алаңында жақын маңдағы жарылыстардан 200 000 жыл бұрын пайда болды және Клируотер өзенінің кең аңғарын толтырды. Жаңа лава қабаттары платоны құрды, содан кейін үлкен су тасқыны соңғы мұз дәуірі аяқталғанда лаваны құртты, шамамен 10 000 жыл бұрын. Бұл су тасқыны құламаның астында Хельмкен каньонын пайда етті.

Қысқы қарау

Көптеген туристер жаз мезгілінде Хельменкэн шарлауығын көреді. Қыста баруға болады, өйткені мұздың түбіндегі мұз түйіршігі 50 м биіктікке дейін өседі, кейде өте суық қарлы қыста одан да биік болады. Кейде ол құламаның жартысына дейін жетіп жатады. Мұзды шоқты көруге ең қолайлы уақыт - қаңтар айының аяғынан ақпан айының аяғына дейін. Март айында конус ішіне құлап түседі, ал кейбір қалдықтар маусым айында әлі де көрінеді. Хелмкенді мұз үстіне көтерілудің Йосемити деп атайды.