Кіріспе

Американдық әдеби сыншы және ақын Сандра М. Гилберт (27 желтоқсан 1936 жылы туған) - американдық әдеби сыншы және ақын. Ол феминисттік әдеби сын, феминисттік теория және психоаналитикалық сын салаларында жариялады. Ол Сьюзан Губармен бірлесіп жасаған сын жұмысымен танымал, ол басқа еңбектермен қатар, "Аттиктегі ақылсыз әйел" (1979) атты шығарманың авторы болды. "Аттикадағы ақылсыз әйел" екінші толқын феминизмнің негізгі мәтіні ретінде танылады. Ол Дэвистегі Калифорния университетінің ағылшын тілі кафедрасының профессоры. Ол Берклиде, Калифорнияда тұрады, 2008 жылға дейін Парижде, Францияда өмір сүрді. Күйеуі Эллиот Л. Гилберт 1991 жылы қайтыс болғанға дейін Калифорния университетінің Дэвис қаласында ағылшын тілі кафедрасының төрағасы болды. Сондай-ақ, ол 2008 жылы қайтыс болғанға дейін Берклидегі Калифорния университетінің математигі Дэвид Гейлмен ұзақ уақыт қарым-қатынаста болды.

Академия

Гилберт "Б" бағасын алды . А. Корнелл университетінен, М. А. Нью-Йорк университетінен және Ph. 1968 жылы Колумбия университетінен ағылшын әдебиеті бойынша докторлық. Ол Калифорния мемлекеттік университетінде, Хейвард, Уильямс колледжінде, Джонс Хопкинс университетінде, Стэнфорд университетінде және Индиана университетінде сабақ берді. Ол 1985 жылдан 1989 жылға дейін Принстон университетінде C. Barnwell Straut Chair of English кафедрасын басқарды. "Нью-Йорк таймс" газетінің хабарлауынша, Гилберт Эмори Эллиотт, Валери Смит және Маргарет Дуди сияқты 1989 жылы Принстоннан кеткен. Бұл төрт адам Томас Макфарлендке жыныстық қатынаспен айналысты деп айып тағылғаннан кейін, оған мейірімділік танытқандарына риза емес екен. Макфарленд бастапқыда бір жылға тоқтатылды, бірақ ақырында осы отставкалардан және студенттердің бойкотпен қорқытуынан кейін мерзімінен бұрын зейнеткерлікке шықты. Ол 2007 жылдың көктеміне Корнелл университетінің тұңғыш М. Х. Абрамс құрметті қонақ профессоры атанды, ал 2009 жылы Сан-Хосе мемлекеттік университетінің шығармашылық жазу МФА бағдарламасының Лури құрметті қонақ профессоры атанды.

Марапаттар

Гилберт 1996 жылы Қазіргі заманғы тілдер қауымдастығының президенті болды. Ол Гуггенхайм, Рокфеллер, NEH және Сорос қоры стипендияларының иегері болды және Яддо, Макдауэлл, Беллажио, Камарго және Боглиаскода резиденция өткізді. 1988 жылы ол D. Litt. Веслиан университеті. 1990 жылы ол Халықаралық поэзия форумының Қайырымдылық Рэндалл сыйлығының (Карл Шапиромен бірге) иегері болды. Жақында ол Паттерсон сыйлығын (Ghost Volcano үшін), Американдық кітап сыйлығын (Kissing the Bread үшін), Поэзиядағы өмір бойы жеткен жетістіктері үшін Джон Сиарди сыйлығын (Италиялық Америка Қорынан), Liguri nel Mondo қауымдастығының берген Premio Lerici Pea сыйлығын және Поэзия журналының бірнеше сыйлығын жеңіп алды. 2004 жылы Иерусалимдегі Еврей университеті оған Doctor Philosophiae Honoris Causa дәрежесін берді. 2012 жылы ол және оның ұзақ уақыттан бері серіктесі Сьюзан Губар Ұлттық кітап сыншылары шеңберінің Иван Сандроф өмір бойына жеткен жетістіктері үшін сыйлық алды. 2017 жылы Гарвард университетінің заң докторы құрметті дәрежесін алды.

Сюзан Губармен бірлесіп жұмыс

Гилберт пен Губар 1970-ші жылдардың басында Индиана университетінде танысты. 1974 жылы олар ағылшын тіліндегі әдебиет бойынша әйелдер курсын бірлесіп оқытты; олардың дәрістері "Аттиктегі ақылсыз әйел" атты қолжазбаға әкелді. Олар авторлық және редакциялық жұмысты жалғастырып, бірнеше академиялық марапаттарға ие болды. Айта кетерлігі, олар 1986 жылы "Жылдың әйелі" деп аталып, "The Norton Anthology of Literature by Women: The Traditions in English" журналының бас редакторы болып қызмет атқарған. Бірлескен басылымдарының табыстылығынан Гилберт пен Губар көбінесе Феминисттік әдеби сын және Феминисттік теория саласында бірге келтіріледі.

Феминисттік әдеби сын және теория

Гилберттің сын және теориялық еңбектері, әсіресе Сьюзан Губармен бірге жазылғандары, әдетте екінші толқын феминизмінің аясындағы мәтіндер ретінде танылады. Олар бірінші толқын феминизмінің қарапайым ассимиляциялық теориясынан тыс, қоғамның берілген, қысымшыл, патриархалды, еркек үстемдік ететін тәртібін толығымен қабылдамау арқылы немесе осы тәртіпті реформалау арқылы қозғалу үшін бірлескен күш-жігердің бір бөлігін білдіреді. Гилберттің мәтіндері, өз кезегінде, үшінші толқын феминизмінің немесе патриархатты интеграцияланған және іргелі жүйе ретінде емес, уақыт пен кеңістікте өзгеруі мүмкін қайталанатын тәжірибелер жиынтығы ретінде қарастыратын ойшылдардың көптеген сын-пікірлеріне ашық. Гилберт өзінің теориялық тамырын 1970 жылдардың басында Эллен Мурс пен Элейн Шоуолтердің еңбектерінен тапқан деп жиі айтылады, өйткені оның ойлауының негізгі тұжырымдамасы - әйел жазушылар ұқсас тәжірибелер жиынтығын бөліседі және ерлердің қысымы немесе патриархат барлық жерде бірдей.

"Авторлық қасірет"

"Аттиктегі ақылсыз әйел" романында Гилберт пен Губар әдеби сыншы Гарольд Блум дамытқан әсер етудің уайым-қайғысының Эдиптік үлгісін қабылдайды, ол жазушылардың әдеби "алдыңғы аталары" үшін Эдиптік қорқыныш пен қызғанышқа негізделген және оны феминисттік сыншылар ретінде өз мақсаттарына бейімдейді. Блум теориясына сәйкес, жазушы өзінің тікелей әсерінен арылу үшін, өз дауысын қалыптастыру үшін, өзіндік ойлау кеңістігін табу үшін, өзіндік сәйкестендіруден арылу үшін күресуі керек. Гилберт пен Губар бұл еркекке бағдарланған модельді әйелдің "Авторлық уайым" кіргізу үшін кеңейтеді, бұл ретте алдыңғылардың болмауы жазудың өзін проблемалы етеді. Блум ер автордың өзіндік дауысты қалай таба алатынын ойласа, Гилберт пен Губар Вирджиния Вульфтің "олардың артында дәстүр жоқ" деген талдауын негізге ала отырып, әйел жазушының өзін әдеби дауысқа ие деп санайтын проблемасын атап көрсетеді. Блум ер адами тұлғалардың арасында өзін-өзі сезіну және ықпал етуді қалайтын агрессия мен бәсекелестікті табады, "авторлық уайым" Батыс дәстүріндегі әйелдер жазуға қабілетті екенін көрсететін рөлдік үлгілердің "құпия бауырластығын" анықтайды. Алайда, бұл үлгілер де "ауруға" шалдыққан болуы мүмкін. Кейінгі шығармаларында жұп "әйел ақынның" қос байланысын ", оның мамандығы мен жынысы арасындағы қарама-қайшылықтарды" (Шекспирдің әпкелері), сондай-ақ (Силвия Платтың соңынан) "ана ақын" жаңа жанрының дамуын зерттейді.

Санаткерлік еңбектер

Көңіл аудару актілері: Д. Х. Лоуренстің өлеңдері (Корнелл университетінің баспасы, 1972)

Шығармашылық емес

Қате өлім: медициналық трагедия (W. W. Norton, 1995) Өлімнің есігі: заманауи өлім және қайғы-қасіретіміздің жолдары (W. W. Norton, 2006) Әйелдерді қайта оқу: әдеби дәстүрлерімізді зерттеудің отыз жылы (W. W. Norton, 2011) Кулинарлық қиял: мифтен заманауилыққа дейін (W. W. Norton, 2014)