Кіріспе

Қоңырау шалушының орналасқан жерін жедел жәрдем диспетчерлеріне жеткізетін жүйе. Enhanced 911 (E 911 немесе E911) – Солтүстік Америкада 911 диспетчерлеріне қоңырау шалушының орналасқан жерін автоматты түрде беруге арналған жүйе. 911 – аймақтағы бірыңғай жедел жәрдем телефоны. Еуропалық Одақта осыған ұқсас E112 жүйесі бар (мұнда 112 – жедел жәрдемге қатынасу нөмірі), ал көлік құралы арқылы шақырғанда eCall деп аталады. 911 нөміріне келіп түскен қоңыраулар жергілікті билік басқаратын байланыс орталығы – Қоғамдық қауіпсіздікке жауап беру пунктіне (PSAP) бағытталады. Қоңырауға арнайы дайындықтан өткен қызметкер, яғни 911 диспетчері жауап береді. Диспетчердің компьютері телефон компаниясынан қоңырау шалушының физикалық мекенжайы (тұрақты телефон үшін) немесе географиялық координаттары (ұялы телефон үшін) туралы ақпаратты алады. Бұл ақпарат полиция, өрттен қорғау, медициналық және басқа да қажетті қызметтерді жіберу үшін пайдаланылады.

Тұрақты желілерді маршруттау

911 нөміріне PSTN желісі арқылы келіп түсетін қоңыраулар арнайы маршрутизаторға (Таңдамалы маршрутизатор немесе 911 Тандем деп аталады) бағытталады. Маршрутизатор қоңырау шалушының телефон нөміріне сәйкес келетін мекенжайды деректер базасынан іздейді. Қоңырау шалушының телефон нөмірі ANI деп белгіленеді. ANI-ді мекенжайлармен байланыстыратын деректер базасы ALI (Автоматты орналасуды анықтау) деп аталады. Содан кейін маршрутизатор сол аймаққа жататын тиісті ТЖҚҚ-ның (Төтенше жағдайлар қызметінің қабылдау орталығы) ESN (Төтенше жағдайлар қызметінің нөмірі) нөмірін MSAG-да іздеп, қоңырауды осы орталыққа жалғайды.

МСАГ

Master Street Address Guide (MSAG) – көше мекенжайлары мен оған сәйкес келетін Төтенше жағдайлармен жұмыс істеу нөмірлерінің (ESN) дерекқоры.

Сымсыз маршруттау

Ұялы телефоннан келетін қоңыраулар ұялы байланыс мұнаралары арқылы ұялы коммутациялық орталықтарға (МКО) жеткізіледі. Ұялы телефон пайдаланушы төтенше жағдайға қоңырау шалып жатыр деп анықтағанда, ол өзінің орналасқан жерін қауіпсіз серверге жібере бастайды, одан PSAP оны ала алады. Ұялы телефон өндірушілері телефонды төтенше жағдайға қоңырау шалғанда GPS функциясын автоматты түрде қосуға (егер бұрын өшірілген болса) бағдарламалауы мүмкін, осылайша ол орналасқан жерін жіберуге болады. Мұндайға арнайы құпиялылық заңнамасы рұқсат береді. Орналасқан жер туралы ақпарат жалпы телефон желісі арқылы жіберілмейді, тек қоңырау шалушының телефон нөмірі ғана қабылдаушыға белгілі болады.

Канадада

2009 жылы Канаданың радиотелевизия және телекоммуникациялар комиссиясы (CRTC) 2010 жылдың 1 ақпанына дейін, стационарлық телефондық E911 қызметі бар аймақтардағы сымсыз байланыс операторлары үшін ІІ кезеңнің 1-ші қадамын енгізуді міндеттеді. Бүгінде көптеген канадалықтар ІІ кезең қызметіне қол жеткізе алады.

Қоғамдық қауіпсіздіктің байланыс пункті (PSAP)

E911 қоңырауының соңғы нүктесі (911 операторы отырған жері) – қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің жауап беру орталығы (PSAP) болып табылады. Бір телефон айырбасында бірнеше PSAP болуы мүмкін, немесе бір PSAP бірнеше телефон айырбасын қамтуы мүмкін. Бір ТЖҚО-ның (Төтенше жағдайлар қызметі аймағы) аумағы белгілі бір аймақтағы өрттен сақтау, полиция және медициналық қызметтердің жіберу және жауап беру шараларына сәйкес анықталады. Барлық негізгі PSAP-тың аймақтық ТЖҚН-ы (Төтенше жағдайлар қызметі нөмірі) бар, ол PSAP-ты анықтайтын нөмір. Шақырушының орналасқан жері туралы ақпарат (CLI) әдетте жедел жәрдем диспетчерлік орталығының компьютерлік көмекпен диспетчерлеу (CAD) жүйесіне біріктіріледі. Алғашқы CAD жүйелері шақырушының мекенжайын, қоңырау тарихын және қолжетімді төтенше жағдайларға жауап беру ресурстарын мәтін түрінде көрсетті. 1994 жылы Ковингтон, Кентукки штатының төтенше жағдайлар қызметтерімен ынтымақтаса жұмыс істеген, 1992 жылы Роберт Грэм Томас кіші құрған 911 Mapping Systems, Inc. алғашқы реалды уақыт режимінде E911 көше картасын экранға шығарды, ол шақырушының орнын, ең жақын төтенше жағдайларға жауап берушілерді және өрт гидранттары, қауіпті материалдар және/немесе қала сақтайтын басқа да маңызды деректерді көрсетуге мүмкіндік берді. Одан кейін интеграцияланған карта барлық CAD жүйелерінің стандартты және ажырамас бөлігіне айналды және 911 төтенше жағдайларға жауап беру технологиясымен бірге дамуда. Сымды E911 үшін орналасқан жер – мекенжай. Сымсыз E911 үшін орналасқан жер – координаттар. Барлық PSAP-тарда сымсыз және сымды жүйелер біріктірілмеген.

Байланыс мәліметтері

Әрбір телефон компаниясының (жергілікті байланыс операторы, немесе LEC) әрбір қоңырау орталығына әрбір қоныс телефоны коммутаторымен байланыстыратын кем дегенде екі резервтік DS0 деңгейі (яғни 64 кбит/с немесе дауыс сапасы) бар. Бұл түйіндер тікелей қоңырау орталығына қосылуы мүмкін немесе телефон компаниясының орталық коммутаторына қосылуы мүмкін, ол PSAP-қа қоңырауларды интеллектуалды түрде жібереді. Бұл арнайы коммутаторлар көбінесе 911 таңдамалы маршрутизаторлары деп аталады. Олардың қолданылуы кеңейіп келеді, себебі бұл жаңа ISUP/SS7 негізіндегі қоныс телефоны коммутаторлары мен көптеген ескі PSAP жүйелері арасындағы байланысты жеңілдетеді. Егер PSAP телефон компаниясынан ескі аналогтық түйіндер арқылы қоңырау алса, олар әдетте импульстік схемалар болады. Бұл схемалар дәстүрлі телефон желілеріне ұқсас, бірақ қоңырау шалушының нөмірін (автоматты нөмірді анықтау, ANI) беру үшін қалыптастырылған. Тарихи себептерге байланысты, PSAP оларды CAMA схемалары деп атайды, бірақ Орталықтандырылған автоматты хабарламалар есебі (CAMA) шын мәнінде қоңырау журналына сілтеме жасайды. Егер PSAP ескі үлгідегі цифрлық түйіндер арқылы қоңырау алса, олар тек қоңырау шалушының нөмірін (ANI) беруге арналған арнайы қалыптастырылған көп жиілікті (MF) түйіндер болады. Кейбір жаңартылған PSAP-тар SS7 протоколымен басқарылатын ISUP түйіндерінен қоңырауларды қабылдай алады. Бұл жағдайда, қоңырау шалушының нөмірі (ANI) SS7 орнату хабарында болады. Құн параметрі ANI-ді қамтиды.

Көп желілі телефон жүйесі

Көп желілі телефон жүйесі (MLTS) ірі ұйымдар пайдаланатын жеке телекоммуникациялық желілер ішінде 911 нөміріне қоңырау шалушылардың орналасқан жерін анықтауға қатысты. Көп желілі телефон жүйесі (MLTS), көбінесе жеке филиалдық коммутатор деп аталады, ірі ұйымдарда ұйым ішіндегі қызметкерлердің арасындағы және ұйымнан тыс адамдармен байланыс үшін қолданылатын телекоммуникациялық коммутациялық жүйе болып табылады. MLTS бір ғимаратқа, көппөлдетті ғимараттардың бөлімдеріне, кампустағы ғимараттар тобына немесе тіпті географиялық тұрғыдан шалғай орналасқан бірнеше ғимараттарға қызмет көрсете алады. Жаңа коммуникациялық технологиялар бір MLTS жүйесінің бірнеше әкімшілік аумақтарды, тіпті алыс елдерді қамтитын қашық жерлерге қызмет көрсетуіне мүмкіндік береді. MLTS үшін кеңейтілген 911 қызметінің қиындығы – қоңырау шалушының орналасқан жері туралы ақпарат жеке ұйым осы ақпаратты жария еткен жағдайда ғана қолжетімді болады. Ұйым үшін ақпаратты жинау және беру қиындықтары маңызды болуы мүмкін. Бүгінгі таңдағы жоғары мобильді жұмыс күші және пайдаланушыларға әкімшінің араласуынсыз орын ауыстыруға мүмкіндік беретін технологиялар MLTS иелеріне немесе операторларына үлкен жауапкершілік жүктейді.

Адрестік белгілердің стандарттары

Байланыс жүйелерін жаңартудан басқа, АҚШ-тағы кейбір округтер мен қауымдастықтар (мысалы, IRC бөлімі R319.1) үй иелерінен ғимараттарда және көшелер мен жолдар бойында үй нөмірлерін көрсетуді біркелкі етуді талап етеді. Бұл апаттық қызметкерлерге күндіз де, түні де, тіпті нашар ауа райында да нақты мекенжайды оңай анықтауға көмектеседі. Мұндай белгілер әдетте контрастты, жарқырағыш фонға орналасқан, кем дегенде 3-6 дюйм биіктіктегі жарқырағыш әріптерден тұрады. Мекенжай нөмірі ғимаратқа немесе бағана, қабырға, қоршау немесе пошта жәшігі сияқты бөлек құрылымға бекітілуі керек, егер мұндай бөлек құрылым ғимараттың алдында және көшенің ғимарат жағында орналасқан болса. Сәйкес белгі жүйелері көбінесе "E911 стандартына сәйкес" деп жарнамаланады.

Құпиялылық мәселесі

FBI CAST Cellular Analysis & Geo Location Field Resource Guide 2019 жылдың наурызынан бастап АҚШ-тағы сымсыз байланыс операторлары клиенттерінің ұялы телефондарында олардың орналасқан жерін рұқсатсыз бақылау үшін E911 функционалдығын жүйелі түрде қосатынын көрсетеді. Телекоммуникация компаниялары осы орналасқан жер туралы мәліметтерді талап еткен түрлі мемлекеттік органдарға ұсынады, соның салдарынан E911 функционалдығының қолданылуы тек төтенше жағдайлармен ғана шектелмейтіні және технология көбінесе пайдаланушының біліміне немесе келісіміне қарамастан қашықтан қосылатыны анықталды.

Мәдени сілтемелер

2018 жылдың 3 қазанында Wireless Emergency Alerts (2012 жылдан бері қолданыста) жүйесінің жалпыұлттық тестілеуінен кейін әлеуметтік желілерде көптеген қауесеттер мен жалған ақпараттар тарады. Олардың арасында Джон МакАфидің кеңінен таралған твиттері болды, онда ол "Predentials ескертуі" E911 жүйесімен байланысты екенін, ал смартфондарда үкіметке телефонның орналасқан жері мен микрофонына қол жеткізуге мүмкіндік беретін "E911 чипі" бар екенін мәлімдеді. Электрондық шекаралар қоры "E911 чипі" деген нәрсе жоқ екенін хабарлады.