Кіріспе

Ұлыбритания өрт сөндірушілерінің жалақыны жақсарту мақсатындағы бүкіл ел бойынша ереуілі.

2002–2003 жылдардағы Ұлыбритания өрт сөндірушілерінің дауы – бұл Өрт сөндіру бригадалары одағының (FBU) жалақыны жақсарту үшін ереуілге дауыс бергеннен кейін басталған бүкіл ел бойынша ереуілге шығу кезеңі болды. FBU жалақыны 39 пайызға көтеруді талап етті, бұл өрт сөндірушінің орташа жалақысын шамамен 30 000 фунт стерлингке дейін жеткізер еді. Олар 2002 жылдың соңында мүшелерінен ереуілге қатысу туралы сұрады және қараша айында өндірістік наразылық басталды. Бұл 1977 жылдан бері Ұлыбританиядағы өрт сөндірушілердің алғашқы жалпыұлттық ереуілі болды. Ереуілге FBU Бас хатшысы Энди Гилкрист жетекшілік етті.

Өмірбаян

Жергілікті билік 4% жалақыны көтеруді ұсынды, ал тәуелсіз сараптама 11% көтеруді ұсынды. ФБУ екі ұсынысты да қабылдамай, 40% талап етті. Үкімет бұл мемлекеттік секторда жалақының күрт өсуіне және салықтардың жоғарылауына әкелуі мүмкін деп мәлімдеді. Өрттен қорғау қызметінің тәуелсіз сараптамасы ("Бэйн сараптамасы" деп белгілі) қызметті реформалау және жаңғырту шарттарымен жалақыны көтеруді ұсынды. Ұсыныстарға өрттен қорғау қызметі басшылығын жақсарту, орталық және жергілікті үкіметтермен байланысты күшейту және өрт сөндірушілерге парамедиктердің білімін беру кірді. Өрт сөндірушілердің соңғы жалпыұлттық ереуілі 1977 жылдан 1978 жылдың басына дейін, "Наразылық қысымы" алдында болды. Бұл да өрт сөндірушілердің жалақысы туралы дау болды, ФБУ ұсынылған 10% көтерілуге қарсы 30% жалақыны талап етті, нәтижесінде ереуілдеген өрт сөндірушілердің орнын толтыру үшін қарулы күштер жұмылдырылды. Екі айдан кейін ереуіл аяқталды, ФБУ ақыры 10% жалақы көтеруге келісім берді, себебі Кәсіподақтар Конгресі мен халықтың қолдауынан қағылды.

Шабуыл іс-әрекеті

Жоспарланған іс-қимылдың алғашқы бірнеше аптасы келіссөздер жүргізілгендіктен кейінге шегерілді. Бірінші кезең – екі күндік ереуіл 13 қарашада сағат 18:00-де басталып, 15 қарашада сағат 18:00-де аяқталды. Келісуге қол жеткізе алмаса, одан әрі еңбекке қарсы іс-қимыл жоспарланды. Қарулы күштер ереуіл кезінде "Fresco" операциясын іске қосып, төтенше жағдайды қамтамасыз етті, бұл үшін Ұлыбританияға жасалған ядролық шабуылдан кейін қосымша өрт сөндіру қызметі үшін шығарылған Bedford RLHZ "Green Goddess" өрт сөндіру машиналарын, сондай-ақ резервте сақталған бірнеше заманауи құрылғыларды пайдаланды. Қарулы күштер RAF кәсіби өрт сөндірушілерінің басшылығымен және барлық үш қызметтегі арнайы оқытылған мүшелермен жұмыс істейтін шағын тыныс алу аппаратын құтқару топтарын (BART) және құтқару жабдықтарын қолдау топтарын (REST) де орналастырды. Полиция қызметкерлері жедел шақыруларға қарулы күштердің қызметкерлерін сүйемелдеп жеткізді. Премьер-министрдің орынбасары Джон Прескотты ФБУ мүшелері екіжүзділік үшін сынады, себебі ол осы міндеттерді атқаратын полиция қызметкерлері мен қарулы күштердің қызметкерлеріне қосымша жұмыс уақытын төлеуді ұсынды. Әр тарап жауапкершілікті толығымен екінші тарапқа жүктеді; ФБУ олардың талаптарын жұмыс берушілердің орындамауынан ереуілдің туындағанын мәлімдеді. Премьер-министр Тони Блэр ереуілді "бұрыс және қауіпті" деп сынап, ФБУ-ға жедел жәрдем қызметтерінің жылдам әрекет етуінің болмауынан адам өміріне қауіп тууы мүмкін екенін ескертті. Ереуілдеп жатқан өрт сөндірушілердің орнына 19 000 қарулы күштердің қызметкерлері жұмылдырылды, бұл британдық күштердің Иракқа басып кіруге дайындығына әсер етеді деген қауіп туды. Ереуілдеп жатқан өрт сөндірушілердің көптеген мысалдары пикет желісінен жедел шақыруларға жауап берді және бірнеше құтқару жұмыстары осылай жүзеге асырылды. ФБУ өрт сөндірушілер мен көмекші қызметкерлердің жалақысын 40 пайызға көтеру туралы бастапқы талабы үшін кеңінен сынға ұшырады, тіпті қоғамдық наразылыққа қарамастан, бұл талаптан бас тартпады. 2003 жылдың 19 наурызында ФБУ басшылары мен жергілікті билік органдарының өкілдері үш жылдық жалақы келісіміне және жаңғырту шаралары жергілікті келіссөздерге байланысты болатыны туралы уақытша келісімге келді. Алайда, бұл ұсынысты жергілікті FBU өкілдері келесі күні қабылдамады. 2003 жылдың 20 наурызында Суффолк қаласындағы ФБУ өкілі Пол Вулстенхолмс "Өрт сөндірушілерге қарсы" саяси партиясын құрды. Бірақ бұл партия дамыған жоқ, тек бірнеше кандидаттар Саффолк-Коста, Шығыс Ренфрушир және Оңтүстік Айрширде сайлауға түсті. 2003 жылдың 12 маусымында Глазгода өткен FBU конференциясында дау еңбек шарттарына өзгеріс енгізумен байланысты үш жыл ішінде 16% жалақыны көтеру туралы келісіммен аяқталды. Делегаттар келісімге көңілсіздік білдірді, ал кейбіреулері үкімет тарапынан жалақыны төлеу туралы келісімге қол жеткізу үшін осы келісімді қабылдады.

Мұра

2004 жылы FBU және жергілікті билік өкілдері арасында 2003 жылы жасалған келісімнің орындалмауына байланысты шиеленіс қайтадан күшейді. Кейбір өрт сөндіру бригадаларында ресми емес ереуілдер өтті және әскери қызметкерлер тағы да ереуілдегі өрт сөндірушілерді алмастыруға дайындық жасады. Алайда, келіссөздердің осы айналымы сол жылдың тамызында ешқандай өндірістік шаралар қолданбастан шешілді. Осы даулардан кейін FBU басшылығына наразылық білдіріліп, 2005 жылы Анди Гилкрист одақ мүшелерінің дауысымен қызметтен алынды, оның орнына Мэтт Врак келді. FBU-ның аймақтық бөлімдері жеке өрт сөндіру бригадаларында шағын ауқымдағы ереуілдер мен жұмыс тоқтатулар жүргізді. 2010 жылы Лондон өрт сөндіру бригадасының 5500 өрт сөндірушісі жаңа келісімдерге байланысты екі түн бойы ереуілге шықты. ФБУ кейіннен Бонфайр түнінде жоспарланған 47 сағаттық ереуілді тоқтатты, ал ереуіл кезінде 27 өрт сөндіру машинасымен жұмыс істеген жеке мердігерлер пикетке шыққан өрт сөндірушілердің қорқытуына шағымданды. Екі ереуілші өрт сөндіру станцияларының сыртындағы жеке оқиғаларда жарақат алды, соның ішінде бір өрт сөндіруші өрт сөндіру машинасымен қағылысты, нәтижесінде екі адам ұсталды. Әскери күштер қолданған ескірген Bedford RLHZ "Жасыл құдай" өрт сөндіру машиналарының жылдамдығы, су сыйымдылығы және қазіргі заманғы жабдықтарының жетіспеушілігіне байланысты сынға ұшырады. Ереуілден кейін қабылданған заңнамада ереуілдегі өрт сөндіру бригадалары өздерінің өрт сөндіру машиналарын әскери күштерге беруге міндетті болды, бұл "Жасыл құдай" машиналарын қажетсіз етті. 2005 жылы 1000-нан астам машинадан тұратын парк сатыла бастады, ал көптеген "Жасыл құдай" машиналары дамып келе жатқан елдерге сатылды.