Abuja bus crash riots

Кіріспе

2000 жылғы Абуджадағы тәртіпсіздіктер Абуджадағы автобус апаты - Нигерияның Абуджа орталық автобекетінде болған үлкен автобус оқиғасынан кейін болған зорлық-зомбылық шабуылдары.

Автобус бекетіндегі апат

Авария 2000 жылдың 28 тамызында қаланың орталық автобус станциясында болған. Құрылыс алаңына құрылыс материалдарын тасымалдайтын шагыл жүк көлігі автобус аялдамасынан жоғары бір төбеде толығымен тежегіштері бұзылып кетті. Содан соң жүк көлігі дөңгелектерімен дөңгелектерді кері бұрып, төбеден төмен қарай төмендеп, өте жоғары жылдамдықпен автобус аялдамасына кірді. Апаттан кейін зақымдалған автобустардан газ ағып, апатқа ұшыраған автобустар мен автобустық станция бөліктерін су басады. Белгісіз бір көзден шыққан жалын төгілген отынды ұстады, ал автобус станциясы бірден-ақ үлкен от шарымен тұнып қалды, ол станцияда немесе күйіп кеткен автобустарда жүздеген адамды өлтірді немесе ауыр жарақаттады, оның бірі әлі де жүк көлігінің астында болды. Автобус станциясы қаланың Ньяня ауданында орналасқан, бұл өте кедей және қауіпті қала маңы, сондықтан өрт сөндірушілер келіп, өртке қарсы күрес бастағанға дейін біраз уақыт өтті, оны көбінесе жергілікті тұрғындар қолдан келгенше сөндірді. Полиция көп уақыттан кейін ғана келді. Жарылыста кем дегенде 70 адам қаза тауып, 100-ден астамы ауыр жарақат алған. Өлім-жітімнің толық санын анықтау мүмкін емес, өйткені бұл аймақтағы санақ туралы ақпарат аз, кейбір денелер өрттен бірден жойылған, ал басқаларын туыстары қалпына келтіру операциясы басталғанға дейін алып кеткен болуы мүмкін. Кейбіреулері ауыр жарақаттан кейін ауруханада қайтыс болды. Полиция апатты жүк көлігінің бұзылған тежегіштері салдарынан болған деп анықтады, бірақ жергілікті тұрғындар бұл тұжырымға ашулы болып, тежегіштер апатқа әкелген көптеген факторлардың бірі ғана деп мәлімдеді. Олар аялдамаға жақындаған жол тым тар және мүлдем күтілмеген, нәтижесінде көліктерге зақым келтіріліп, жүк көлігі тікелей автобус станциясына айналғанын, мұндай оқиғадан қорғаныш жоқ екенін, мысалы, жылдамдықты арттыратын көліктерді тоқтату үшін бетон немесе металл қорғанулар жоқ екенін мәлімдеді.

The crash occurred on 28 August 2000 at the central bus station in the city. A gravel truck transporting building supplies to a construction site suffered total brake failure on a hill above the bus station. The truck then free wheeled in reverse down the hill, entering the bus station at a very high speed, crushing three old buses under its considerable weight. The crash caused gallons of petrol to spill from the damaged buses which were in the process of being refuelled, flooding the wreckage and parts of the crowded bus station. A flame, from an unknown source, caught the spilt fuel, and the bus station was almost instantly consumed by an immense fireball, which killed or seriously injured hundreds of people in the station or in the crushed buses, one of which was still underneath the truck. The bus station was in the Nyanya district of the city, which is a very poor and dangerous suburb, and thus it was sometime before emergency fire fighter services arrived and combatted the blaze, which was mostly being fought by local people as best they could. The police did not show up until much later. At least 70 were killed in the blast and well over 100 badly injured. The full death toll cannot be known, as there is little available census information for the area, some bodies were destroyed outright in the blaze, and others may have been removed by relatives before the recovery operation began. Others died later in hospital from their terrible injuries. The crash was determined by police to be the result of the truck's faulty brakes, but local people expressed anger at that conclusion, claiming that the brakes were just one of a number of factors which led to the disaster. They claimed that the road approaching the bus stop was too narrow and totally unmaintained, resulting in damage to vehicles and allowing the truck to roll straight into the bus station, which had no protection against this type of incident in place such as concrete or metal defences to fend off speeding vehicles.

Көтерілістер

Бұл апат бірнеше апаттан кейін орын алды, оның ішінде соңғы бірнеше айда екі апаттан 20-дан астам адам қаза тапты, ал тағы біреуі 50-ден астам адамды өлтірді. Келесі күні Ньяния тұрғындары жолдардың нашар ұсталуына, құзырсыз немесе жемқор қызметкерлерге, жол қауіпсіздігі мен полицияның мүлдем жоқтығына ашуланып, наразылық білдіру үшін көшеге шықты. Бұл наразылық федералды үкіметті қауіпті жолды кеңейтуге көндіру үшін ұйымдастырылған. Бұл күнгі оқиғалар шатастырып тұр, кейбіреулер наразылық акциялары бейбіт өтті деп, полиция тонау жасады деп айтып жүр, ал басқалары полиция тонау жасады деп, оны басуға мәжбүр болды. Полиция қызметкері наразылық акциясына келген полиция қызметкері өлтірілгенін мәлімдеген, ал наразылықшылар полиция қызметкері тонау басталғаннан кейін қайтыс болды деп мәлімдейді. Нәтижесінде полиция топқа оқ атып, үш адамды өлтіріп, тағы бірнеше адамды ұрып-соғып, қуып жетеді. Ньянияда және қаланың басқа аудандарында автобустың апатына байланысты және полицияның қатыгездігіне және үкіметтік жемқорлыққа наразылық білдіру үшін, сондай-ақ оппортунистік тәртіпсіздіктер жалғасты. Қаланың кейбір бөліктері зақымдалды, бірнеше көліктер мен ғимараттар жау қоқан-лоқыға ұшырады. Тағы бір ірі көлік апаты, үш айдан кейін Ибадандағы танкерлік жүк көлігінің жарылуы да тәртіпсіздіктерді тудырды, ол полицияға қарсы бағытталған. Нигерия сол кезде үлкен әлеуметтік толқулар мен тәртіпсіздік кезеңін бастан кешіріп жатты. 1999 жылы 30 жылдық әскери диктатура құлағаннан кейін, елдегі үлкен қоқыс үйлері бүлікші топтарға толы, олар өздерінің өкiметке деген наразылығын еркін білдіре алатын. Сонымен қатар, ел діни бағыт бойынша қатты бөлінді, солтүстікте мұсылман, ал оңтүстікте христиан басым. Бұл кезеңде қауымдар арасындағы қатты ығысулар оншақты қауымдық тәртіпсіздіктердің катализаторы болды, ал автобус аялдамасы апатынан кейінгі наразылық Нигериядағы кеңінен өтетін зорлық-зомбылық наразылық қозғалысына байланысты болуы мүмкін.

The crash had also come after a series of high casualty accidents, including two in the last few months that killed over 20 people and another which killed over 50. On the following day, furious at the poorly maintained roads, incompetent or corrupt officials and total lack of road security or law enforcement by police, people in Nyanya took to the streets in protest. This protest was supposedly arranged to convince the federal government to step in and widen the dangerous road. Events of the day are confusing, some claiming that the protests were peaceful and that what occurred was a police riot, others suggesting that there was an all out riot in progress which the police had to put down. The police report that a policeman was killed by a gunshot as they approached the protesters, whilst protesters claim the death of the policeman occurred after the riot broke out. The eventual result was that the police opened fire on the crowd, killing three and then pursuing, beating several more people. Riots continued in Nyanya and other areas of the city, both related to the bus disaster and in protest at police brutality and government corruption, as well as opportunistic. Parts of the city were damaged, with several cars and buildings set on fire by the mobs. Another major vehicle crash, the Ibadan tanker truck explosion three months later, also provoked riots, aimed specifically at the police. Nigeria was at this time experiencing a period of massive social upheaval and unrest. The country was extremely poverty stricken, with huge shanty towns filled with rebellious groups, free to express some of their resentment at the government following the fall of the thirty year military dictatorship in 1999. On top of this, the country was, and still is, heavily divided along religious lines, with the North being predominantly Muslim whilst the South is strongly Christian. Strong friction between the communities was the catalyst for dozens of intercommunity riots at this period, and it is possible the protest following the bus station disaster were linked to the wider violent protest movement in Nigeria at that time.