Кіріспе

Малайзиялық кәсіпкер Капитан Чин Чунг Кенг Кви (; Pha̍k fa s: Chhang Kín kui, 182713 December1901) - Малайзияның Перак қаласында қазіргі Тайпингтің негізін қалаушы және әкімшісі. 1877 жылы британдықтар оны "Кайтақ Қытай" деп атады, ол миллионер филантроп және қалайы өндіруде жаңашыл ретінде танымал болды. Ол көптеген басқа салаларда, соның ішінде егіншілік, ломбард және ағаш кесумен айналысты. Ол Қытай мен Еуропа қауымдастықтарының ертедегі отарлау кезінде құрметке ие болды. Оның хаотикалық дәуірде аман қалуы Ларут соғыстары (1862-73) кезінде Британдық Малайядағы қытай құпия қоғамы Хай Санның басшысы ретінде қалыптасуына байланысты. Бұл лауазымға ол 1884 жылдың басына дейін ие болды, бірақ ол барлық ықтималдықпен жетекші мүше болып қала берді. Телук-Батудағы ескі қалмақ ол жерде ашылған кен орнын қорғау үшін салынған. Ол Ларутты бейбіт ету жөніндегі комиссияның мүшесі болды және британдықтар тағайындаған Перак мемлекеттік кеңесінің алты мүшесінің бірі болды. Перак кеңесінің рөліне тоқталып, Ричард Джеймс Уилкинсон былай деп жазды: "Оқырман кейіннен болған оқиғалар негізінде кеңесшілердің қаншалықты дұрыс немесе дұрыс емес екенін және Перактың өркендеуін құрудың ізашарлық жұмысын кім жасағанын өз көзімен көруі керек. Британдықтардың Малайядағы билігі туралы жарияланған жазбаларда осы алғашқы пионерлердің еңбегіне әрдайым жеткілікті мән берілмейді; өз жұмысына көңіл бөлген орақшы себушісін ұмытуға бейім. Осы Кеңес хаттамасында себушілердің жұмысы туралы баяндалады. Бұл деректерді зерттеген кезде мемлекет сэр Хью Лоу мен оның кеңесшілері, әсіресе, Раджа Дрис (қазіргі сұлтан), сэр Уильям Максвелл және қытайлық токкейлер Ах Кви [Чунг Кэнг Кви] және Ах Ямға қаншалықты қарыздар екені көрінеді".

Ерте тарих

Chung Keng Quee әкесі бес ұлының үшіншісі болып, Қытайдың Гуандун провинциясының Чэнь Шэнь (Zengcheng 增城) округінің Син Цун (新村) ауылында Hakka шаруа отбасында дүниеге келді. Оның қайтыс болған кезінде Перак Пионер & Native States Advertiser VOL VIII Taiping 1901 жылғы 14 желтоқсанда: "Перакке келген күні туралы нақты ақпаратты алу қиын, бірақ ол Пенангқа зейнеткерлікке шыққанға дейін штатта қырық бес жылдан астам уақыт өткені анық". 1841 жылы ол анасы Лай ханымның жіберген қоқысында Қытайдан Британдық Малайяға әкесі Чунг Хсинг Фахты (Chung, Xingfa 兴发; Hakka: Chang Hin Fatt) іздеуге барған деп есептеледі. Ол әйелі (Лин ханым) Қытайда қарт анасына қамқорлық жасау үшін қалдырған. Ол кезде оның жасы 20 - да болған деп есептеледі. Чунг Хсинг Фа Қытайда үлкен дүрбелең кезінде Малайяға еңбекке жарамды жұмысшы ретінде келіп, Қытайдағы отбасын асырап, асырау үшін келді (Бірінші және Екінші опиум соғыстары мен Тайпин көтерілісін қараңыз). Кейін Лай ханшайымы күйеуінен хабар алмағанда, екінші ұлын Чжун Кенг Сенг (景勝 / 景胜) жіберді. Ол әлі де хабар алмады, содан кейін Кэнг Квиді жіберді. Кенг Кви Перакка келгенде, оның әкесі Хсинг Фа мен інісі Кенг Сенг сол кезде бизнесте жақсы дамыған екен. Кенг Сенг өте танымал болғандықтан, оны Льюи Конг Сенг (сөзбе-сөз "Жұлдыз құдайы Сенг") деп атаған. Оның әкесі Хсинг Фа Кинг-стриттегі Цэн Лунг қауымдастығының алғашқы басшыларының бірі болды. Кенг Кви әкесі мен ағасы айналысқан тау-кен бизнесіне кірісті. 1860 жылы ол Пэнанг қаласында орналасқан Хай Сан құпия қоғамын және Хай Санның қатысы бар Ларут қалайы өсіру орындарын басқарады. Оның сол кезге дейінгі қызметі туралы мәлімет жалпы белгісіз.

Аттар

Чангтың есімі диалект пен транслитерация айырмашылығына байланысты әртүрлі жолдармен жазылады. Chung Keng Quee-ден басқа, атау да Cheng Ching kuei, Chang Ching kuei, Chung Keng Kwee және Chang Ah Quee Chung деп те жазылады. Кенгтің әр түрлі жазылуы бар: Чин, Кунг, Король және т.б. Кви, сондай-ақ, Кои, Кви, Кви, Кве және Куи деп те жазылады. Ол сондай-ақ Тех Кэнг Кви (Хоккиен тілінде Ченг4 - Тех), Ах Кви, Ах Куи және т.б. деп аталады. Қытай императорлық сотынан құрметті атағын алғаннан кейін ол "фантастикалық" атауларды Чэнь Шэнь Чи, Чэнь Шин Тонг және Чэнь Су Вэнь деп атай бастады.

Ларут соғыстары

1848 жылы 'Че Лонг Джаафар қытайлық кеншілерді Ларутқа (ол кезде Ларут немесе Ларот деп жазылатын) таныстырды. Алғашқы кен орны - Клянь Пау, қазіргі Тайпин түрмесі орналасқан жерде. Лоу Сэмды Пенангтан Лонг Джаафар агенті етіп тағайындады. Chung Keng Quee-дің Straits Government-ке берген дәлелдемесіне сәйкес, Ларут қалайы кен орындарын дамытуды малай басшысы 'Че Лонг Джаафар өз ауданындағы қытайлық кеншілерге кен орындарын жұмыс істеуге ақша беру арқылы бастаған және тек оның ұлы Нга Ибрагимнің (1858-74 жылдары) кезінде ғана қытайлықтар өз ақшаларымен кен орындарын жұмыс істеген. Нга Ибрагим Ларуттың әкімшісі болған кезде қытайлардың саны көбейді және 1860 жылдың басында қытайлықтар екі үлкен топ құрды, олардың мүшелері Клиан Пау шахталарында жұмыс істеген "Бес қауымдастық" және "Төрт қауымдастық" мүшелері Клиан Бахару шахталарында жұмыс істеді. Кен өндіру құқығы Хакка "Бес бірлестігіне" немесе Го Куанға (немесе) (Хакка: Нг Хиун) және Кантонның "Төрт бірлестігі" немесе Си Куанға (四馆) берілді. Чунг Кэнг Кви Хакка Го Куан мен Хай Сан (Хакка: Хой Сан) қоғамының басшысы болды. Олар 1860 жылы Ларутта (Матаң, Ларутты қараңыз) қалайы шахталарын жұмыс істей бастады. Көптеген хаккалар Тайпин көтерілісі басталғанда Қытайдан қашып кетті және Чунг шахталарында жұмыс тапты. Кенг Кви 1860 жылдан 1884 жылға дейін Хай Санның басшысы ретінде Ларуттағы шахта аймағында өз позициясын орнатты. Ларут бір жағынан кантондық Си Куанды иеленетін Гхи Хин қоғамының мүшелері мен екінші жағынан Хакка Хай Сан және Хоккиен Туа Пек Конг қоғамы арасындағы төрт ірі соғыстың зардабынан зардап шекті. Ларут соғыстарының біріншісі жер мен су құқықтарына байланысты басталғанда, екі топтың арасындағы бәсекелестік Уджонг Салангта, Селангорда, Пенангта, Сингапурда және Квантунгта болды, онда екі топ та 1855 және 1868 жылдар аралығында бір-бірімен шайқасты.

Екінші Ларут соғысы (1865)

Екінші Ларут соғысы 1865 жылы болды және сол жылдың маусым айында екі қарсыластағы құпия қоғамның мүшелері арасындағы құмар ойындар арқылы басталды. Паркинсонның "Малайядағы британдық интервенция" кітабында 1867-1877 жылдары Пенангтағы "Хисан немесе Токонг" көшбасшысы "Чан Кенг Кви" болды, ал Ларутта "Лью Ах Сам" көшбасшы болды. Хай Сан мүшелері 14 Гхи Хинді тұтқынға алды, олардың 13-і қаза тапты. 14-ші жасақ тайпасына хабарлау үшін қашып кетеді, ал Гхи Хин тайпасы Хай Сан ауылына шабуыл жасап, оны жермен-жексен етіп, 40 адамды өлтіреді. Бұл соғыс алға-артқа жалғасып, Велсли провинциясына, Пэнанг аралына тарады. Екі жақ та шаршап, ақыры келісімге келді. Ресми тергеу жүргізіліп, Хай Сан және Ги Хин қоғамдарының әрқайсысына Пэнангтың бейбітшілігін бұзғаны үшін 5000 доллар айыппұл салынды, ал олардың басшылары қуылды. Со А Чян, Гхи Хиннің басшысы Нга Ибрагим Телук Кертангта (Порт-Уэлд) тұтқындап, өлтірді. 1872 жылдың ақпан айында Чэнь Шэнь кеншілері Син Нэнь кеншілерімен кейбір кен орындарының шекарасы туралы дау тудырды. Ли А Кун (Ли Ко Ин) Син Нэнгті өкілдік етіп, келіссөз жүргізуге тырысты, бірақ 16 ақпанда неке адалдығын бұзу сылтауымен өлтірілді. Үшінші Ларут соғысы 1872 жылы Ли А Кун (李亞勤 / 李亚勤) Ларауттағы адвокат (Ги Хин көшбасшысы Хо Гхи Суй үшін) және Хай Сан көшбасшысының немере інісінің әйелі Чун Кэнг Кви қатысқан жанжалдан басталды деп есептеледі. Асылған соң, олар ұсталып, азаптап, шошқалар себетіне салынып, қазылған кен орнына тасталды. Олардың көшбасшысының өліміне кек алу үшін, Гхи Хин 4000 кәсіби жауынгерге (Қытайдан Пенанг арқылы әкелінген) Хай Сансқа шабуыл жасады. Алғаш рет Хай Санс Ларуттан қуып шығарылды. 10 мыңдай хайсан Пэнангқа бас сауғалап келді. Нга Ибрагимнің қолдауымен Хай Санс өздерінің Матанг және Ларут кен орындарын қалпына келтіруге бірнеше ай уақыт кетті. Басқалары "интрига" ешқашан болған емес және тек саяси ойдан шығарылған, ол Ах Кунды (Ли Койн) өлтіруді ақтайтын, бұл Токонгтың өз басшысына Кху Теан Текке 1869 жылғы Пенанг толқынында атқарған үлесі үшін өлім жазасына кесілген жазасын сақтап қалуға мүмкіндік беретін саяси ойдан шығарылған. Осы уақытта Перак патшалық тағына үміткер және Нга Ибрагимнің жауы болған Раджа Абдулла Хай Санс пен Нга Ибрагимге қарсы шықты.

Абдулланың Сингапурға сапары

Осы уақыт аралығында Перак сұлтандығы ұзаққа созылған ұрпақ күресінде қалып, тәртіпті сақтай алмады. Бұл жағдайдың бәрі қолдан шығып, хаос малайлар, қытайлар мен ағылшындар үшін жаман болып көрінді. "Алтын Херсонес және оған жол" (G. P. Putnam's Sons 1892 жылы жарық көрген) атты кітабында Викториялық саяхатшы және авантюрист Изабелла Люси Бёрд (1831-1904) Раджа Муда Абдулланың Сингапурдағы Гхи Хиннің басшысы Тан Ким Чинге қалай айналғандығын сипаттайды. Абдулла 1873 жылы қазан айында Сингапурда Танмен кездеседі. Оған Раджа Дрис, Шахбандар және Пенангтың заңгері еріп жүрді. Тан Абдулланы таққа отырғызуды ұсынды, ал оған Телок Сера мен Криан арасында он жыл бойы жиналған барлық алымдардың бес он бірінші (5/11) бөлігін ұсынды. Тан Ким Чинг Абдулланы Уильям Генри Маклиод Ридке (W. H. M. Read) таныстырды, ал Рид өз кезегінде Абдулланы сэр Генри Ордқа Ордтың Желілер қоныстарының губернаторы лауазымынан зейнеткерлікке шығу қарсаңында таныстырды. Тан мен Рид Абдулланың атынан жаңа келген губернатор сэр Эндрю Кларкка хат жазып, Абдулланың Перак билеушісі ретінде британдықтардың танылуын, британдықтардың қорғауын және "Перакта бізбен бірге өмір сүруге жеткілікті қабілеттері бар адамды" ұсынуды сұрады. Бізге өз мемлекетімізді басқарудың жақсы жүйесін көрсетіңіздер. 1873 жылы 30 желтоқсанда жазылған хат Кларкқа 1874 жылы 9 қаңтарда ғана жетті, ол кезде ол Перакты британдық бақылауға алу үшін алғашқы қадамдарды жасады.

Сэр Эндрю Кларк басшылықты қолға алады

Кларктың басты мақсаты екі қытайлық топ арасында бейбітшілік орнату және олардың айырмашылықтарын реттеу болды, осылайша қалайы өндірісі қайта басталып, британдықтар ұстаған Пенангтың ішкі қауіпсіздігіне қауіп төндірілуі тоқтады. Паркинсон "Малайядағы британдық интервенция 1867 1877" деген еңбегінде Сер Эндрю Кларктың қытайлық топтарды конференцияға шақыруды шешкенін айтады. Бұл кездесу 9 қаңтарда немесе шамамен 1874 жылы Чунг Кэнг Кви мен Хай Сан басшылары мен Пикерингтің (Макнейр мен Данлоппен бірге) арасындағы кездесуден кейін болды. Сэр Эндрю Кларк Сингапурға келгеннен кейін бірнеше апта өткен соң Перак пен Селангордағы толассыздықтардың жалғасуына дәлел тапты. Ол өзінің атқарушы кеңесінен басқа, Тан Ким Чинмен сөйлескен. Кларк Хай Сан мен Гхи Хин екеуінің де Ларутқа кіруіне рұқсат беру керек деп шешті, бұл оның алдыңғысы сэр Генри Ордтың саясатынан мүлдем айныды. Тан Ким Чинг келісіп, Пенангтағы Гхи Хинге хат жазып, оларға осыны айтып, бейбітшілікті қолдады.

Пангкор келісім-шарты

Перакта заңдылық пен тәртіпті қалпына келтіру қажеттілігі Пангкор шартына әкелген Малай мемлекеттерінің ісіне араласу туралы жаңа британдық саясатты бастады. 1874 жылы 20 қаңтарда Стрейтс елді мекендерінің губернаторы сэр Эндрю Кларк Панкор аралынан шығып тұрған Плутон кемесі бортында кездесу өткізді. Пангкор аралында "Плутон" кемесінде қытайлық дауды шешу, сұлтандық мұрагерлік дауды шешу және британдық резидентті қабылдауға жол ашу туралы құжаттарға қол қойылды. Капитан Спиди Ларатты британдық резиденттің көмекшісі ретінде басқаруға тағайындалды. Абдулла британдықтар тарапынан сұлтан ретінде танылды және оның қарсыласы Сұлтан Исмаилге қарағанда Перак тағына отырғызылуы керек еді. Шын мәнінде екі түрлі келісім жасалды. Бастапқы келісім Ги Хин мен Хай Сан арасындағы ұрысты тоқтатуды және болашақта бейбіт өмір сүрудің жолын ашуды көздеді. Екіншісі - Перак аймағындағы мұрагерлік мәселелерді шешу. Тейт "Қазіргі Оңтүстік-Шығыс Азияның қалыптасуы" атты еңбегінде бұл туралы былай дейді: "Кірісі қол қоюға дейін бір аптадан астам уақыт дайын болған біріншісі Ларутқа қатысты және екі тараптың да құрметтеген және қанағаттанарлықтай орындаған Хай Сан мен Гхи Гин арасындағы келісімді қарастырды. Екінші (жақында жасалған) келісім Перак тағына қатысты таласқа қатысты және ол басынан бастап қанағаттанғысыз болды".

Қытайдың қатысуы

Чон Кэн Кви - Қытайдың құпия қоғамдарының жиырма алты басшысы Пангкор аралында Плутон кемесі бортында жасаған Пангкор келісімінің (келісімнің көшірмесі) екі негізгі қол қоюшыларының бірі. Чунг, Кенг Кви және Чин, Ах Ям, Хай Сан және Гхи Хин басшылары, сәйкесінше, британдықтар Капитан Қытай (қытай қауымының басшысы) атағын иеленді және Ларут қалашығын Тайпинг ("太平" қытайша, яғни "мәңгілік бейбітшілік") деп атады.

Перак қаласы

Сэр Хью Лоу 1877 жылы Перак мемлекеттік кеңесін құрды. Капитан Чунг Кэнг Кви Перактың Мемлекеттік кеңесінің мүшесі болып тағайындалды (кеңесте алты мүше, төрт малай және екі қытай болды), ол өзінің алғашқы кездесуін Куала-Кангсарда 1877 жылдың 10 қыркүйегінде өткізді. Кеңеске қатысқан басқа мүшелер: Раджа Юсуф (Раджа Муда), сэр Хью Лоу (Резидент), капитан Тристрам Спиди (Резидент көмекшісі), Раджа Дриси, Оранг Кая Теменггонг және Капитан Чин Сенг Ям, Семеланың Че Карим жоқ. Оның жомарттығы Ричард Джеймс Уилкинсонның "Малай тақырыптары туралы құжаттар" атты Перак Кеңесінің хаттамасынан анық көрінеді, ФМС (Малай мемлекеттерінің федерациясы) үкіметтік баспасы, Куала-Лумпур, 1908. Ол кеңесте қызмет еткен үш ұрпақтың біріншісі болды, оның ұлы Чунг Тхэ Пин және немересі Чунг Кок Мин оның ізімен жүрді.

Анекдоттар

Бір қызықтырған қонақ Чон Кенг Квиге Ларут соғыстарын еске түсіргенде, ол бұл тақырыпты "Баньяк руги!" деген жеккөрінішпен жоққа шығарды. (Ол "Үлкен шығын!" дегенді білдіреді). The Protected Malay States: 18741895 деген бетті қараңыз. Чунг Квенг Кви мен Чин Сенг Ям (Чин Ах Ям) бір-бірімен татуласып, тез дос болды, тіпті Ах Ям Ч'Ех немесе Кенг Квидің төртінші ұлы Чунг Тхэ Пхиннің құдасы болды.

Сэр Хью Лоудың актау хаты

1891 жылдың қыркүйек айындағы "Харперс Нью Мунсли" журналының (83-томы, 489-томы) санында Қытайдың құпия қоғамдары туралы мақала жарияланып, Чунг Кэнг Квидің екі миллион фунт стерлингке тең байлығы бар екендігі айтылған. Сондай-ақ, мақалада Чунг Кэнг Квидің кісі өлтіргені үшін сотталғаны айтылды. Бұл айып, сол журналдың желтоқсан айындағы (84-томы, 499-томы) санында, Перак қаласындағы британдық резидент сэр Хью Лоудың редакторға жазған хатының жарияланғанынан кейін жоққа шығарылды. Сэр Хью өзінің хатында Чанг Кэн Квиді "Перак қаласының досы капитан Чанг Ах Кви" және "ежелгі досым" деп атайды және редакторды бұрын жарияланған қателіктерді түзету үшін шаралар қолдануға шақырады, ол досына үлкен әділетсіздік жасайды дейді. Сэр Хью Лоу 1874 жылы сэр Эндрю Кларктың басшылығымен британдықтардың араласуына дейінгі тәртіпсіздіктерде Чжун Кэн Кви "Го Кван фракциясының" басшысы болғанын мойындады. Ол сондай-ақ, сол уақыттан кейін, Чунг Кэнг Кви Қытайға барған кезде, қаз-қарта өндіру бизнесі бойынша бәсекелестері оны пираттықпен айыптағанын және бастапқыда тұтқындалып, Кантондағы мандариндердің алдына әкелінгенде, ол айыптан жеңіске жетіп, ақталғанын мойындады. Сэр Хью бұл туралы "Капитан Ах Кви" деп нақты айтады, ол сол кезде Мемлекеттік кеңестің ұзақ уақыттан бері қызмет етіп келген мүшесі, ешқашан "британдық ықпал басым болған жерде қылмыстық айыптаулар бойынша тұтқындалған" емес және шын мәнінде басынан бастап "Перак штатының қоныстануын жан-жақты қолдаған". Бұл мақаланың соңында автор Фредерик Бойл "Харперс" журналының редакторынан кешірім сұрады. Сэр Хью Лоу мен Чунг Кинг Квидің арасындағы қарым-қатынас Сэр Хью Перакка келген кезден басталады. Сол кезде Чунг Кенг Кви өзіне берілген табысты ферманы басқарудан ренжіді. Сэр Хью Лоу өзінің күнделігінде еске түсіргендей, "ферманы тастау туралы ақымақтыққа күлді". Олардың екеуі жалпы тау-кен бизнесі туралы, сондай-ақ табысты шаруашылық және "авансерлер" жүйесі туралы ұзақ және ашық пікір алысты. 1877 жылы 15 мамырда екі тарап арасында болған кездесуде Чунг Кэнг Кви кеншілер үшін ақша жинауды жеңілдететінін айтып, кен орындарына 21 жылға жер жалға беруді ұсынды. Сол жылдың 11 қыркүйегінде сэр Хью Лоу осылай етті. Сэр Хью Лоу үшін Чунг Кинг Кви Ларут соғыстарынан кейін әлі күнге дейін тұрақтанбаған тау-кен қауымдастықтарында тұрақтандырушы фактор болды. Оның дауысы ақыл-сананың дауысы болды, ол 1879 жылы көтеріліске шыққан токкейлерді ескертті және сэр Хью оған сенім білдірді және қолдады.

Кәсіптік мүдделер

Чунг Кенг Кви көптеген түрлі бизнеске араласты, бірақ ол ең алдымен қалайымен айналысты. Ол ұлдарына бизнесті бастауға көмектесіп қана қоймай, басқаларға да қолдау көрсетті. 1884 және 1889 жылдар аралығында Чунг Кенг Кви өзінің тау-кен іс-әрекеті үшін берілген жердің бір бөлігін бизнеске кірісіп жатқан Фу Чо Чоон деген жас жігітке жалға берді.

Қалайт кен өндіру

1879 жылы Ларутта 40 фирмаға тиесілі 80 шахта жұмыс істеді, әр шахтада орташа есеппен 86 адам жұмыс істеді. Елдегі ең ірі шахтаның иесі - Каммунтингтегі Конг Лун Конгси, оны Чхун Кэнг Кви басқарады. Дойл "Шахталаудағы кен" кітабында: "Еуропалық техниканы бағалауға арналған орталықтанбұрушы сорғы мен қозғалтқышпен жеңіске жеткен қытайлық ер адам, қытайлық су доңғалағының орнын басып, пайдасыз". Конг-Лун кенішінде 300 кули жұмыс істеді, бұл сол кездегі кез келген кеніштен көп болды. Чунг Кенг Кви - бай кенші, оған (шамамен 1889-1895) ірі кен концессиясы берілді, оның ішінде Кинтада (4 км2). 1887 жылы Чунг Кэнг Кви Перактағы ең ірі қалайы өндіруші болды. Оның өнім көлемі шамамен 220 000 пикуль немесе 13 000 тонна болды. Бұл барлық шетелдік шахталардың өндірісінен көп болды. 1890 жылдардың басында Чунг Кенг Квиге Соракай (Кинта) және Кота (Ларут) қалаларындағы ең жақсы қалайы кен орындарының кейбірінің иесі болған. Үндістан үкіметі оған қалайы іздеу үшін Мергуиде үлкен концессияны беруге рұқсат берді. The Times газетінің Калькуттадағы тілшісі жазғандай, бұл "Мергуиде кен өндіруді кең көлемде ынталандырудың алғашқы әрекеті болды". Ipoh Echo-ның мәліметінше, Chung Keng Quee әлемдегі ең ірі аллювиалды қалайы кеніші, Квонг Ли кенішіне ие болды, онда 5000 кен өндіруші жұмыс істеді. The Singapore Free Press and Mercantile Advertiser газетінде былай деп жазылған: "Перак қаласындағы ең ірі шахта жабылуға жақын, өнім өте аз болғандықтан, оны төлеуге болмайды. Бұл - Котадағы Квонг Ли кеніші, капитан Ах Квидің меншігі. Бұл қазба біраз уақыттан бері көрнекі орын болып келеді және көптеген адамдар оны қызығушылықтан қарап, оның үлкен көлемде жүргізілгеніне байланысты. Бірнеше ай бұрын шахтаның ісі бітіп, жұмыс істейтіндердің біразы жұмыстан босатылды деп қорқытқан болатын. Содан бері жуудың бағасы жақсармайды, керісінше төмендейді, сондықтан иесі оны тастауға мәжбүр. Бір кездері ол өте жақсы ақша төлейтін". Кейбіреулер оның компаниясы Яп А Лойдың емес, Қытайдың алғашқы капиталистік кәсіпорындары деп айтады.

Инновациялар мен көшбасшылық

Чунг Кенг Кви гидравликалық машиналармен тәжірибе жүргізген алғашқы шахтер болды. Ол ілгерілеуші, көреген және жаңашыл шахтер болған, бұл оның сэр Хью Лоумен тығыз қарым-қатынасы аймақтың экономикалық дамуына ықпал етті. 1878 жылы Ларуттағы шахталарына сапармен келген Сэр Уильям Кливер Фрэнсис Робинсон, Боғаз қоныстарының губернаторы (1877-1879), Перак үкіметімен Chung Keng Quee өтініші бойынша орнатылған бу сорғысын көріп, таң қалды. Сэр Хью Лоу 1878 жылы қорғалған штаттарда кен орындарын сумен тазарту үшін портативті бу сорғысын енгізді, ол алғаш рет Чунг Кэнг Кви кен орындарында оның пайдалылығын көрсетті. Нақты көріністің практикалық нәтижелеріне сенген Перак, Селангор және Сунгей Уджонгтағы ірі шахталардың иелері көп ұзамай осындай сорғыларды орнатып, шахтадағы жұмысты тоқтататын су тасқыны проблемасын жеңді.

Табысты шаруашылық

1888 жылы ол Куала-Кангсардың жалпы фермасын (қомар ойынына, спирт және ломбардқа салынатын салықтар), Солтүстік және Оңтүстік Ларут жағалауы фермасын және Төменгі Перактың опиум фермасын басқарды. 1890 жылы Пенангтағы опиум фермасын иеленді. 1891 жылы ол Куала-Кангсардың Кинта генерал-фермасы мен генерал-фермасы мен опиумға салық салу фермасына ие болды, ал 1895 жылы Перактың генерал-фермасы мен Төменгі Перактың жағалау және опиум фермаларына ие болды. 1890 жылы тамызда ол Кинта генералды фермасын едәуір арзан бағаға сатып алды. 1889 жылы 1874 жылғы Пангкор қонысынан кейін Перактағы британдық резидент сэр Хью Лоу Ларут пен Кураудағы опиум, құмар ойындар, спирт, ломбард және темекі фермаларының көпшілігін Чунг, Кенг Квиге және оның бизнес серіктесі Кху Теан Тейкке берді. Пенангта Чунг Кэнг Кви және оның достары мен туыстары ондағы опиум фермаларына үстемдік еткен үш ұқсас синдикат тобының бірі болды. Чунг Кенг Кви көрегендікті адам болумен қатар, үлкен тәуекелге бел буған. Сэр Хью Лоу өзінің Перак кіріс фермаларын жалға беру туралы келіссөздерді сипаттаған жазбаларында Чунг Кэнг Кви мен Ху Тхян Тейкті салыстырады. Чунг Кэнг Квиге бұл істі сәтті жүзеге асыру үшін тағы бес мың кули қажет екенін айтса, Ху Тхян Тейк тағы екі-үш жүз керектігін айтты. Ол өзінің көлісін Қытайдан ғана емес, Үндістаннан да алды. Оның өзіне сеніп тапсырылған шаруашылықтарды ерекше басқаруы Перакка жаңа капитал әкелуге көмектесті және оған 1886 жылы Ларуттың ең ірі қаржыгеріне айналуға көмектесті. Ол, әрине, табысты шаруашылықтан көп ақша тапса да, 1897 жылы сэр Хью Лоу, содан кейін резидент, сол кездегі елдің ең үлкен кенішінің иесі және қаз-қабат кеніштерінің ең ықпалды қаржыгері болған Чунг Кэнг Квимен келіссөздер жүргізді. 1880 жылдан 1897 жылға дейін Тан, Йё, Лим, Чья және Кху отбасыларымен серіктестікке отырып, Чунг Кэнг Кви жоғарғы Перактан төменгі Перакке дейінгі барлық табысты шаруашылықтарға үстемдік ету үшін 2,8 миллион доллардан астам инвестиция салды.

Темекі өсіру

Оның Перактың бірнеше аймақтарында, соның ішінде Ларут, Куала Кангсар, Кериан және Семалада көптеген темекі фермалары болды. Чэнь Эокпен бірге 1883 және 1885 жылдар аралығында Ларут пен Ларут жағалауындағы темекі фермаларын жүргізді.

Кәсіпкерлік табыстылық туралы бедел

Чунг Кенг Кви Перактың көптеген британдық тұрғындарымен тығыз қарым-қатынас құрып, кен өндіру жұмыстарын табысты жүргізу үшін беделге ие болды. Е. В. Берч (Эрнест Вудфорд Берч), Перакқа жетінші британдық резидент, 1897 жылы ақпанда Негери Сембиланның британдық резидентінің міндетін атқаруға кетті және 1897 жылы 15 наурызда Негри Сембиланның әртүрлі бөліктеріне инспекциялық сапарлар жасаған кезде, оның қағаздарында жазылған "Мен Перактың капитан Ах Куиін Лукут пен Лабуға кіруге итермелей алсақ деп тілеймін" (Сэлангор журналы: Джоттингс өткен және қазіргі, V том, 1897 бет 254).

Мұрагерлік

Оның ұлы Чунг Тхэ Пхин (сонда 22 жаста) 1900 жылы Перак мемлекеттік кеңесіндегі орынды иеленуге тағайындалды, ал 1901 жылы қайтыс болғаннан кейін оның бизнес қызметін ұлы Чунг Тхэ Пхин басқарады.

Чунг Кенг Кви мен Ху Тэан Тейк

Чунг Кэнг Кви мен Ху Тэан Тейк саяси және коммерциялық жағынан байланыста болды, сол кездегі саясат коммерциялық тұрғыдан қозғалған. Перакта темекі, арақ, опиум және құмар ойындардан түскен табысты өндіру монополиясынан басқа, бұл екеуі 1889 жылы Перакта тұратын британдық сэр Хью Лоудан бірлесіп алған, олар екеуі де олардың ортақ жауы Гхи Хинге қарсы одақтасқан құпия қоғамдарының басшылары болды. Чон Кенг Кви Хай Санның, оның одақтасы Кхудың басшысы болғанда, Теан Тейк Туа Пек Конг немесе Киен Тек қоғамының басшысы болды. Чунг, Кенг Кви және Ху, Теан Тейк бірігіп Перак Хаккасы мен Пэнанг Хоккиеннің одақтас Хайсан Хиантейк тобын білдірді. Чунг пен Ху екеуі де кулилерді сатып алу, жеткізу немесе жұмысқа орналастырумен айналысқан. Ко, Сеан Тхье Ко, Сеан Тхье көмегімен Чонг, Кенг Кви және Тан, Ит Хунға кен өндіру және Ги Хинге қарсы әскери іс-әрекеттер үшін тауарлар, ақша және оқ-дәрілер түрінде 60 000 доллар ұсынды.

Чунг Кенг Кви мен Фу Чо Чоң

Фу Чо Чоун бастапқыда Лахаттың кен концессиясында Чунг Кенг Кви үшін жұмыс істеді. Ол Чунг Кэнг Кьюдің немересіне үйленді.

Шри-Саравак

Чжун Кенг Квидің "Сри Саравак" атты бұрандалы пароходы болды. Бұл кеме сол кездегі түрлі құжаттарда, оның ішінде жеке күнделіктерде де аталады. Эмили Садка Сер Хью Лоудың журналында, Перак, 1877 жылы Изабелла Бёрдтың "Алтын Херсонес (және оған барар жол) " кітабында берілген кеменің жағымсыз сипаттамасына қатысты пікір білдіреді. 277 б. Бірақ Садканың Bird сипаттамасының жағымсыз бөлігі шын мәнінде қайық туралы емес, теңіз жағасына қатысты болды. Бірд "Шри-Саравак" кемесі туралы "кіші, бірақ өте пайдалы қытайлық сауда пароходы" деп айтқан.

Тұлға

Чунг Кенг Кви кеңпейіл қайырымды адам болған және оның өмірінде жасаған қайырымдылықтары, жазылулары мен демеушіліктері көптеген жеке тұлғалар мен топтарға пайдасын тигізді. Cheong Fatt Tze, Chang Yu Nan, Cheah Choon Seng және Tye Kee Yoon-мен бірге ол Бес Ұлы Демеуші деп аталатын топтың мүшесі болды. Лау Фонг Мактың айтуынша, ол "бұл ғасырдың ең үлкен меценаты" деп айтады, Чунг Кэнг Квидің өзі ғана кантондық Хакка экономикалық элитасының үш мүшесі жасаған қайырымдылық жарналардың шамамен 92% -ын құрады. 1850 және 1910 жылдар аралығында.

Қытайдағы кедей ғалымдарға қолдау көрсету

Сол кезде Малайзияда азаматтықты беру туралы заң болмағандықтан, Капитан Чунг Кенг Кви кейде Қытайдағы туған ауылына баратын. Анасы Лай ханның туған күнін атап өту үшін Чжун Кэнг Кви сол кездегі мемлекеттік қызмет емтиханына дайындалған кедей қытайлық ғалымдарға үлкен стипендиялық қор құрды. Ол 1886 жылы анасы Лай ханымға арнап ескерткіш салған.

Five Luck Villa: қытай диалектілері бар топтар үшін мектеп

Чунг Кенг Кви Пэнангтағы Нг Фук Хсу Ин (Вуфу мектебі) -нің басты директоры болды. 1893 жылы Чунг Кэнг Кви, миллионер, Пенангта қытай балалары үшін диалектілеріне қарамастан, қытай мектебі құрды. Чирч-стриттегі мектептің (Goh Hock Tong, Ng Fook Tong және Кантон аудандарының біріккен қауымдастығы деп те аталатын Бес Бақыт Вилласы) бастапқыда орналасқан жерін сатып алғаннан кейін, Чунг Кенг Кви мектептің жаңа жерін Чулия-стритте анықтады. Басқарма құрамына 4 хатшы және 209 көмекші хатшы кірді. Чунг Кенг Кви оның бас хатшысы болды. 1 мың 300-ге жуық адам 5760-1 юань аралығында қаржы бөлді. Құрылыс алаңын қоса алғанда, ең көп қаржыны Чунг Кэнг Кви сыйға тартты.

Чонг Вэнь Ше институты

1901 жылдың наурыз айында, ол қайтыс болғанға дейін бірнеше ай бұрын, Чунг, Кенг Кви және Пенангтағы Хакка қауымдастығының басқа да мүшелері Чоң Вэн Ше (崇文社) деп аталатын білім беру мекемесін құрды. Білім беру мекемесі Пенангтағы қытайларды білімді құрметтеуге шақыру үшін науқандар ұйымдастырды. Бұл науқанның ұраны "Жиң Си Цзи Цзи" немесе қағазға жазылған сөздерді құрметтеу болды. Білім беру мекемесі диалектілеріне қарамастан барлық балаларға арналған тегін жеке мектеп құрды. Мектепте жергілікті қытай балалары да оқыды, сондықтан олар өздерінің тамырларын ұмытпау үшін классикалық білім алуды көздеді.

Туа Пек Конг ғибадатханасы Танжунг Токонг және Кинг-стрит, Пенанг

Чунг Кэнг Кви Пэньянның Танжунг Токонг қаласында Хайчу Ю (Теңіз інжуы) Туа Пек Конг ғибадатханасының (1865 және 1868) негізгі иесі болды. Chung Keng Quee ғибадатхананы қалпына келтіру үшін 150 юань садақасы 1865 немесе 1866 жылдың басында орнатылған тасқа жазылған. Бұл Таңжунг Токонг ғибадатханасы байланысты Пэньянгтың Кинг-стритіндегі Туа Пек Конг ғибадатханасында сақталған. Ең төменгі баға 2 юань, ең жоғарысы 250 юань. Оның 30 юань сыйлығы ғибадатхананың алтынмен қапталуы мен лакталуына арналған Патша көшесі Туа Пекконг ғибадатханасының басқарма мүшелері орнатып қойған тасқа (1868) жазылған. Тақтада ол Чжоу Тунг, бірінші сыныпты департамент магистратының көмекшісі деп аталады. Қалған екі донордың есімі Кунг Юань, аға лицензиат.

Квантун және Теочев зираты, Эрскин тауы, Пенанг

Ол Гуандун / Квантун және Тинчу / Теочев зираттарының (1885 және 1901) және Кек Лок Си ғибадатханасының (1906) негізгі игілігі болды. Квантун және Тинчжоу зиратында (Фукиеннің Квантун және Тинчжоу префектурасының Куантун және Тинчжоу зираты Ерскин тауындағы жолда орналасқан) Чунг Кэнг Квидің жерлеу рәсімдері үшін зал салуға 600 юань садақасы 1885 жылы жасалған тасқа жазылған. Қамқорлық 600-ден 10 юаньға дейін болды. Цзюнь Кэнг Кви мен оның қызы Канг Неоның зиратқа жер тартуы. Ол Пэньянның бес бай меценаттарының бірі болды, оны Бео Лиан (қазақша Beow Lian) 1887 және 1891 жылдар аралығында Айер Итамда сайтты таңдағаннан кейін ғибадатхана құрылысына негізгі қолдау жасауға сендірді. Осылайша Чунг Кенг Кви жаңа ғибадатхананың директоры немесе Да Зонгли (Ұлы премьер-министр) болды.

Перак ғибадатханалары

Чунг Кэнг Кви 1850 жылдардың соңында Камантингте Юэ тинг ку миао / Сам ван тьен құрылысына негізгі донорлардың бірі болды және 1883 жылы Матангтағы Суй чинг по миао құрылысына донорлар тізімін басқарды.

Чунг қауымдастығы, Пенанг

Пенангтағы Тех Конгси немесе Тех Си Энг Эонг Тонг (氏陽堂 / 氏阳堂) немесе Чжэнши Инь Ян Танг алғаш рет Кимберли көшесінде Чунг Кэнг Кви (Чжэн Цзингуй) құрған. Хокки диалектісінде Чанг - Тех.

Пенангтың қытай қалалық әкімдігі

Ол Пенангтың қытайлық қалалық әкімшілігінің (1881-1883) танымал президенті болды (сонымен қатар Пинг-чанг хуй куан ПИИ, Пинг-чанг кунг куан немесе оның қазіргі ресми қытайша аты Хуа Джента хуй т'анг деп аталады). 1886 жылы қала ғимаратында сақталған тасқа жазылған жазуға сәйкес, Чунг Кенг Кви қала ғимаратының негізін қалау үшін ірі донор болды (600 юань).

Цэн Лунг қауымдастығы

Ол өмір сүрген кезде Пенанг, Тайпинг және Гопенгтегі Цэн Лунг Хуэй куанның қамқоршысы және игілігі үшін қызмет етті. Чунг Кэнг Кви 1888 жылы Тайпингте Цэн Лунг (Цен Лонг) қауымдастығының ғимаратына ұқсас қазіргі ғибадатхананы салдырды, 1898 жылы Гопенгте Цэн Лунг Хуэй Куанның ғимаратын қайта салды және 1886 жылы Пенангта Цэн Лунг Хуэй Куанның ғимаратын қайта салды. Цэн Лун Хуэй Куан - Оңтүстік Қытайдағы Куан Чу (Гуанчжоу немесе Кантон) префектурасының Цэн Чэн және Лунг Мен (Лунг Мен) округтеріндегі адамдар үшін бірлестіктер. Тан Ким Хонның айтуынша, Кэн Квидің әкесі қауымдастықтың алғашқы басшыларының бірі болған, 1890 жылы қауымдастықтың бас директоры болды.

Үндістанның ашаршылыққа қарсы көмек қоры

1897 жылы британдықтар Үндістанның ашаршылыққа қарсы іс-қимылына қолдау көрсетуге тырысты. Пенангтың миллионері және Дели банкі директоры, Қытайдың вице-консулы Хси Юнг Куан 200 доллар, ал Чунг Кэнг Кви 300 доллар берді. (Осыған қоса, 1896-97 жылдардағы Үндістан аштығын қараңыз)

Трансваалдық соғыс қоры

Трансваалдық жесірлер мен жетімдер үшін соғыстық қор үшін жиырма төртінші күні Чунг Кэнг Кви 1000 доллар сыйға тартты, бұл күннің жалпы сомасы 16 033 долларға жетті. 1900 жылы наурыз айында ол 1899 жылы қарашада "Стрейтс Таймс" газетінің Оңтүстік Африка соғысына байланысты бастаған Трансвал соғыс қорына (көріңіз Екінші буар соғысы) 15 000 доллар берді. Жалпы жиналған қаржының көлемі шамамен 215 000 долларды құраса, оның 50 000 доллары үкіметтен, ал 10 000 доллары Капитан Яп Куан Сенг пен Тоукай Тет Шиннен келді.

Франко-Аннам соғыс көмек қоры

Көптеген басқа жағдайларда ол сондай-ақ түрлі басқа қайырымдылық ұйымдарына, соның ішінде Франко Аннам соғысынан туындаған Соғыс көмек қорына (Аннам (француз протектораты) және Қытай-француз соғысын қараңыз) вице-король Ли Хунцжанның қолбасшылығымен қосқан. Ол Индокитайдағы француздарға қарсы Қытайдың соғыс күшін қолдау үшін Цинь үкіметіне 100 000 таэль сыйлады.

Қытайдың адмиралы Тинь қонақжайлылық танытты

1894 жылдың наурыз айында Чунг Кэнг Кви өзінің бағында вице-консул Чанг Пи Ши (Чон Фатт Цзе) атынан адмирал Тингті (Yalu өзенінің шайқасы (1894 ж. және Вэйхайвей шайқасы) және оның қолбасшылығындағы қытай императорлық әскери флотын қарсы алу үшін кешкі ас өткізді. Олардың қатарында патша Юэнь (капитан Лин Янг Хинг) және Чинг Юэнь (капитан Их Чо Квей) болды.

Виктория патшайымның алтын және алмас мерейтойы

"Елбасымыз Ұлыбританияның екі мерейтойына арналған сыйлықтарын ұмытпайтын болады. "Перак Пионер & Native States Advertiser VOL VIII Тайпинг 1901 жылдың 14 желтоқсаны

Пенангтағы еуропалық инженерлерге қолдау көрсету

Инженерлер институты елдегі алғашқы болып шықты. Еуропалық қоғамдастықтың көп бөлігін құрайтын инженерлердің демалуы мен жалпы пайдалануы үшін ашылды (30%). Бастапқыда институт Бич-стриттегі бөлмелерді иеленді, бірақ кейіннен Капитан Чунг Кхенг Кви ұсынған Лейт-стрит пен Фаркхар-стрит қиылысындағы әдемі екі қабатты ғимаратқа көшті. 1888 жылы 5 наурызда Еуропалық инженер-механиктердің демалуы мен жалпы қолайлылығы үшін институт ашылды. Бірнеше уақыт бойы мүшелік тек инженерлер мен механиктерге ғана қатысты, бірақ өте танымал болды, сондықтан көп ұзамай ережелерге палуба офицерлері мен белгілі бір порт қызметкерлері кіретін етіп өзгертілді. Институттың өсуі мен дамуы өте тез жүріп, көп ұзамай үлкен ғимараттар қажет болды. Капитан Чунг, Кенг Квимен келісім бойынша, Лейт пен Фаркхар көшелерінің қиылысында жаңа екі қабатты бас кеңсе ғимараты тұрғызылды. Сатыда Чанг, Кенг Кви ұсынған әдемі витраж бар, оның үстінде "Капитан Ченг Кхенг Кви, Перак және Пинанг 1901 жылы тұрғызды" деген жазу бар. Жақын жерде донордың суреті тұрды.

Мүліктік сыйға тарту

1866 жылы Бич-стриттегі Лим ата-бабалар ғибадатханасының ғимараты аяқталғаннан кейін, Пенангтағы үш Лим кланы қауымдастықтарының бірі - Кью Лёнг Тонг (Тоғыз айдаһар залы) Лим Конгси өзінің кеңсесін сонда көшірді. Адресі: Бич-стрит, 234 үй. Кейіннен, Ахуе көшесі Капитан Чунг Кенг Кью өзінің Beach Street дүкен үйін оның есімін алған көше құру үшін қиратуға берген кезде құрылды. А Куи көшесі 164 Beach көшесінің қасынан өтеді, бұл сонымен қатар Пенангтағы ең ұзын дүкен үйі болып табылады. (Қорылысы: Тимоти Тай)

Қытайдың Цин императорлық үкіметінің мойындауы және марапаттауы

Көптеген ұлы істері үшін Маньчжу Цинь әулеті Императорлық үкіметі 1894 жылы оған үш ұрпаққа "Мандарин, екінші дәрежелі" атағын берді. Бұл дегеніміз, Капитан Чунг, Кенг Кви, оның әкесі Чунг, Хсинг Фах және оның бабасы Чунг, Тунг Лин, соңғы екеуі қайтыс болғаннан кейін, бір мезгілде екінші дәрежелі мандарин болды. Ол өзінің биік дәрежесіне сай "Шенг Чи" деген сәнді есімді қабылдады.

Чирч-стриттегі таунхаус пен ғибадатхана

Джорджтаун қаласында Кенг Кви сәулет өнерінің аса танымал тұлғасы ретінде танымал болды. 1893 жылы Чунг Кэнг Кви Пенанг аралындағы Чирч-стрит бойында орналасқан екі жалғастыратын жерді сатып алды. Біріншісі - 1870 жылдары Хай Санның құлатып жіберген Ги Хиннің бұрынғы штабы. Екіншісі қытай мектебінде, Гох Хок Тонг (немесе кантон тілінде Нг Фук Тонг) бес сәтті вилла дегенді білдіреді. Ол мектепке Чулия көшесіндегі баламалы жерді ұсынды, онда 1898 жылы жаңа ғимарат салынып бітті. Чон Кэн Кви бұрынғы Гхи Хин штаб-пәтерін өзінің қала үйі мен кеңсесіне айналдырды және оны Хэй Ки Чан (海记) немесе Теңіз естеліктері дүкені деп атады. Оның ішкі бөлшектері, соның ішінде Глазгодағы Уолтер Макфарлейн және компаниясының (Сарацен құю зауыты деп те аталады) викториандық құйма темір бағаналары бар. Макфарлен сондай-ақ бұрынғы Бес Бақыт Вилла ғимаратының әдемі темір қақпалары мен қоршаулары үшін жауапты болды, ол жеке ғибадатханаға айналдырылды (Шен чих хсуэ шу, Шен чих оның сәнді аты және хсуэ шу - дәстүрлі стильдегі жеке отбасылық мектеп). Ғибадатханада Чжун Кенг Квидің өмірлік өлшемдегі қола мүсіні тұр. Бұл мүсінді ол жомарттықпен жаңа ғимарат сыйлаған Инженерлер институты тапсырған. Оны Бенджамин Кресвик жасаған, ал оның факсимилі 1903 жылы Корольдік өнер академиясында көрсетілді. Мүсіннің түбінде Бенджамин Кресвиктің қолтаңбасы және Брод және оның ұлдары деген жазуы бар. Бүгінде Хё Ки Чан көбінесе Пинанг Пернакан сарайы деп аталады. Ол жұртшылыққа ашық, ол пернакан немесе қытайлардың өмір салтын, әдет-ғұрыптарын және дәстүрлерін көрсететін мұражай ретінде қызмет етеді.

Жолдар

Пенангта екі көшеге оның есімі берілген: Кенг Кви және Ах Кви. Ағылшынша атауыМалай (қазіргі ресми) атауыЭтимологияХоккиен атыХоккиен этимологияАх Кви көшесіЛебух Ах КвиКүйіні қала әкімдігіне ұсынған қытайлық капитан Чунг Кэнг Кви атында.Ах Кви көшесіКенг Кви көшесіЛебух Кэнг КвиКүйді салып, оны Пенанг көшесімен байланыстырған қытайлық капитан Чунг Кэнг Кви атында.

Ұрпағы

Капитан Чунг Кэнг Квидің он ұлы болды, олардың төртіншісі және ең танымал - Чунг Тхэ Пхин. Чунг Кэнг Квидің төрт басты әйелі немесе "т'сай" болды, соның ішінде Қытайда ерте тұрмысқа шыққан Лим Ах Чен, одан кейін өмір сүрген Тан Гек Им және Чунг Тхэ Пхиннің анасы Тенг Ньонг. Оның екінші әйелі немесе "т'сип" Тан Ах Лой, қызы Чан Ах Суның анасы болды. Оның сегіз ұлы мен бес қызы болды. Оның Тхэ Тхэ есімді әйелден Чэн Тай Квонг деген атпен бала (Чан, Тхэ Ган) (1893 жылы туған) болды. Оның үлкен ұлы Тхэ Ён асырап алынған.

Ұлдар

Чи. Салыстырмалы. Чи. Жай ғана. Ханю пиньинь Хакка Кантонша Хоккян Басқа.1. 大養大养 Зен да ян (б. 1868, 20 қазан 1915) Chang Tai Iongzeng Daai Iong / 6Tēn Tai Iang Тхэ Йонг, Ах Йонг және Кон Йонг. Бірінші бала. Қабылданды.2. 大仁大仁Zhèng dà rénchang5 tai5 in2zeng6 daai6 jan4Tēn tāi jîn1st China China әйелі Лим Ах Чен.3. 大日大日Zhèng dà rì (d. 23 желтоқсан 1917) - Қытай әйелі Лим Ах Ченнің екінші ұлы. Чан Тхэ Нгит, Тай Ят, Кенг Тонг Сек Шин, Тай Ет, Сик Шин, Тхэ Нгит, Чан Тхэ Нгит4. 大大Зенг да чанг (б. 1883 ж., 1920 ж.) Чан Тай Чон (Тхэ Чон) 大平大平Жен да пинг (б. 28 қыркүйек 1879 ж. Тенг Ньонгтың ұлы.6. 大元大元Жен да юань (д. 1881, қайтыс. 1921 ж.) (Тхэ Фонг?) Үшінші әйеліне туған ұлы.7. 大詳大详 Зен да шианг (б. 1885, 29 шілде 1907) chang5 tai5 siong2zeng6 daai6 coeng4 / zeng6 daai6 joeng4Tēn tāi siôngОсылай-ақ Тхэ Сонг, Тхэ Шионг. Тән Гек Им.8 ұлы. 大金大金Zhèng dà jīn (d. 6 маусым 1933) Тоғызыншы ұлы9. 大興大兴Зhèng dà xīngchang5 tai5 hin5 / hin1 / him5 / hin3zeng6 daai6 jan3 / zeng6 daai6 hing1 / hing3 / jan6Tēn tāi hèngThye Hin10. N/AN/AN/A (b. 1893) N/AN/AN/ACheang Thye Gan аты Ченг Тай Квонг, оның ұлы Тхэ Тай.

Чжун Тхэ Сионг

Чунг Тхэ Сионг (1855-1907) Пэньян қаласында дүниеге келді, Пэньян еркін мектебінде және Сент-Ксавьер институтында білім алды және (1893) Пэньянның алғашқы Қытай капитаны Ко Лай Хуанның ұрпағы Ко Сеан Таттың ұлы Ко Чой Пэнге (辜善 / 辜善) үйленіп, екі маңызды ұрпақты біріктірді. Ол әкесі меншігін басқаруға көмектесіп, Church Street-тегі әкесі тұратын үйде тұрды.

Қыздары

Чи. Салыстырмалы. Чи. Жай ғана. Hanyu PinyinHakkaCantoneseHokkienOther.連心连心Zhèng lián xīnchang5 lien2 sim1zeng6 lin4 sam1Tēn liân simТүсіндірілген Лин Сим.連英连英Zhèng lián yīngchang5 lien2 in1zeng6 lin4 jing1Tēn liân engТүсіндірілген Лин Ин.歡歡難欢艰难Zhèng huān jiānchang5 fon1 gien1zeng6 fun1 gaan1Tēn hoan kanТүсіндірілген Хуан Кан.秀英秀英Zhèng xiù yīngchang5 siu5 in1zeng6 sau3 jing1Tēn siù engТүсіндірілген Чун Си Ю Ин, Чун Лам Ю Ин, Ханым Си Тонг (туған аты Чун Слю Ю Ин) Нео Ю Ин. N/AN/AN/AN/AN/AN/AD қызы Чан Ах Су, қызы Тан Ах Лой.

Ұрпақ атаулары мен этимологиясы

Чунг Кэнг Квидің ұрпақ есімі "Кенг" "сурет" немесе "ландшафт" дегенді білдіреді. Оның ұрпағы "Тхей" деген сөз "үлкен" немесе "үлкен" немесе "өте" дегенді білдіреді. Келесі буын "Көк" "ел" немесе "жер" дегенді білдіреді, яғни жердің географиясына қатысты. Одан кейінгі ұрпақ үшін "чунг" сөзі "Қытай" сөзімен бірдей. Ал одан кейінгі ұрпақ "Чун" "текті" немесе "келіп жатқан" дегенді білдіреді. Соңғы буыннан, "Чунгтан", бірінші буынға, "Кенгтен" оқығанда, "Кытайдан келген үлкен сурет" немесе "Қытайдан келген ұлы көреген" деп оқылады.

Қайырымдылық іс-әрекеттерінің соңғысы

Ол қайырымдылық істеріне берілген жомарт адам болды және қытайлық білім беру мекемелерінен басқа, ол еркін мектепке (12 000 доллар) және бауырлас мектебіне (6 000 доллар) ақша берді.

Жерлеу

Ол артында әйелі, он ұл, бес қыз, 20 немере, төрт шөбере қалдырған. Чунг Кенг Кви өзінен бұрын өзі және қызы Чунг Канг Нео сатып алған Ерскин тауындағы Чунг отбасылық жерлеу учаскесінде жерленді. Оның қабірі 1898 жылы салынған. Ол "Ұзақ өмір сүру аймағы" деп аталды, ал Франке (қытай эпиграфиясы. .) Бұл ғимарат Ұлы адам қайтыс болғанға дейін салынған деп есептеледі. Франке 1985 жылы жарық көрген кітабында бұл "Барлық Малайзиядағы ең үлкен қытай қабірі" деп мәлімдеді. Бұл қабырғаға төрт адам өлшеміндегi мүсіндер салынған (Малазияда бұл мүсіндер бар жалғыз қабір) "венг чонг" деп аталады. тек жоғары лауазымды адамдардың қабірлеріне ғана рұқсат етіледі". "Бұл сыйлық - "Тәтті құс қауырсыны" және төртінші дәрежелі округтің болашақ интенданты, және оның әйелі Ченг-нэ Ченнің жеке аты Йи-ин және қайтыс болғаннан кейін аты Чхао мен император патентімен үшінші дәрежелі Шу-жен болып тағайындалды, ол марқұмның тоғыз ұлы, алты қызы, он екі немересі және алты немересімен құрылды". The Straits Times газетінде оның жерлеу рәсіміне арнайы белгіленген жерден өту үшін бір жарым сағат уақыт кеткені жазылған.

Тайпин көлінің бақтары

Оның кен бағандарының бірі қоғамдық пайдалануға берілді және бүгінде Тайпинг көлі бақтары болып табылады. Жұмыс он сегізінші ғасырдың басында басталды. 1893 жылы Тайпингте көпшілік бақша үшін батпақтар мен тасталған кен балдыздарынан тұратын үлкен аумақ сумен тазартылды, тегістелді, отырғызылды және қоршалды. 1911 жылы бұл гүлзар сол кездегі Малай Федеративтік Мемлекеттеріндегі ең әдемі гүлзар деп саналды.