Кіріспе

Француз өнерін қолдан жасаушы Ив Шодрон - француз өнерін қолдан жасаушы шебері, Леонардо да Винчидің Мона Лиза суреттерін Эдуардо де Вальфиерноның 1911 жылғы Мона Лиза суреті ұрлығының бір бөлігі ретінде көшіріп алған деп күтілуде. Шын мәнінде ол Карл Деккердің 1932 жылы "Saturday Evening Post" газетінде жарияланған мақаласы үшін ойдан шығарылған кейіпкер болуы мүмкін. Сонымен қатар, Вальфиерноның өмір сүргеніне, немесе егер ол өмір сүрген болса, Мона Лизаның ұрлануына қатысы бар екеніне дәлел аз.

Мона Лизаның ұрлануы

Вальфиерноның оқиғасын журналист Карл Декер 1932 жылы 25 маусымда "Saturday Evening Post" газетінде "Мона Лизаның неге және қалай ұрланғаны" деп жариялады. Декердің айтуынша, Вальфиерно ұрлық туралы мәліметтерді құпия түрде ұсынған; ол өлгеннен кейін ғана жарияланды. Бұл дерекке сәйкес, 1910 жылы Вальфиерно Чодронмен бірге Мона Лизаны ұрлап, суреттің көшірмелерін жасап, содан кейін жеке сатып алушыларға түпнұсқа сурет ретінде сатуға ниетті. Бұл жоспарда әр көшірмені "түпнұсқа" ретінде сату жоспарланған, ал нақты суреттің орналасуы белгісіз болды. Шодрон "Леонардоның ұлы портреті клонын жасау үшін 1910 жылдың қысын өткізді", ал Вальфиерно нағыз суретті ұрлауды ұйымдастырды. 1911 жылы 21 тамызда таңертең Лувр қызметкері Винченцо Перуггия және екі серігі Мона Лизаны суретшінің көйлегімен жабылған күйі музейден алып шықты.

Шодронның көшірмелері

Декер ұрлық болғанға дейін алты дана Chaudron-ның АҚШ-қа жіберілгенін және ұрланған түпнұсқа Францияда қалған кезде, Вальфиерно оның жалғандарын қадағалап, әрқайсысын 300 000-ға дейін сатты деп мәлімдейді. Алғашқы нұсқасы екі жыл бойы жасырын сақталып қалды. Мұражайдың әкімшісі күдікке ұшырап, сату әрекеті туралы хабарлап, Перуджия тұтқындалды. Мона Лизаның түпнұсқасы 1913 жылы Лувр мұражайына қайтарылды. 100 жылдан астам уақыт өткен соң, бұл алты суретінің ешқайсысы табылмады, сондықтан олардың бар екендігіне күмән келтіріледі. Сонымен қатар, "танулы қалжыңшы" Ив Шодронның өмір сүргендігіне дәлел ретінде Карл Деккердің 1932 жылы Saturday Evening Post мақаласын келтіруге болады. Бұл оқиғадан басқа, оның фотосуреттері, туыстары немесе өмірбаянының басқа мәліметтері жоқ. Оның басқа да жалған еңбектері ешқашан ашылмаған, егер сіздің жалған еңбектеріңіз табылмаса, 'танымал жалған жасаушы' болу мүмкін емес. Декердің 1932 жылғы мақаласы көркемөнер әлеміндегі қалжың сияқты оны оқыған көптеген адамдарды алдаған шығарма болуы мүмкін.

Кейінгі өмірі

Вальфиерноның айтуынша, құпия Шодрон ұрлық болғаннан кейін бірнеше айдан соң елге кетіп қалған. Ол басқа суретшілердің туындыларын жасалмалауды жалғастырды, бірақ Мона Лизаның ұрлануына байланысты оның жұмысына ешқашан тең емес. Тағы да айта кетейік, Шаудроның жасалма немесе басқа да шығармалары табылған жоқ. Вальфиерноның есебі тек 1932 жылы (Шодронның өліміне бірнеше жыл өткеннен кейін) шығарылғандықтан, құпия жалған жасаушы тұтқындалған жоқ және оның ұрлықтағы рөлі оның өмірінде белгісіз болды, ол тек 1932 жылғы мақалада ашылды. Ив Шодронды Карл Декер ойлап шығарған, ол қылмыскердің миы мен оның серіктері туралы әңгімеге жақсы сәйкес келеді, мақаланың оқырмандары оны шынайы деп санайды. Оның есімі әлі күнге дейін 20-ғасырдың ең үздік қолдан жасаушыларының тізімдерінде кездеседі, бірақ ол кез келген адамның аты-жөнімен байланыстыратын қолдан жасалған өнер туындылары табылмаған.