Кіріспе
1972 жылғы баскетбол чемпионаты сериясы 1972 жылғы NBA World Championship Series - 1971-1972 жылдардағы Ұлттық баскетбол қауымдастығы (NBA) маусымының соңында өткізілген чемпионат кезеңі. Батыс конференциясының чемпионы Лос-Анджелес Лейкерс шығыс конференциясының чемпионы Нью-Йорк Никс командасын бес ойында жеңіп, алтыншы рет чемпион атанды. Лейкерс командасы Миннеаполис қаласынан Лос-Анджелеске көшіп келгеннен бері алғашқы рет НБА чемпионы атағын жеңіп алды.
The 1972 NBA World Championship Series was the championship round played at the conclusion of the 1971–72 National Basketball Association (NBA) season. The Western Conference champion Los Angeles Lakers defeated the Eastern Conference champion New York Knicks in five games to win their sixth title. The Lakers won their first NBA championship since the franchise moved to Los Angeles from Minneapolis, Minnesota.
Өмірбаян
1972 жылғы НБА финалы - Никс жеті ойындық серияда жеңген 1970 жылғы НБА финалының реваншы.
Лос-Анджелес Лейкерс
1971-72 жылдары Лейкерс сол кездегі НБА рекордтық 69 тұрақты маусым ойындарында жеңіске жетті, оның ішінде 33 рет қатарынан жеңіске жетті - бұл рекорд әлі күнге дейін сақталған. 69 жеңісі бір маусымдағы ең көп жеңістердің рекорды болып қала берді, 1995-96 Chicago Bulls (оларды бұрынғы Knicks ойыншысы Фил Джексон жаттықтырған) оны 72 жеңіске жетіп, чемпиондыққа жеткізді. Лейкерстерді сол маусымда НБА-ның ең үздік ребоундері Уилт Чемберлен басқарды. Гвардияшылар Гейл Гудрич пен Джерри Уэст НБА-ның ең үздік он ойыншысы болды. Лейкерс лиганың ең көп ұпай жинаған командасы болды, орташа есеппен ойынға 121 ұпай. Вест сонымен қатар НБА-да ассисттер бойынша көш бастады. Лос-Анджелес плей-оффтың алғашқы раундында 57 жеңіске жеткен Чикаго Буллс командасын жеңіп алды, содан кейін алты ойында Milwaukee Bucks командасын (рекорд 6319) жеңіп, Батыс конференция финалында жеңіске жетті. Бұл тарихи серияда Чемберлен Карим Абдул Джаббарға қарсы, ал Уэст Оскар Робертсонға қарсы беттесті.
Нью-Йорк Никс
Нью-Йорк командасы ойын сайын 98,2 ұпайға қол жеткізе отырып, командалық соққылардың 47% -ын жасады. Олар 38 жеңіске жеткен Балтимор Баллейтс командасын жеңіп, 56 жеңіске жеткен Бостон Селтикс командасын жеңіп шығыс конференциясының финалында жеңіске жетті.
1-ойын
Уиллис Рид тізе жарақаттанып, алаңнан шығып кетті, бірақ оның орнындағы Джери Лукас 21 ұққыдан 13-і бойынша 26 ұпай жинап, "Никс" командасын серияның алғашқы ойында жеңіс жолына бастырды. Лукас - 6 фут 9 дюймдық орталық, сырттан жақсы атып алады. Чемберлен оны себеттен алыс қуып кетпейді және керісінше кері қағылуға ыңғайланады. Ақылды Лукас осыны пайдаланған. Бірақ Лукас қызыл қызыл қызған жалғыз Ник емес еді. Билл Брэдли 11 гол соқты, ал Нью-Йорк командасы 53 пайыз соққы берді. Команда бірінші таймда жақсы нәтижеге қол жеткізе отырып, жеңіс жеңіп алды, 114 92. Нью-Йорк алғашқы 20 ұпайларының 16-сын соқты және әр ойында алдыңғы орынға шықты. Жеңіс таңғаларлық сәт деп саналды. Дейв ДеБусшер 19 ұпай мен 18 ребаунд жинады. Уолт Фрейзер 14 ұпай, 11 ассист және 12 ребоундпен үш еселенген ұпай жинады. Лейкерс командасының жоғары ұпай жинаған қорғаушылары Джерри Уэст пен Гейл Гудрич 37-ден 11 ұпай жинады, ал Лос-Анджелес ойыншылары олардың жеңілісін қолдамады.
2-ойын
Ашылу ойындарында 1-ші ойынды жоғалтып алғандықтан қатты сынға ұшыраған Лейкерс өздерінің үйлерінде қайтадан кек алуды көздеді. Бірақ та таймның соңында "Лейкерс" командасы 51:50-ге ғана алдыда тұрды. "Никс" командасының форвард-ойыншысы ДеБусшер, үлкен Чемберленмен позициялық шайқаста ауыр сынасып, жағын жарақаттады және бірінші таймнан кейін ойнамады. Нью-Йорктің негізгі ребустері мен қорғаушысы ДеБусшердің жоғалуы команданың болашағына кері әсер етеді. Ол бірінші ойында 43 минут ойнаған еді, ал "Никс" оған қатты сенген. Сондай-ақ, Нью-Йорк күзетшісі Эрл Монро да жараланған ойын ойнады. "Лейкерс" командасының Гейл Гудрич ойынды тиімді пайдаланып, 31 ұпай жинады. Ал, әлі де суық атқан Уэст жай ғана 13 ассисті өткізді. Чемберлен ДеБусшердің жоқтығын пайдаланып, 24 рет шайбасын қайтадан шайқап, ортаңғы алаңды екі жақтан да бақылап отырды. Лукастың қателіктері болды және үшінші тоқсанның көп бөлігінде Нью-Йорк 11 ұпай жинады. Төртінші тоқсанда Нью-Йорктегі ралли 106 92 Лос-Анджелес жеңісін тоқтата алмады. Екі команда да серия кезінде қысқа айналымдарды қолданды. Лос-Анджелес 2-ойында әр ойыншысының 40 минуттан астам ойын өткізген, Чемберлен 48-нің барлығын ойнаған. Нью-Йорк те солай істеуге тырысты, бірақ енді ДеБусшер мен Монроның жарақат алу мәселесімен айналысу керек болды.
3-ойын
Knicks-тің ойыншысы Дейв ДеБусшер үшінші ойынға күмәнді ретінде саналды. Жарақат мәселелеріне қарамастан, Нью-Йорк жанкүйерлері оң көзбен қарап, серияның енді Мэдисон Сквер Гарденге бет алуына үміттене бастады, онда Никс финалға бара жатқанда, 5-0 есебімен Буллетс пен Селтикске қарсы жеңіске жетті. "Никс" Лос-Анджелестегі екі ойыннан кейін "бөлініс" алды, енді серияны басқаруға мүмкіндік алды. ДеБусшер бірінші таймда ойынға шықты, бірақ жарақаттан арыла алмады. Ол алты рет те алаңға гол соғудан қалмады. Ол ауырғандықтан екінші таймда ойнамай қалды. ДеБусшере былай деп түсіндірді: "Мен командаға көмектесіп жатқанымды сезінбедім". Бірінші ойынның жұлдызы Лукас ДеБусшердің орнын алмастыруға тырысты. Ол 47 минуттық ойын барысында 21 соққыдан 11-ін соқты, барлығы 23 ұпайға және 14 ребаундқа қол жеткізді. Сондай-ақ, команданың рекордтық алты ассистентін қосты. Фрейзер 25 ұпай қосып берді. Брэдли 17 ойыннан 5 ұпайға жеңілді. "Лейкерс" жартысында 52-47 есебімен алда тұрды, ДеБусшерді шығарып тастағаннан кейін үшінші тоқсанда ойынды қайтадан өз қолдарына алды. Чемберлен мен Лейкерлер шабуылшысы Хэппи Хэйрстонның әрқайсысы 20 рет шайқасты, Лейкерлер ұлы да 10 рекетінің 9-ы бойынша 26 ұпай жинады. Вест пен Гудрич 46 ұпай жинады, ал Лос-Анджелес 22 ұпайға көшті және 107 96 жеңісімен серияда 21 ұпайға көшті. Нью-Йорктегі 19 мың 500 жанкүйер байқауды тамашалады.
4-ойын
"Никс" 4-ші ойынды міндетті түрде жеңу керек деп санады. ДеБусшер ойынға 48 минуттан кейін кіріп, команданың ең жоғары 13 ретке түсіруін ұсынды. Нью-Йорк 56-53 есебімен үзіліс алды. Үшінші тоқсанда ойнаған "Лейкерс" төртінші тоқсанда жеңіске жетті. Вест екі секунд қалғанда "Лейкерс" командасын алдады, бірақ Фрейзер Чемберленге қарсы соққы беріп, есепті теңестірді. Вест соққыны жіберіп, ойынды ұзарту уақытына жіберді 101 101 "Лейкерс" қосымша кезеңде Нью-Йорк командасынан 15-10 есебімен жеңіске жетіп, 116 111 есебімен жеңіске жетіп, серияны 3-1 есебімен Лос-Анджелеске қайтарады. Лос-Анджелес командасының барлық бес ойыншысы 4-ші ойында кем дегенде 45 минут ойнады, Лейкерс жаттықтырушысы Билл Шарман барлығы жеті ойыншыны пайдаланды. Чемберлен 53 минутты ойнап, 24 рет шайбасын шайқады. "Лейкерс" командасының қорғаушылары 56 ұпай жинап, команданың басымдылығын қайтадан жеңіп алды. Бұл ойында Нью-Йоркте кем дегенде 50 минут ойнаған екі ойыншы болды. Лукас барлық 53 минутты ойнады және 11 22 атудан 25 ұпай жинады, 11 ассист және сегіз ребонд. Фрейзер 50 минутта 24 ұпай, 8 ребаунд және 8 ассист жинады. Бұл Джейк О'Доннелл төрелік еткен бірінші чемпионаттық сериялы ойын болды, ол кәсіби бейсбол төрешісі ретінде мансабының арқасында НБА-дағы алғашқы төрт маусымда плей-офф ойындарында жұмыс істеуге тыйым салынды. О'Доннелл 1968 жылдың қыркүйегінде Америка лигасына шақырылды және 1971 жылғы Америка лигасының чемпионаты сериясы арқылы Үлкен лиганың бейсбол лигасында болды, ол алмасты баскетболға назар аудару үшін қалдырды. О'Доннелл әр жыл сайын 1994 жылға дейін чемпионат сериясында (НБА финалы деп аталды) төрелік етер еді.
5-ойын
Чемберленнің оң қолтығының орыны ауырып, бесінші ойынға қатысуға мүмкіндігі жоқ. "Лейкерс" Лос-Анджелесте алғашқы жеңіс үшін үйлеріне оралды. 53 ойыннан кейін ойынның жартысында "Лейкерс" ақыры екінші жартысында "Никс" командасынан жеңіске жетті. Чемберлен ортада басымдықты иеленіп, төрт еселенген қос еселікпен флирт жасады. 47 минутта 24 ұпай, 29 ребаунд, 8 соққы және 8 ассист. Бұл кезде бұғатталған ұрықтар ресми НБА статистикасы болмаған, бірақ ABC дикторы Кит Джексон оларды хабар тарату кезінде санады. Вест пен Гудрич 48 ұпай жинады. Уолт Фрейзер 27 ұпай жинап, 10 ассист және 7 ребоундты 47 минутта жинады. Лейкерс 114 100 жеңіп, Лос-Анджелесте алғашқы НБА чемпионатын жеңді. Серияда Чемберлен 19,4 ұпай және 23,2 ребонд жинады және финалдың ең құнды ойыншысы атанды. Вест 19,8 ұпай және 8,8 ассист жинады, ал Гудрич серияда 25,2 ұпай жинады.
Салдары
Командалар келесі жылы финалда тағы да кездеседі, өйткені Никс өз кекін алады. 1972 жылғы серияның кері бұрылуында, Никс төрт жылда екінші НБА титулын жеңу үшін ашылу ойыннан кейін төрт рет жеңіп алады.