Кіріспе
Сауда белгісі, қорытпа
Mu металл – өте жоғары магниттік өткізгіштігі бар никель-темір жұмсақ ферромагниттік қорытпа, ол сезімтал электрондық құралдарды тұрақты немесе төмен жиілікті магниттік өрістерден қорғау үшін қолданылады.
Қолдану
Мю металл – магниттік өткізгіштігі ерекше жоғары жұмсақ магниттік қорытпа. Мю металдың жоғары өткізгіштігі магнит ағыны үшін төмен кедергі жолын қамтамасыз етеді, осының нәтижесінде ол статикалық немесе баяу өзгеріп отыратын магнит өрістеріне қарсы магниттік қалқандар жасауға қолданылады. Мю метал сияқты жоғары өткізгіштігі бар қорытпалардан жасалған магниттік қалқандар магнит өрістерін тоқтату арқылы емес, қалқандалған аймақтың айналасындағы магнит өрісінің сызықтарына арналған жол жасау арқылы жұмыс істейді. Сондықтан, қалқандардың ең тиімді пішіні – қалқандалған кеңістікті толығымен қоршаған жабық контейнер болып табылады. Мю металл қалқандауының тиімділігі қорытпаның өткізгіштігі төмендегенде азаяды, бұл төмен және жоғары магнит өрісінің күшінде, сондай-ақ қанығу салдарынан байқалады. Сондықтан, мю металл қалқандары көбінесе бір-біріне енгізілген бірнеше қабаттардан тұрады, олардың әрқайсысы ішкі өрісті кезегімен азайтады. Мю металл салыстырмалы түрде төмен өрістерде қаныққандықтан, кейде мұндай көп қабатты қалқандардың сыртқы қабаты қарапайым болаттан жасалады. Оның жоғары қанығу мәні күшті магнит өрістерін қабылдауға мүмкіндік береді, оларды мю металлдің ішкі қабаттарымен тиімді қорғалатын төменгі деңгейге дейін төмендетуге болады. 100 кГц-тен жоғары жиілікті магнит өрістерін Фарадей қалқандарымен қорғауға болады: электр өрістерінен қорғау үшін қолданылатын қарапайым өткізгіш металл парақтары немесе экрандары. Сүперөткізгіш материалдар да Мейснер эффектісі арқылы магнит өрістерін шығара алады, бірақ олар үшін криогендік температуралар қажет. Қорытпаның коэрцитивтілігі төмен, магнитострикциясы нөлге жуық және маңызды анизотроптық магнит кедергісі бар. Төмен магнитострикция өнеркәсіптік қолдану үшін маңызды, себебі жұқа пленкалардағы өзгермелі кернеулер магниттік қасиеттердегі қанағаттандырмас өзгерістерге әкелуі мүмкін.
Ұқсас материалдар
Осыған ұқсас магниттік қасиеттері бар басқа материалдар: Co Netic, супермаллой, супермуметалл, ниломаг, санболд, молибден пермаллойы, Sendust, M 1040, Hipernom, HyMu 80 және Amumetal. Электр болатты кейбір трансформаторларда арзан, нашар өткізгіш нұсқа ретінде қолданады. Керамикалық ферриттер де ұқсас мақсаттарда қолданылады, жоғары жиіліктерде одан да жоғары өткізгіштікке ие, бірақ олар қатты және дерлік өткізгіш емес, сондықтан өткізгіштік пен иілгіштік қажет емес жағдайларда ғана му-металды ауыстыра алады.
Тарих
Mu металл британдық ғалымдар Уиллоуби С. Смит және Генри Дж. Гарнетт жасап, 1923 жылы The Telegraph Construction and Maintenance Co. Ltd. (қазіргі Telcon Metals Ltd.) компаниясы су асты телеграф кабельдерін индуктивті жүктеу үшін патенттеді. Бұл британдық фирма Атлант мұхитының астындағы телеграф кабельдерін салған. Теңіз асты кабелін қоршаған өткізгіш теңіз суы кабельге айтарлық сыйымдылық қосып, сигналдың бұрмалануына себеп болды, бұл жолақтың енін шектеді және сигнал беру жылдамдығын минутына 10–12 сөзбен ғана жүргізуге мүмкіндік берді. Индуктивтілікті қосу арқылы жолақтың енін арттыруға болады. Алғашқыда бұл өткізгіштерді жоғары магниттік өткізгіштігі бар металл лентасымен немесе сымымен спираль тәрізді орау арқылы жасалды, бұл магнит өрісін шектеді. Telcon компаниясы mu металлын пермаллоймен бәсекелесу үшін ойлап тапты, пермаллой – кабельдерді компенсациялау үшін қолданылған алғашқы жоғары өткізгішті қорытпа, оның патенттік құқықтары бәсекелес Western Electric компаниясына тиесілі болған. Mu металл өтімділікті жақсарту үшін пермаллойға мыс қосу арқылы жасалды. Кабельдің әр 1,6 км үшін нақты mu металл сымының қажеттілігі болды, бұл қорытпаға үлкен сұраныс тудырды. Өндіріс басталған алғашқы жылы Telcon аптасына 30 тонна өнім өндірді. 1930 жылдары mu металлын осы мақсатта қолдану азайды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде электроника өнеркәсібінде (әсіресе трансформаторлар мен катодты сәулелі түтіктерді қорғау үшін), сондай-ақ магниттік миналардың ішіндегі сақтандырғыштарда көптеген басқа да қолданыстар табылды. Telcon Metals Ltd. 1985 жылы "MUMETAL" тауарлық белгісінен бас тартты. "MUMETAL" тауарлық белгісінің соңғы тіркелген иесі – Magnetic Shield Corporation, Иллинойс штаты.