Кіріспе

Біріккен Ұлттар Ұйымының пошта қызметі агенттігі Біріккен Ұлттар Ұйымының пошта басқармасы (БҰҰПА) Біріккен Ұлттар Ұйымының пошта қызметі болып табылады. Ол Нью-Йорктегі кеңсе үшін АҚШ долларында, Женевадағы кеңсе үшін швейцариялық франктарда және Венадағы кеңсе үшін еврода (бұрын шиллингтер) белгілер мен пошталық қағаздарды шығарады. Осылайша, UNPA - үш түрлі валютада мөртабан шығаратын жалғыз пошта органы. 2007 жылдың 4 қыркүйегінде UNPA өзінің веб-сайтында жаңа ережелерді жариялады, олар пошта арқылы қабылданатын хаттарды шектейді. Экспресс пошта және басымдықты пошта бұдан былай көпшілікке қол жетімді емес, ал көпшілікке жіберілетін пошта 100 данамен шектеледі. UNPA-ның айтуынша, бұл оның барлық пошта қызметтерін ұсыну үшін құрылмағандығы және оның негізгі қызметі филателикалық мақсаттар үшін маркалар шығару болып табылады.

Басталуы

Біріккен Ұлттар Ұйымының маркалар шығару идеясын алғаш рет 1947 жылы Аргентина делегациясы ұсынды. Делегацияның басшысы, сонымен қатар Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясының президенті болған Хосе Арсе, өзі филателист болған және Біріккен Ұлттар Ұйымының маркалар шығара бастауын қалаған. Арс маркалар Біріккен Ұлттар Ұйымының үш негізгі мақсатына қызмет етеді деп ойлады: Бұрын тек егемен мемлекеттерге ғана берілген пошта маркаларын шығару мүмкіндігі Біріккен Ұлттар Ұйымына билік береді. Бұл маркаларды сату Біріккен Ұлттар Ұйымының табысына үлкен септігін тигізеді. Маркалар Біріккен Ұлттар Ұйымының хабарларын, философиясын және миссиясын бүкіл әлемге тарату үшін әлемдік елшілер ретінде қызмет етеді. 1947 жылы 20 қарашада Бас Ассамблея Бас хатшыдан Біріккен Ұлттар Ұйымының пошта қызметін құру мүмкіндігін тексеруді сұрайтын резолюция қабылдады. Мұнан кейін 1948 және 1949 жылдары Бас хатшыдан пошта қызметін құруға арналған шараларды жалғастыруды сұрайтын қосымша қарарлар қабылданды. Ақырында, 1950 жылы 16 қарашада Бас Ассамблея ресми түрде Пошта басқармасын құрды және Бас хатшыдан Біріккен Ұлттар Ұйымының алғашқы маркаларын жобалау жөніндегі комитетті тағайындауды сұрады. 1951 жылы 28 наурызда Біріккен Ұлттар Ұйымы мен АҚШ пошта департаменті арасында келісімге қол қойылды, онда Біріккен Ұлттар Ұйымы екі негізгі ережемен пошта маркаларын шығара бастауы мүмкін деп белгіленген. Біріншіден, барлық маркалар АҚШ долларында шығарылуы керек. Екіншіден, бұл маркаларды тек БҰҰ-ның бас кеңсесінде ғана қолдануға болады. Пошта қызметі ресми түрде 1951 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы күні ашылды, сондай-ақ сол күні алғашқы маркалар сатылымға шығарылды.

Алғашқы мөртабандар мен ұжымдық

1951 жылы Нью-Йорк штатындағы UNPA кеңсесі үшін алғашқы маркалар шығарылды. Алғашқы сандарға коллекционерлердің қызығушылығы зор болды, ал алғашқы естеліктердің көбісі миллион немесе одан да көп маркалар сатылды. Бұл кезеңдегі ең сирек кездесетін зат, әлі де өте қолжетімді болса да, БҰҰ-ның 10 жылдығына арналған сувенирлік парақ, Скотт #38, оның 250 мың данасы басылды. Бірнеше жаппай поштаға жіберілген алғашқы бір жарым центтік марканың алдын ала өшіруі кеңінен қолданған. 1957 жылы ЮНПА-ның естеліктері тұрақты түрде сатылып кетеді, бірақ бұл бірнеше айға созылуы мүмкін. Осы жетістікті көріп, билік өкілдері әдеттегі бір миллионнан бес миллионға дейін маркалар басып шығаруды көбейтті. Таңғаларлық жайт, сату өте өсті, ал әр мерейтойлық марканың сатылуы 1970-жылдары 1,5-3 миллион аралығында болды. 1967 жылы ЮНПА Монреальдегі (Квебек) 1967 жылғы ЭКСПО көрмесіндегі Біріккен Ұлттар Ұйымының павильонында пайдалануға арналған канадалық доллар номиналындағы бес марка шығарды. Олар 1967 жылғы ЭКСПО көрмесінің жабылуымен жарамсыз болды. 1968 жылы UNPA Швейцарияның пошта органдарымен келісім жасады және 1969 жылдың 4 қазанында Женевадағы кеңселерде пайдалану үшін франк номиналындағы маркалар шығара бастады. 1979 жылы Австриямен жасалған келісім Венаға да осындай маркалар шығаруға мүмкіндік берді. БҰҰ маркаларына қызығушылық 1970 жылдары қайта жанданды, бұл UNPA-ның 25 жылдығына арналған 20 дананың сатылуымен аяқталуы мүмкін. 1979 жылы Халықаралық бала жылына арналған осыған ұқсас саны шығарылған күні сатылып бітті. Бұл оқиға "Нью-Йорк Таймс" газетінің бірінші бетіне шықты. 1980 жылы мүше мемлекеттердің ұлттық туларын бейнелейтін жыл сайынғы серияның біріншісі әр маркадан 3,5 миллионға жуық дана сатылды.

Дау

1981 жылы БҰҰ-ның халыққа арналған "Палестина халқының ажырамас құқықтары" туралы маркалар шығару туралы дау-дамайлар туындағаннан кейін қызығушылық азая бастады. Газ шығару туралы ұсыныс және оның өзі The New York Times және Linn's Stamp News газеттерінде кеңінен және сын көзбен қамтылды. Он бес центтік монета 1954 жылдан бері бір миллионнан астам данасы басылған кезде бір миллионнан аз данасы сатылған алғашқы UNPA маркасы болды. 1983 жылы тағы көптеген маркалар миллионнан аз данада сатылды, бірақ Вена маркаларының сатылымы жоғары болды. 1986 жылы БҰҰ-ның Дүниежүзілік федерациясы Ассоциацияларының естелік парағы жарты миллионнан аз дана сатылатын алғашқы нөмір болды, бұл UNPA тарихында кем дегенде осындай сан басылды.

Жинақтаушылардың қызығушылығын ояту

Сатып алуды арттыру үшін UNPA маркаларды кішірек мөлшерде басып шығаруды, агрессивті маркетингті және танымал суретшілердің маркалардың дизайнын жасауды қолданады. Дегенмен, маркалар сату бұрынғы деңгейге ешқашан жетпеді және бүгінгі таңда 400 000 марка шығарылды. Баспаның төмендеуіне байланысты 1990 және 2000-жылдардың аяғындағы маркаларды жеңілдікті пошта нарығында табу қиын. Бұл журналдың саны аз болса да, кейбір сандары сатылып бітті. БҰҰ-ның тұрақты түрде шығарылатын маркаларының ең көрнектісі 2005 жылғы Бас Ассамблеяның 60 жылдығына арналған сувенирлік парақ, бір долларлық номиналды, қазіргі уақытта марка сатушылар бастапқы номиналды құнынан 10 еседен астам бағамен сатады.

Жекелеген парақтар

2003 жылы БҰҰ-ның пошта басқармасы Нью-Йоркке "жекелетілген" қағаздарды шығара бастады. Бұл парақтарда он немесе жиырма мөртаңба және әр мөртаңбаның оң жағында жарлық бар үлкен сәндік жиек бар. Нью-Йорктегі БҰҰ ғимаратына келгендер жеке суреттерін бос беттермен қағаз бетіне басып шығаратын киоскқа бара алады. "Жекешелендірілген" парақтардың көпшілігі маркалар көрмесі мен БҰҰ-ның белгілі бір іс-шараларына арналған, олардың дизайны кестелерге басылған. Шын мәнінде жекеленген жаймалар екінші нарыққа өте сирек шығады. БҰҰ-ның Женева мен Венадағы пошталық кеңселері 2009 жылы осы түрдегі қағаздарды ұсына бастады. 2007 жылы және 2008 жылы екі парақ евромен шығарылды. Скотт каталогының редакторлары оларды Венадағы БҰҰ пошта кеңсесінде сатылған ба деп күмән келтіреді, бұл оларды заңды пошталық мәселе ретінде танудың негізгі критерийі. Скотт каталогы оларды каталог нөмірлері берілмеген төменгі жазба ретінде тізімдейді. UNPA маркаларды, оның ішінде жекеленген маркаларды шығаруды жалғастыруда. Ол сондай-ақ поштаны сұрыптау және оның қарамағындағы кеңселерге жеткізу үшін жауапты.

Архивтерді сату туралы дау

Соңғы кезде бір ұйым 2003 жылы UNPA-ның бүкіл пошта архивін, оның ішінде түпнұсқа суреттер мен суретшілердің дәлелдемелерін сатып алуына қатысты дау туындады. Бұл БАҰҰ үшін ақша жинау үшін жасалды, және бұл ұйымға 2,5 миллион доллар әкелген болуы мүмкін. Алайда, сатуды бекітудің дұрыс емес процедуралары қолданылғаны туралы айқын айыптар бар. Сондай-ақ, кейбір заттарды бастапқы бағасынан бірнеше есеге қайта сату фактісі орын алған, бұл бүкіл мәселе бойынша сұрақтар тудырады. 2006 жылдан бастап бұл мәселе БҰҰ-ның ішкі тергеуінде.