Кіріспе
Ұйым Таяу Шығыс институты (MEI) - 1946 жылы құрылған, Вашингтон қаласында коммерциялық емес, партиялық емес ой-сана және мәдени орталық. Оның мақсаты - "АҚШ азаматтарының Таяу Шығысты көбірек білуі және осы екі аймақтың арасындағы жақсы түсіністікті дамыту".
The Middle East Institute (MEI) is a non profit, non partisan think tank and cultural centre in Washington, D. C., founded in 1946. It seeks to "increase knowledge of the Middle East among the United States citizens and promote a better understanding between the people of these two areas."
Құрылтай жылы
1946 жылы сәулетші Джордж Кэмп Кейзер өзінің Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын саяхаттаған аймағы - Таяу Шығысты АҚШ-та жақсырақ түсіну керек деп ойлады, сондықтан ол Вашингтон қаласындағы Таяу Шығыс институтын құру үшін ойдағы адамдар тобын жинады. Оның алғашқы басқармадағы әріптестері Джонс Хопкинс университетінің жоғары халықаралық зерттеулер мектебінің директоры Халфорд Л. Хоскинс; Кристиан А. Гертер, кейін Массачусетс конгрессмені және кейін Дуайт Эйзенхауэрдің мемлекеттік хатшысы; Елші Джордж В. Аллен; Гарольд Глидден, Конгресс кітапханасының ислам бөлімі директоры; және Харви П. Холл, Бейрут және Роберт колледжінің американдық университетіндегі Таяу Шығыс журналының алғашқы редакторы, профессор. Кейзер сонымен қатар MEI-нің негізгі қаржы көзі болды. 1946 жылы Институт SAIS-те 1906 Florida Avenue NW мекен-жайында уақытша үй тапты. Сол кезде олар SAIS және MEI-дің бас ұйымы - Дипломатиялық істер қоры арқылы әкімшілік байланысқа ие болды. MEI алғашқы жылдары кітапхана құруға, "Жарты Шығыс журналын" басып шығаруға, жыл сайынғы конференциялар өткізуге және SAIS-те Таяу Шығысты зерттеулер бойынша ресми курстарды ұйымдастыруға бағытталған. Кейзер және оның тобы Таяу Шығысты зерттеудің қажеттілігін аймақтық зерттеулер аясында таныды. Дипломаттар мен кәсіпкерлерді оқытудың бұл салааралық әдісі жаңа құбылыс болды және АҚШ-тың сыртқы саясат бастамаларымен тығыз байланысты. Құрылтай жылдары Институт шағын болды, оның мүшелері клубты ескереді. Жыл сайынғы конференция Флорида даңғылында орналасқан "Достар кездесу үйінде" өтті.
His colleagues on the original Board of Governors included Halford L. Hoskins, Director of the Johns Hopkins University School of Advanced International Studies (SAIS); Christian A. Herter, then congressman from Massachusetts and later Dwight Eisenhower's Secretary of State; Ambassador George V. Allen; Harold Glidden, Director of the Islamic Department at the Library of Congress; and Harvey P. Hall, the first Editor of the Middle East Journal, professor at the American University of Beirut and Robert College. Keiser was also MEI's chief source of financial support. In 1946, the Institute found a temporary home at 1906 Florida Avenue NW at SAIS. At the time, they have linked administratively through the Diplomatic Affairs Foundation, the parent organisation of both SAIS and MEI. In its early years, MEI concentrated on establishing a library, publishing the Middle East Journal, holding annual conferences and sponsoring formal courses in Middle East studies at SAIS. Keiser and his group recognised the need for studying the Middle East using the framework of area studies. This interdisciplinary approach to training diplomats and businesspeople was a new phenomenon and closely linked to foreign policy initiatives in the United States. During its founding years, the Institute was small, its membership resembling that of a club. The annual conference, held at the Friends Meeting House on Florida Avenue, brought together a close knit group of approximately 150 people accustomed to writing short articles for the Institute's newsletter to inform fellow members about their trips to the Middle East.
Джордж Камп Кейзер: Институттың негізін қалаушы
Джордж Кэмп Кейзер 1900 жылы 2 қарашада Висконсин штатының Милуоки қаласында дүниеге келген. 1924 жылы Гарвард университетінің бакалавриат дәрежесін алғаннан кейін, ол Колумбия университетіне барып, 1930 жылы сәулет мамандығы бойынша аспирантурасын аяқтады. Келесі жылдары ол 1938 жылы өз практикасын ашқанға дейін Дэвид Хайер мен Джеймс Гэмбл Роджерс үшін суретші болып жұмыс істеді. Кіші ағасының мансап жолына ілесіп, Кейзер Кубалық американдық қант компаниясының және Гуантанамо қант компаниясының директоры болды. Джордж Кейзер өзінің отбасының үйін исламдық сәулетке сүйене отырып, Таяу Шығысқа және оның сәулетке деген қызығушылығын көрсетті. 1947 жылы Таяу Шығыс институтын құрды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кейзер АҚШ-тың Сигнал корпусының бірінші лейтенанты болды. Оның өмірінде басқа да қызметтерге ие болды: Сыртқы қызмет білім беру қорының, Мысырдағы американдық зерттеу орталығының және Гарвардтың Таяу Шығыс зерттеулер орталығының қонақтар комитеті. Ол сонымен қатар Америка сәулетшілер институтының мүшесі және Орталық Флориданың симфониялық оркестрінің президенті болды. 1956 жылы 23 наурызда ол қысқа сырқаттан кейін қайтыс болды және Коннектикут штатының Уилтон қаласында жерленді.
1950 жылдар
MEI тілдік және басылымдар бағдарламасын жасау арқылы өз беделін ұдайы арттырды; St John Philby's Arabian Highlands 1952 жылы Cornell University Press MEI үшін жариялады. MEI сонымен қатар дәрістер, көркем көрмелер мен конференциялардың санын арттырды. Жыл сайынғы конференциялардың тақырыптары "Жарты Шығыстегі қоғамдық жауапкершіліктің эволюциясы" (1955), "Жарты Шығыстегі қазіргі шиеленістер" (1956) және "Нейтрализм, коммунизм: билік үшін күрес" (1959) сияқты тақырыптар Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Таяу Шығыстағы белгісіздіктерді көрсетті. 1948 жылы SAIS-тен бөлініп шыққаннан кейін MEI жаңа орын іздеуді қажет етті. 2002 P көшесінде бір жыл өткізгеннен кейін, Кейзер 1954 жылдың соңында Дупонт Сыркл маңындағы 17611763 N көшесінде екі бірімен байланысқан таунхаусты сатып алуды тауып, келіссөздер жүргізді. Бұрын сенатор Джеймс Б. Юстис пен сәулетші Генри Айвс Кобб тұрған үй МЭИ-нің қазіргі орналасқан жері. Кейзердің 1956 жылы қайтыс болуы қайта бағалау кезеңін бастады. Эдвин М. Райт 1960 жылға дейін екінші президент болып, Ангус Синклер 1958 жылы қысқа уақыт қызмет етті.
1960 жылдар
Кейзердің өлімінен кейін МЭИ қаржылық қиындықтарға тап болды. Эдвин М. Райт, Джеймс Терри Дюс және Кермит Рузвельт кіші, олардың барлығы кәсіби немесе бизнес міндеттеріне қоса қызмет еткен, негізінен олар өзін-өзі қамтамасыз етеді деген үмітпен жаңа жобаларды іске қосты. Олардың арасында Lands East, суреттелген журнал және мимеограф машинасында шығарылған "ішкілер" бюллетені Middle East Report of the Week болды. 1966 жылы МЭИ толық уақытты басшысыз өмір сүре алмайтынын түсінді. Елші Реймонд А.Хэр ұйымды ресурстарына сәйкес келетін салыстырмалы түрде төмен деңгейдегі белсенділікке орнықтырды, ол қаржы жинау мен корпоративтік сый-сияпаттар базасын кеңейтуге назар аударды. Осы жұмыстардың нәтижесінде Форд қоры қосымша жобаларды қаржыландырып, АҚШ Мемлекеттік департаменті үшін бірнеше конференция ұйымдастырды, ал Рокфеллер қоры бірқатар талқылау кешкі ас ұйымдастырды. Джорджтаун университеті институтты өзінің жылдық конференциясын өткізуге шақырды, тегін баспана және ерікті персонал ұсынды. 1969 жылы елші Паркер Т. Харт МЭИ-ді жаңаша белсенділікке бастап кетті. Оның МЭИ-ді маңызды ұлттық ойыншы етіп құруға деген көзқарасы бүкіл елде және әлемде бағдарламалардың (Орта Шығыс бизнесі туралы жылдық конференция сияқты) және серіктестіктердің көбеюіне, бакалавриат және аспиранттар үшін жаңа тағылымдама бағдарламасына, МЭИ тіл бағдарламасын жаңартуға және Орта Шығыс проблемалық құжаттарын жариялауға әкелді.
1970-ші жылдар
1970 жылдар бұрын-соңды болмаған уақытты бағдарламалар мен оқиғалар санымен белгіленді, олардың көпшілігі "салқын соғыс" тақырыбында болды. Кеңес мақсаттары мен мүдделері туралы панельдер "Араб-израиль қақтығысы АҚШ-СССР қақтығысына байланысты" және "Салқын соғыстың стратегиялық және саяси өлшемдері" сияқты халыққа терең ақпарат беруді көздеді. Бұдан басқа, MEI 1974 жылы "Арабистік саяхат бағдарламасы"мен бірлесіп "Диалог" атты бағдарламаны бастады. Ол жеті араб еліне ғалымдар мен студенттердің шағын топтарын жіберді. Бағдарлама 1978 жылы қайталанды, оны АҚШ Ақпарат агенттігі мен Мемлекеттік департамент қаржыландырды. MEI сонымен қатар 1971 және 1975 жылдар аралығында жарияланған The Middle East Monitor инсайдерлік бюллетенін ұсынды. Оның логотипі MEI-дің қазіргі логотипіне негізделген, ол 10-ғасырдағы Нишапур маңында табылған, қазір Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайының коллекциясында орналасқан.
1980 жылдар
1975 жылы MEI президенті қызметін атқарып, Л. Дин Браун 1986 жылға дейін қызмет етті - MEI тарихындағы ең ұзақ президенттік қызмет. Елші Браунның басшылығымен МЭИ-де Орта Шығыс пен АҚШ арасындағы бизнес және инвестициялық мүмкіндіктерге назар аударылды. 1980 жылдары МЭИ-дің зерттеулері мен бағдарламалары Иран ислам дінбасыларының теократиясы және Мысырдағы АҚШ-тың Мысырдағы қатысуы туралы египеттік түсініктер сияқты мәселелер бойынша жалғасып кетті. 1974-1975 жылдары қысқа мерзімге МЭИ президенті болғаннан кейін, елші Люциус Д. Батл 1986 жылдан 1990 жылға дейін оралды. Оның басшылығымен MEI Ислам істері жөніндегі американдық институттың (AIIA) функцияларын, Сұлтан Кабус бин Саид зерттеу орталығына және оның қорын қамтыды. Ол және кейін вице-президент Кристофер Ван Холлен де MEI миссиясына қолдау табу үшін Таяу Шығысқа саяхаттау дәстүрін бастады.
1990 жылдар
1990 жылдары МЭИ-нің күн тәртібі Парсы шығанағы мемлекеттеріндегі тұрақты тұрақсыздық, араб-израильдік бейбітшілік процесі, араб әлеміндегі әйелдер және АҚШ-тың даулы сыртқы саясаты арқылы қалыптасты. Елші Роберт Кили Елші Браунның орнын басып, 1995 жылға дейін президент болып қызмет етті. Оның өкілеттігі кезінде MEI Парсы шығанағы аймағы туралы ақпараттың жетекші көзіне айналды, атап айтқанда, өзінің алғашқы тілге бағытталған Таяу Шығысқа сапарын ұйымдастырды, Каирде Израиль мен Палестинаның лауазымды адамдарының кездесуін ұйымдастырды және ғимаратты кеңінен жаңартты. Бұл лауазымға 2001 жылға дейін президент болып қызмет еткен елші Роско С. Суддарт тағайындалды. Осы уақыт аралығында Таяу Шығыстағы бейбітшілік үшін қор ғимаратты жалға ала бастады (1996 жылы) және MEI өзінің 50 жылдығын атап өтті. Бұдан басқа, MEI 1999 жылы Қоғамдық саясат орталығын құрды, MEI ғалымдарын резиденттік және қосымша ғалымдарды Орта Шығыс мәселелеріне сараптамалық түсініктемелер беру үшін біріктірді.
2000-шы жылдар
Елші Эдвард С. Уокер кіші 2001 жылы президенттікке келді, ал 2006 жылы қызметінен кетті. Ол АҚШ-тың араб-израиль қақтығысына, жаһандық терроризмге және Ирак соғысына қатысты мәселелерді атап өтті. 2007 жылы елші Венди Чемберлин бұл лауазымға бірінші әйел болып тағайындалды. 2018 жылы оның орнын қазіргі президент Пол Салем алды.
2010 жылдар мен қаржыландыру
БАӘ 2016 және 2017 жылдары Таяу Шығыс институтына 20 миллион доллар қаржы қосты. 2016-2017 жылдары мұнай және әскери жабдықтау компанияларынан басқа БАӘ мен Сауд Арабиясы көздері МЭИ-ге ең көп үлес қосты.
Бағдарламалар
Таяу Шығыс институтында қоғамдық іс-шаралар өткізіледі, олар панельдік презентациялардан және кітаптарға қол қоюдан бастап дөңгелек үстелдер мен саясаттық семинарларға дейін жетеді. MEI өзінің бағдарламалары мен конференцияларына қатысу үшін Таяу Шығыстан және бүкіл әлемнен сарапшыларды шақырады. Оның ірі шараларына Түркия мен Мысырға арналған жыл сайынғы конференциялар және әр жылдың қараша айында өткізілетін жыл сайынғы конференциясы мен банкеті кіреді.
Байланыс
Институттың 40-тан астам ғалымнан тұратын тізімі АҚШ-тың бұрынғы елшілері, үкімет қызметкерлері, ғалымдар мен сарапшылардан тұрады. MEI ғалымдарынан жергілікті және халықаралық БАҚ-тар аймақтағы оқиғалар мен негізгі мәселелерді талдау және түсініктеме беруді сұрайды.
Жарияланымдар
Басылымдар бөлімі ең алдымен MEI-дің жалғыз баспа басылымы - тоқсан сайын шығатын Middle East Journal үшін танымал. Журналдан басқа, сайтта талдаулар мен пікірлер жарияланады. Сонымен қатар, тұрақты түрде мүшелерге арналған "MEI" бюллетені таратылады.
"Жарты Шығыс журналы"
Журнал алғаш рет 1947 жылы жарық көрді, бұл оны қазіргі Таяу Шығысқа арналған ең көне АҚШ-тың рецензияланған басылымы етеді. Журналдың алғашқы жылдары аймақтық мәселелер мен XIX-XX ғасырлар тарихы қамтылған. Алайда, 1980 жылдары журнал өзінің қамтылуын Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі дәуірмен шектеді. Қазір ол Солтүстік Африка, Таяу Шығыс, Кавказ және Орталық Азиядағы саяси, экономикалық және әлеуметтік оқиғаларды, сондай-ақ тарихи оқиғаларды талдап шығады. Әр санда әртүрлі ғалымдардың мақалалары, кітап шолулары және әр тоқсанда тақырып пен ел бойынша ұйымдастырылған аймақтық оқиғалардың хронологиясы бар. Журналдың негізгі саясаты - жақтастық ұстанымын сақтай отырып, Таяу Шығыстағы барлық мәселелерге қатысты барлық көзқарастарды білдіретін форум құру. Қазіргі редакторы - Джейкоб Пассел. Оның алдындағы, Майкл Коллинз Данн, бұл лауазымға 1998 жылдан бері қызмет етіп келген.
Оман кітапханасы
Кітапхана, бастапқыда MEI-дің негізін қалаушы Джордж Кемп Кейзердің есімімен аталған, MEI-дің 1946 жылы құрылуында құрылған және MEI-дің негізгі ғимаратының артындағы ескі вагонда орналасқан. Оман сұлтаны Кабус бин Саид әл Саидтың қосқан үлесін ескере отырып, кітапхана Оман кітапханасы деп аталып, 2013 жылы ғимараттың қайта жаңартылуын аяқтады. Кітапханада Конгресс кітапханасынан басқа, Вашингтондағы Таяу Шығысқа арналған әдебиеттер жинағы ең көп. Онда 20 000-нан астам кітап пен журнал бар, барлығы да осы аймаққа арналған. Кітапхана үйде пайдалану үшін көпшілікке ашық.
Пакистан зерттеулер орталығы
2009 жылы сәуірде құрылған Пәкістан зерттеулер орталығы Пәкістан мен АҚШ арасындағы тығыз қарым-қатынасты және түсіністікті арттыруға бағытталған. Пәкістан "дәстүрлі" Таяу Шығыстың бөлігі болмаса да, MEI-дің аймақтың бастапқы анықтамасы оның Таяу Шығыстағы елдермен және АҚШ-пен байланысы болғандықтан қамтылған. Орталықтың басты мақсаты - пакистандық сарапшылардың онлайн-сенімқорын құру, онда бірегей онлайн-форум пакистандықтар мен американдықтардың арасында ғылыми алмасуды жеңілдетеді. Бұл форумда күнделікті жаңалықтар, сондай-ақ АҚШ үкіметінің құжаттары мен жарияланымдары жинағы көрсетіледі. Орталықтың екі басты мәселесі - Пәкістан жаңалықтары, сондай-ақ су, энергия және Кашмир қақтығысы сияқты ұзақ мерзімді мәселелер. Марвин Вайнбаум қазіргі уақытта Пакистан зерттеулер орталығының директоры.
Түрік зерттеулер орталығы
MEI 2009 жылы жазда Түркия саясаты, экономикасы және қоғамы туралы білім мен түсінікті арттыру үшін Түркия зерттеулер орталығын құрды. Түрік зерттеулер орталығының ерекшелігі Түркияның Таяу Шығыстағы қарым-қатынасын талдау болып табылады. Түрік зерттеулер орталығы академиялық және саяси орталар үшін байланыс арнасын қамтамасыз ету арқылы АҚШ пен Түркия арасындағы түсіністік пен диалогты арттыруға бағытталған. МЭИ Түрік зерттеулер орталығының негізін қалаушы басшысы Гонюль Тол.
Сұлтан Қабус мәдени орталығы (SQCC)
Сұлтан Кабус мәдени орталығы (SQCC) 2005 жылы Оман сұлтанымен жасалған келісім бойынша құрылды. SQCC-нің құрылуы 1980 жылдардың ортасынан бастап MEI-де орналасқан Таяу Шығысты зерттеу жөніндегі Сұлтан Кабус бин Саид ғылыми-зерттеу орталығының орнын ауыстырды. SQCC атқарушы директоры Кэтлин Ридольфо американдықтар мен омандықтарды екі мәдениеттің кеңдігі мен байлығы туралы білім беру миссиясында орталықты басқарады. 2011 жылы SQCC мәдени орталығы ашылды, онда Оман қолөнерін көрсетті және семинарлар мен басқа да іс-шаралар өткізіледі. 2013 жылы SQCC MEI-ден бөлініп, жаңа кеңселерге көшірілді.
Иран бағдарламасы
MEI's Iran бағдарламасында Иранның ішкі саясаты, азаматтық қоғам және әлеуметтік үрдістер, сондай-ақ Тегеранның геосаяси бәсекеге жұмсақ және қатты күшпен қарауы зерттеулер, мақалалар, газеттер және қоғамдық және жеке іс-шаралар арқылы басқа аймақтық мемлекеттермен бәсекеге түседі.