Кіріспе

Француз экономисі Жан Ори (4 қыркүйек 1652 - 29 қыркүйек 1719) - француз экономисі.

Ерте мансап

Жан Ори 1652 жылы 4 қыркүйекте Парижде саудагер Чарльз Ори мен Мадлен ле Коскиноның отбасында дүниеге келген. Ол заңгерлік білім алып, заңгер ретінде патшалық қызметке кіріп, 1690 және 1698 жылдар аралығында Италия армиясының қару-жарағын жасап шығаратын болды. 1701 жылы Испанияның мұрагерлік соғысының басында Ори өзінің дворяндық дәрежесін сатып алып, Франция королі Людовик XIV-нің кеңесшісі болды.

Испаниядағы жұмыс

Ориді 1701 жылы король Людовик Испанияға жіберді. Онда Ори Испанияның іс жүзіндегі билеушілері ретінде өзін-өзі принцесса де Урсин деп атағандарға қосылды. Оның сол жердегі өкілеттігінің соңына қарай, 1713 жылы 23 желтоқсанда Ори жасаған патшалық жарлық бойынша дәстүрлі жергілікті үкіметтер (Кортес) жиырма бір провинция құру арқылы орталықтандырылды. Бұл аумақтық кеңестердің орнына тікелей Ориге жауап беретін интендант тағайындалды. Кейбір жергілікті кеңестер, мысалы Кастилия кеңесі, тікелей емес арналар арқылы ықпалын сақтады.

Испаниядан жұмыстан босату

Ори жаңа патшайым, Элизабетта Фарнезе және Джулио Альберониді қоршап тұрған Пармезан контингенті жасаған қысымның нәтижесінде босатылды. 1715 жылы 7 ақпанда Ори Испаниядан тапсырыспен әкелінді. Сол жылы король Декрето де Нуэва Плантаға қол қойып, Испанияның тажына сәйкес келетін әртүрлі патшалықтардың тарихи құқықтары мен артықшылықтарының көпшілігін алып тастады, оларды Кастилия заңдарымен біріктірді, онда Кортес өз билігін қайта алды.

Мұра

Кардинал Джулио Альберони оның қаржысын қайта ұйымдастырудың негізгі бағыттарын жалғастырды және патшалық кеңестердің билігін орталық билікке толықтай тәуелді бюрократияға қолдау көрсетті. Оридің мемлекеттік хатшылар мен интенданттарды құруы Испанияның үкіметтік әкімшілігінде маңызды элемент ретінде жалғасты.