Кіріспе

Санта-Каталина құртқышы (Crotalus catalinensis) - Мексиканың Баха-Калифорния-Сур штатының шығыс жағалауында орналасқан Калифорния шығанағындағы Санта-Каталина аралында өсетін құрттың бір түрі. Барлық басқа құрттар сияқты, ол да улы. Қазіргі уақытта ешқандай түр-құс түрі анықталмаған. Бұл салыстырмалы түрде кішкентай және жұқа түр, оның ең ерекше ерекшелігі - оның сыңғырлауы жоқ. Сонымен қатар, олар түнгі тіршілікке тән. Бұл жылан түрі IUCN Қызыл тізімінде өте қауіпті деп саналса да, оны қорғау үшін аз күш-жігер жұмсалады. Табиғи селекция бұл жыланға туысқан материктік түрлерге қарағанда ұзын дене және өлшенетін ұзын тістер берді; Бұл екеуі де осы түр сияқты ағаштар мен бұталарда аң аулайтын жыландарға байланысты сипаттама. Бұл түрдің әдеттегі құйрық жыландар қолданатын стандартты шағып, босату тактикасы жоқ, ол у әсерін тигізгенше, олжаны жауында ұстауға артық көреді. Осылайша ол олжасы құлап кету немесе ұшып кету мүмкіндігін болдырмайды. Екі түрлі түсті түрлердің басым түрі - ашық крем түсті негізге ие, артқы жағында қызғылт қоңыр түсті, ал құйрығының айналасында қара және ақ жолақтар бар. Екінші нұсқасы әлдеқайда ашық, күл сұр түсті, қараңғы сұр түсті. Құйрықтың айналасындағы жолақтар әлі де бар. Жапсырмалар таспаланып, көмескіленеді. Екі түрлі түстер бастапқыда табиғи іріктеуден туындаған деп ойланған, сондықтан әртүрлі тіршілік ортасына сәйкес келеді, бірақ бұл расталған жоқ. Бұл тіршілік ортасында қоңыр мен сұрдың арасында ешқандай айырмашылық жоқ, сондай-ақ еркектер мен әйелдер арасындағы түстің жиілігінде ешқандай айырмашылық жоқ.

Қорғау мәртебесі

Бұл түр IUCN Қызыл тізімінде мынадай критерийлер бойынша өте қауіпті деп саналады: B1ab ((v) (v3.1, 2001). Бұл дегеніміз, қол жетімді ең жақсы дәлелдер оның табиғи ортада құрып кету қаупі өте жоғары деп саналатынын көрсетеді, өйткені оның географиялық аумағы 100 км2-ден кем деп бағаланады, ол тек бір жерде ғана бар және жетілген адам санының тұрақты төмендеуі байқалды, болжалды немесе болжалды. Ол 2007 жылы бағаланды. Ол үй мысықтары сияқты бөтен жыртқыш түрлерін жинау мен енгізуден қауіп төндіреді. Бұл аймаққа мысықтардың қайта әкелінбеуіне кепілдік жоқ, бұл жылан үшін қиындықтар тудыруы мүмкін, яғни олардың өздеріне жем болуынан немесе олардың негізгі азық көздерінің санының азаюынан. Бұл мысықтардың болуы басқа да бірнеше аралдардағы бауырымен жорғалаушылар түрлерінің көптеген популяцияларына кері әсерін тигізді. Аралдағы құйрықты жыланның жемшөп алу мүмкіндігі шектеулі болғандықтан, C. catalinensis-ті сақтау үшін жемшөп популяцияларын сақтау өте маңызды, әсіресе жыланның негізгі жемшөп түрі Peromyscus slevini аралда эндемик болып табылатындықтан. Қазіргі уақытта бұл түрді қорғау бағытында ешқандай қадамдар жасалмаған. Бахиа-де-Лорето ұлттық паркі бұл жыланды "көзден аударту өте қиын" деп санайды, бұл қорғау шараларының жетіспеушілігін арттырады. Бұл түр аралға тән болғандықтан және аумағы өте кішкентай болғандықтан, 40,99 км2 аумақ, жыландар ықтимал инбридинг, демографиялық және экологиялық стохастикалық және басқа да жағдайларға тап болады. Алайда, 2005 жылы бұл болжамдарды растайтын зерттеулер жоқ.

Тіршілік ету ортасы

Санта-Каталина аралының тіршілік ортасы Мексика шығанағының жағалауындағы шөлдік өсімдіктерден тұрады. Бұл жылан аралдың батыс жағында көптеген арриоларда жиі кездеседі. Бұл арал түрінің ағаш түріндегі мінез-құлқын зерттеудің нәтижесінде, олардың көпшілігі уақытын жерде өткізетінін анықтады. Аралдың ең ыстық айы - шілдеде бұталардың төменгі бұтақтарында тұяқты адамдар көп кездеседі. Санта-Каталинадағы қоңырау шалу жыландары ыстық жерден бұталарға шығып, температураны реттейді деп есептеледі. Мысалы, негізгі олжасы - эндемикалық Санта-Каталина елік тышқаны, Peromyscus slevini, оның ұзындығы, құйрығын қоса алғанда, 21 см (8,3 дюйм), бұл 10 см (3,9 дюйм). Мексиканың орталық және солтүстігіндегі басқа да құбылқы жылан түрлері сияқты, Санта-Каталина құбылқы жыланының жазғы және жаңбырлы маусымда (шілде-қазан) азық іздеу белсенділігі жоғары.

Таксономия

Лоранс Клаубер (1972) бұл түрдің C. scutulatus-пен тығыз байланысты екенін айтты. Алайда, Мерфи мен Крэбтридің кейінгі зерттеуі (1985) аллозим деректерін Санта-Каталина құбылжыған жыланның өзінің ең соңғы ата-бабасы C. ruber-мен бөлісетіндігі туралы қорытынды жасауға қолданды. Морфологиялық, биогеографиялық және биохимиялық деректердің көпшілігі осыны білдіреді.