Кіріспе

Борена (ормо: Boorana) - Эфиопияның Оромия аймағындағы аймақ. Борена - оромдардың екі негізгі топтарының бірі. Борененің оңтүстігінде Кения, батысында Оңтүстік Ұлттар, Ұлттар және Халықтар аймағы, солтүстігінде Батыс Гуджи және Гуджи, шығысында Дава аймағы Сомали аймағы орналасқан. Бұл аймақтың ең биік нүктесі - Дара Тиниро тауы. Бұл аймақтағы қалалар мен ірі қалаларға Негеле Борана, Мояле, Ябело, Дубулук, Мега, Миллами, Сурупа және Бакке жатады.

Тарих

Борена аймағы 1995 жылғы Эфиопия Конституциясы қабылданғаннан және Оромия аймағы құрылғаннан кейін көп ұзамай құрылды. 2003 жылдың қыркүйегінде таулық аймақтар Боренадан бөлініп, Гуджи аймағын құрды. Содан бері қалған көптеген woredas жаңаларын құру үшін қайта ұйымдастырылды. Бұл аймақты 2004 жылы Ауыл шаруашылығы және ауылдық даму министрлігі аса көп халықты мекендейтін аймақтардан келген фермерлерді ерікті түрде қоныстандыру үшін бірнеше аймақтардың бірі ретінде таңдады; бұл бағдарламада нақты бір аймақ анықталмаған. Боренада 9145 отбасы басшысы және 45725 отбасы мүшелері тұратын болды. 2006 жылы Боранадағы құрғақшылық жағдайлары 22 мамырдан бастап Борана мен Гуджи кландары арасындағы шиеленісті арттырды және бір аптадан кейін зорлық-зомбылыққа ұшырады. Клан ақсақалдары бейбітшілікті қалпына келтіре алды, бірақ 10 күндік ұрыстан кейін ғана, 100 мен 150 адам қаза тауып, мыңдаған адам жер аударылды. Борена ұлттық паркі Борена аймағының көп бөлігін алып жатыр. Парк 2017 жылы бұрынғы Борена бақылаулы аңшылық аймағынан құрылған.

Демография

2007 жылғы халық санағының негізінде Эфиопияның Орталық Статистикалық Агенттігі (CSA) жүргізген халық санағы бойынша, бұл аймақтың жалпы саны 962 489 адам, оның ішінде 487 024 ерлер және 475 465 әйелдер; 45,434.97 шаршы шақырым аумақты алып, Боренаның халық тығыздығы 21,18 адам. Бұл аймақта барлығы 182 258 үй шаруашылығы саналды, яғни бір үй шаруашылығына орташа есеппен 5,28 адам және 174 474 тұрғын үй бірлігі тиесілі. Ең ірі үш этникалық топ - Оромо (88,78%), Гедео (4,42%) және Бурджи (3,17%) болды; басқа этникалық топтар халық санының 3,63% -ын құрады. Оромо 90.94% -ға, Гедео 4.06% -ға, Консо 2.72% -ға дейін бірінші тіл ретінде сөйленді; қалған 2.28% -ы барлық басқа негізгі тілдерде сөйледі. Тұрғындардың басым бөлігі протестанттар болды, олардың 47,25% -ы бұл сенімге сенетінін, ал 35,01% -ы дәстүрлі сенімге сенетінін, 9,62% -ы мұсылман және 5,45% -ы эфиопиялық православие дінін ұстануын мәлімдеді. 1994 жылғы халық санағы бойынша, бұл аймақта 275 072 үй шаруашылығындағы жалпы халық саны 1 398 543 адамды құрады, оның 711 344-і ерлер, 687 199-ы әйелдер; 127469 немесе оның халқының 9,11% -ы сол кезде қала тұрғындары болды. (Бұл жиынтыққа 10 ауылдық кебелдегі және екі қалалық кебелдегі тұрғындардың саны есептелмеген; олардың саны 31 670 адам деп есептелген, оның ішінде 16 465 ер адам, 15 205 әйел адам). Боренада тіркелген төрт ірі этникалық топ - Оромо (76,56%), Гедео (12,87%), Амхара (3,28%) және Сомали (3,21%) болды; басқа этникалық топтар халық санының 4,08% -ын құрады. Ориффа 77,08% -ы, Гедео 12,59% -ы, амхар тілінде 5,05% -ы, сомали тілінде 3,22% -ы сөйледі; қалған 2,06% -ы барлық басқа негізгі тілдерде сөйледі. Тұрғындардың көпшілігі протестанттар болды, халықтың 32,17% бұл сенімге сенетінін, ал 27,01% дәстүрлі сенімге ие, 14,21% мұсылман, 11,28% эфиопиялық православие христиандықты және 1,15% католик болды. ауыл шаруашылығындағы орташа шаруашылықтың 0,5 гектар жері бар (ұлттық орташа 1,01 гектар жермен салыстырғанда және Оромия аймағының орташа 1,14 гектарымен салыстырғанда) және 0,6 бас малға тең. Халықтың 14,4%-ы ауыл шаруашылығымен байланысты емес жұмыс орындарында жұмыс істейді, бұл ұлттық орташа көрсеткіш 25% және өңірлік орташа көрсеткіш 24%. Білім беру саласында барлық балалардың 53% -ы бастауыш сыныпқа, 9% -ы орта мектептерге оқуға түседі. Денсаулық сақтау саласына келсек, аймақтың 35%-ы безгекпен, ал ешқайсысы цеце құсымен ауырады. Меморандумда бұл аймаққа құрғақшылық қаупі 410 деген баға берілді.

Экономика

Эфиопияның кофе және шай саласындағы билік органдарының тексеру деректеріне сүйене отырып, 2005 жылы аяқталған жылы осы аймақта 13 533 тонна кофе өндірілгенін хабарлады. Бұл аймақтың жалпы өнімінің 11,8%-ын және Эфиопияның жалпы өнімінің 6,0%-ын құрайды. Боренада Эфиопияның үш ірі кен орны орналасқан: Кебри Мангест алтын кен орны, Шакисо маңындағы Лега Демби алтын және Кентича тантал кен орындары. 1997 жылдың желтоқсан айының басында Эфиопия үкіметі мен JCI Ethiopia жеке компаниясы арасында Боренда алтын, базалық және байланысты минералдарды барлау туралы келісімге қол қойылды. Барлаудың эксклюзивті құқығы алдағы үш жылға беріледі, ал компанияның осы кезеңдегі шығыны 10 миллион долларды құрайды.