Кіріспе

Фредерик Хуртен Рхед (1880-1942) - керамикашы және өнер және қолөнер қозғалысының басты тұлғасы. Ол Англияда туып, өмірінің басым бөлігін Құрама Штаттарда қыш құмырашы болып өткізді. Керамика техникасын үйретумен қатар, Рхед студияда да, коммерциялық қыш бұйымдарда да үлкен ықпал етті. Ол Роузвилл керамикасында жұмыс істеді, өзінің Rhead керамикасын құрды (1913-1917), ал 1935 жылы Гомер Лафлин Қытай компаниясы үшін өте табысты Fiesta бұйымдарын жасады. Бүгінде Рхедтің жұмыстары ірі өнер мұражайларында қойылады.

Ерте өмір

Рэд Ханлиде, Стаффордширде құмыра жасаушы отбасында дүниеге келген. Ол басқа да бірнеше қыш құмыраханаларда жұмыс істеді, соның ішінде өз бизнесі сәтсіз болды. Фредериктің анасы Адольфин (туған аты Хуртен) да өнерлі отбасынан шыққан. Фредерик Хёртеннің бауырлары Англияда қалған талантты дизайнер Шарлотта Рхедті және ағасына еріп АҚШ-та жұмыс істеген Гарри Рхедті қамтыды.

Білім және ерте мансап

Рхед Стаффордширдің керамика ауданында білім алды, ол АҚШ-қа көшіп барғанға дейін сонда тұрды. Сол кезде астананың құрамында бөлек қалалар болды, олар содан бері Тренттегі Стоук қаласы ретінде бірікті. Рэд Ханлиде оқыған. Ол Бёрслемде әкесімен бірге тағылымдамадан өтті және сол қаладағы Веджвуд институтында сабақ алды. Білімін аяқтағаннан кейін Рэд Лонгтон қаласында өнер сабақтарын оқытты. Ол Ханлидегі Уордл және Ко. деп аталатын қыш бұйымдарының көркемдік директоры болды. Оның әпкесі Шарлотта да фирмаға қосылды.

АҚШ-тағы мансабы

1902 жылы Фредерик Хуртен Рхед АҚШ-қа көшіп барды, оның ағасы Луис Рхед (18581926) Нью-Йоркте табысты графикалық дизайнер болды. Керамиканың басым саласы болған Стоук-он-Тренттен көшіп келгендер Трентон, Нью-Джерси немесе Фредерик Рхедтің жағдайындағыдай Огайо штатына қоныстанды. Екі аймақта да қыш құмыра жасау өнеркәсібі болған. Рхедтің АҚШ-тағы алғашқы лауазымы 1902 жылы өзінің атын Вэнс Фейенстен Авон Фейенске өзгерткен Огайо штатының Тилтонвилл қаласында шағын көркем керамикамен айналысты. Рхедтің керамикаға деген қызығушылығынан шыққан бұйымдар нарыққа жиі шығарылмайды. Тилтонвиллдегі өндіріс жақын маңдағы Уиллингке көшірілді, ал 1904 жылы Рхед Огайо штатының Занесвилл қаласында Уэллер қыш құмырасы үшін дизайнер болып жұмыс істеуге кетті, бірақ ол онда ұзақ тұра алмады. 1904 жылы Рхед Зансвиллдегі Роузвилл керамикасының көркемдік директоры болды. Роузвилл үлкен қыш құмырасы болды, ол кейбір көркем қыш құмырасын, сондай-ақ пайдалы желілерді өндірді. 2012 жылдың қазан айында АҚШ-та аукционда Rhead-тің төрт плиткалы панелі 637 500 АҚШ долларына сатылды. Ол Флорида штатының Санкт-Петербург қаласында салынып жатқан Америка өнер және қолөнер қозғалысы мұражайының атынан сатып алынған. 1911 жылы ашылған Арекипа керамикасы санаторийдің қосымша бағыты болды, бірақ Рхед өзінің жоспарларында өршіл болды. Ол лайықты балшықтар тауып, глазурамен тәжірибе жүргізді және түтікшелер сияқты сәндік әдістерді үйретті (бұл әдіс оның әпкесі Шарлоттамен де байланысты). Рхедтің әдістері менеджмент тарапынан жеткілікті түрде іскерлік деп танылмаған. 1913 жылы оны Арекипа керамикасында Стаффордширден келген Альберт Солон алмастырды, ол өндіріс шығындарын азайтты. 1913 жылдың аяғында немесе 1914 жылдың басында Санта-Барбарада өзінің құмыра жасау студиясын ашып, Калифорнияда қалды. 1917 жылға дейін жұмыс істеген Рхед керамикасы қазір жоғары бағаланатын бұйымдарды өндірді. 2007 жылы осы кезеңдегі Рхед вазасы аукционға қойылған ең қымбат американдық көркем керамика ретінде рекорд орнатты, кейіннен оны басып өтті.

Огайоға оралу

Карьерасының соңғы кезеңінде Рхед үлкен көлемде, коммерциялық өндірісте жұмыс істеді. Рэд Занесвиллге оралды, онда ол American Encaustic Tiling Company компаниясында жұмыс істеді. Энкаустикалық плитка деген сөз 19-ғасырдағы еден плиткасын жасаудың ортағасырлық әдісін қайта жаңғыртуды білдіреді. Рхедтің кезінде компания кейбір көркем плиткаларды (шатырлар үшін және т.б.) Бұл жерде үлкен көлемде, пайдалы бұйымдар өндіріледі. Америкалық Encaustic компаниясы бір кездері әлемдегі ең үлкен плитка фабрикасын жұмыс істеді деп саналады. 1930 жылдары Ұлы депрессияның құрбаны болғандықтан, ол жабылуға мәжбүр болды.

Фестиваль бұйымдары

1927 жылы Рхед Ньюэллдегі (Батыс Вирджиния) Гомер Лафлин Қытай компаниясының көркемдік директоры болып жұмысқа қабылданды. Ол 1942 жылы қайтыс болғанға дейін осы қызметте болды. 1930 жылдары Рхед Fiesta деп аталатын шыныланған асханалық ыдыстардың желісін ойлап тапты және жобалады. Ол арт-деко стиліне негізделген шар тәрізді тақырыпқа негізделген. Керамика бес түрлі түсті болды. Бұл идея бойынша, тұтынушы әр түрлі түсті бұйымдарды сатып алып, оларды өз қалауынша араластыра алады. 1936 жылы қаңтарда халыққа таныстырылып, бірден табысқа жетті. Тамақ ішегінде бір түсті бояулар араластыру идеясы жаңалық емес, бірақ Редтің нұсқасы сәтті болды. Мұндай тұжырымдама бұған дейін Калифорниядағы екі қыш құмырахана, Санта-Каталина аралының Каталина қыш құмыраханасы 1930 жылдардың басында және Бауэр қыш құмыраханасы арқылы сатылды. Гомер Лафлин компаниясы жаңа пішіндермен, сондай-ақ жаңа глазурлық түстермен желісін кеңейтті. Ол АҚШ-та ең көп сатылған асханалық бұйымдар желісіне айналды. Рхед "Harlequin" деп аталатын ұқсас желісін жасады, ол Гомер Лафлиннің маңызды клиенті Вулвортта сатылды. Фредерик Хуртен Рхед 1942 жылдың қарашасында Нью-Йоркте қатерлі ісік ауруынан қайтыс болды.

Мұрасы мен құрметтері

Рэд екі түрлі салада белсенді болды: студиялық қыш және өнеркәсіптік керамика, кейде көркемдік түпнұсқалық мүмкіндіктері аз болатын. Рхедтің қыш құмырасы Американың ірі музейлерінде, соның ішінде Метрополитен өнер мұражайында көрсетіледі. Оның америкалық шығармалары өте қымбат бағаға сатылады, алайда оның ағылшын шығармалары әлдеқайда қарапайым бағамен сатылады. Массалық өндірістегі Fiesta дизайны оның ең танымал жетістігі болуы мүмкін, өйткені желі 1936 жылдан бері өндірісте болды, бірақ үнемі емес. Рхедтің өлімінен кейін "Фиеста" туындысы соғыс жағдайына байланысты проблемаларға тап болды. АҚШ үкіметі атом бомбасын жасау үшін барлық қолда бар уранды өз бақылауына алды. Фиестаның қызыл-сары қызыл түсті жарқырауы үшін уран тотығы қажет болды. Бұл негізгі түссіз және ашық қордағы әртүрлі заттардың күрт азаюымен, желіге деген қызығушылық азайды. Тұтынушылардың қызығушылығы мен сатылымдары біраз уақыт бойы күшті болды. Жаңа глазурлық түстер палитрасының енгізілуіне қарамастан, сату келесі 27 жылда бірте-бірте төмендеді, содан кейін 1973 жылдың қаңтарында бүкіл желі тоқтатылды. 13 жыл бойы болмағаннан кейін, желі өзгертілген балшық денемен және глазурлық құраммен қайта жаңғыртылды. Fiesta асханалық ыдыстарының екінші нұсқасы алғаш рет 1986 жылдың басында алғашқы желісінің 50 жылдығына арналған. Сонымен қатар, халықтың көңілінен өткен ескі дизайн. Жаңа бұйымдарды жасау кезінде Rhead-тің жобалаған кейбір Vintage Fiesta құю қалыптары қолданылды. Көптеген пішіндер жаңа материалдардың талаптарына сай болуы үшін сәл өзгертілді немесе толығымен қайта құрылды.