Кіріспе

Қытай-американдық жазушы және керамист

Джейд Сноу Вонг (21 қаңтар 1922 – 16 наурыз 2006) – қытай-американдық керамика шебері және екі естелік кітаптың авторы. Оған Констанс деген ағылшын есімі берілді, ол сонымен қатар Конни Вонг Онг деп те белгілі болды.

Ерте өмір

Вонг 1922 жылдың 21 қаңтарында дүниеге келді және Сан-Францискода өсті; ол Қытайдың Гуандун провинциясынан келген иммигрант отбасының бесінші қызы болды, отбасында барлығы тоғыз бала өсті. Ол отбасы мен ересектердің талабымен Қытай мәдениетінің дәстүрлі сенімдері мен әдет-ғұрыптарымен тәрбиеленді. Вонг алдымен Сан-Франциско кіші колледжінде, содан кейін Миллс колледжінде оқыды, онда экономика және әлеуметтану мамандығын таңдап, Қытай қалашығында әлеуметтік жұмыскер болуды армандады. Вонг 1942 жылы Миллс колледжін Phi Beta Kappa кілтімен аяқтады. Миллсте оқып жүргенде ол жазғы курста керамикаға деген қабілетін ашты және колледжмен байланысты керамика гильдиясына қосылды. Вонг Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында хатшы болып та жұмыс істеді.

Өнер туындылары

Вонгтың қыш құмыра жасаудағы мансабы Сан-Францискодағы Қытай ауданындағы Грант даңғылындағы саудагерді өзінің шеберханасын дүкенінің терезесіне қоюға көндіргеннен кейін басталып кетті. Суретші Вин Нг (1936–1991) жасөспірім шағында Вонгтың шәкірті болған. Оның керамикалық туындылары кейіннен АҚШ-тың көптеген өнер мұражайларында қойылды, соның ішінде 2002 жылы Американың Қытай тарихи қоғамында көрме ұйымдастырылды. Олар сондай-ақ Сан-Францискодағы М.Х. де Янг еске алу мұражайында, Сан-Францискодағы заманауи өнер мұражайында, Чикаго өнер институтында (жеке көрме), Нью-Йорктегі заманауи өнер мұражайында, Вашингтондағы Смитсонов американдық өнер мұражайында және Цинциннати өнер мұражайында, сондай-ақ Омаха, Небраска және Портленд, Орегон қалаларында көрсетілді. АҚШ-тағы осы көрмелерден өзге, Вонгтың керамикалық туындылары Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайының, Детройт өнер институтының, Калифорнияның Окленд мұражайының, Джослин өнер мұражайының және Италиядағы Халықаралық керамика мұражайының тұрақты коллекцияларына қосылды. "Мені жіберудің себебі, – деп жазды Вонг, – «Бесінші қытай қызы» кітабының аудармаларын оқыған азиялық оқырмандар, кедей қытай иммигранттарының қызы болған әйелдің, нәсілшіл американдықтардың арасында өз орнын табуына сенбеді". Оның екінші кітабы «No Chinese Stranger» 1975 жылы жарық көрді. Бұл кітапта оның Азиядағы лекциялық сапары және Қытай Халық Республикасына жасаған сапары туралы айтылған.

Жеке өмір

Вонг 1950 жылы суретші Вудроу Онгқа үйленді; олар бірге өнер саласында жұмыс істеді, кейін бірге саяхат агенттігін басқарды. Өмірі бойы Вонг көптеген ұйымдармен тығыз байланыста болды, оның ішінде Сан-Франциско қалалық кітапханасы, Сан-Францисконың Азия өнері мұражайы, Қытай мәдени орталығы, Американың қытай тарих қоғамы және Миллс колледжі. Вонг 1976 жылы Миллс колледжімен гуманитарлық өнер докторының құрметті атағымен марапатталды. Вонг 2006 жылдың 16 наурызында 84 жасында қатерлі ісіктен қайтыс болды. Ол екі қызы, екі ұлы және төрт немересін қалдырды.

Дипломатиялық өмір

Жоғарыда "Әдеби шығармада" айтылғандай, 1950-ші жылдардағы "салқын соғыс" кезеңінде Вонг АҚШ демократиясының мәдени және нәсілдік әртүрлілігін көрнекті ету үшін Азияға дипломатиялық сапарға ("жақсы ниет миссиясы") жіберу үшін таңдалды. АҚШ үкіметі оны ішінара оның шетелдік жұртшылыққа ұнайтын қытай және американдық құндылықтарды бейнелейтіндігі және американдықтардың көзінде мансабындағы ең жоғары жетістікке жеткендігі үшін таңдады. Ол Смит-Мундт заңы бойынша құрылған Көшбасшылар мен мамандар алмасу бағдарламасы аясында қатысты. 1953 жылдың қаңтарында төрт айға Жапония, Малайя, Таиланд және тағы да басқа Азия елдеріне сапар шекті.

Танымал мәдениетте

1976 жылы PBS Вонгтың «Бесінші қытай қызы» атты алғашқы кітабы негізінде қоғамдық телеарнаға арналған жарты сағаттық арнайы бағдарлама жасады, ол «Нефрит қар» деп аталды және ондағы Вонгтың рөлін актриса Фреда Фо Шен сомдады.

Санаулы зерттеулер

Шығыс/Батыс динамикасы қытай-американдық өмір жазуында: Парди Лоу және Джейд Сноу Вонг Авторы: Мадсен, Дебора Л.; Amerikastudien/American Studies, 2006; 51 (3): 343–53. (журнал мақаласы)
Қытай-американдық жазушылардың шындығы мен жалғандығы: шынайылық және өмір жазудың екі дәстүрі Авторы: Мадсен, Дебора Л.; Canadian Review of American Studies/Revue Canadienne d'Etudes Americaines, 2006; 36 (3): 257–71. (журнал мақаласы)
Этнографияны оқу: Джейд Сноу Вонгтың «Бесінші қытай қызы» және «Браун мен Білім беру кеңесі» ісінің Суық соғыс әлеуметтік ғылымы Авторы: Дуглас, Кристофер. 101–24 бб. IN: Чжоу, Сяоцзин (ред., кіріспе авторы); Najmi, Samina (ред.); Азиялық-американдық әдебиеттегі форма және трансформация. Сиэтл, Вашингтон: Вашингтон университетінің баспасы; 2005. 296 б. (кітап мақаласы)
Әдеби мультикультурализмнің генеалогиясы. 3-тарау. Авторы: Кристофер Дуглас. Итака: Корнелл университетінің баспасы, 2009. Жүктемелі реализмдер: геосаяси риторика және азиялық-американдық және азиялық (иммигрант) әйелдердің (авто) өмірбаяны Авторы: Хесфорд, Венди С.; JAC, 2003; 23 (1): 77–107. (журнал мақаласы)
Қытай медицинасы және азиялық-американдық әдебиет: «Бесінші қытай қызы» мысалы Авторы: Чжэн Да; JASAT (Техас штатының американдық зерттеулер қауымдастығының журналы), 2002 қазан; 33: 11–30. (журнал мақаласы)
«Ешқандай нақтысы жоқ»: «Бесінші қытай қызы» мен «Уилшир автобусы» кітабындағы нәсілдік сәйкестік және идентификация Авторы: Мотоока, Венди. 207–32 бб. IN: Голднер, Эллен Дж. (ред.); Хендерсон Холмс, Сафия (ред.); «Жарыс және (Е)Жарыс тілі: сөздеріміздің түсімен өмір сүру». Сиракуз, Нью-Йорк: Сиракуз университетінің баспасы; 2001. xvi, 300 б. (кітап мақаласы)
Джейд Сноу Вонг (1922–) Авторы: Капай, Лила. 387–90 бб. IN: Нельсон, Эммануэль С. (ред., алғы сөз авторы); Азиялық-американдық романдар: Биобиблиографиялық сын көзқарасы. Вестпорт, Коннектикут: Гринвуд; 2000. xi, 422 б. (кітап мақаласы)
«Басқаны» бейнелеу: Джейд Сноу Вонг, Максин Хонг Кингстон және Эми Танның шығармаларындағы Қытай мен қытайлардың бейнелері Авторы: Лю, Хонг; Dissertation Abstracts International, Section A: The Humanities and Social Sciences, 1999 мамыр; 59 (11): 4144. Толедо университеті, 1998. (диссертациялық тезис)
«Жай ғана аудару»: Қытай-американдық әйелдер жазуындағы аударма және этнография саясаты Авторы: Су, Карен Кай Юань; Dissertation Abstracts International, Section A: The Humanities and Social Sciences, 1999 ақпан; 59 (8): 2989. Калифорния университеті, Беркли, 1998. (диссертациялық тезис)
Тарихшы үшін этникалық әдебиеттің мәні Авторы: Даниэлс, Роджер. 31–38 бб. IN: Grabher, Gudrun M. (ред.); Bahn Coblans, Sonja (ред.); «Англия тіліндегі әдебиеттердегі және басқа да ландшафттардағы қауіптегі өзіндік» / «Das Risiko Selbst in der englischsprachigen Literatur und in anderen Bereichen». Инсбрук, Австрия: Тіл білімі институты, Инсбрук университеті; 1999. xvi, 381 б. (кітап мақаласы)
Өзінің жері: Екі бастамашылық мәтіндегі қытай-американдық әйел Авторы: Вонг, Патрисия Мэй Линн; Dissertation Abstracts International, Section A: The Humanities and Social Sciences, 1997 маусым; 57 (12): 5156. Нью-Йорк штатының университеті, Бингемтон, 1996. (диссертациялық тезис)
Тарихи баяндаудың табиғи элементтерін шеттету Авторы: Шитабата, Рассел Хирому; Dissertation Abstracts International, Section A: The Humanities and Social Sciences, 1997 наурыз; 57 (9): 3952. Орегон университеті, 1996. (диссертациялық тезис)
Джейд Сноу Вонгтың 1990-шы жылдардағы ерекше белгісі Авторы: Су, Карен; Hitting Critical Mass: A Journal of Asian American Cultural Criticism, 1994 қыс; 2 (1): 3–52. (журнал мақаласы)
Орта жолдың иллюзиясы: Джейд Сноу Вонгтың «Бесінші қытай қызы» кітабындағы либералды феминизм және бикультурализм Авторы: Боу, Лесли. 161–75 бб. IN: Revilla, Linda A. (ред., кіріспе авторы); Номура, Гейл М. (ред., кіріспе авторы); Wong, Shawn (ред., кіріспе авторы); Хун, Ширли (ред., кіріспе авторы); «Айманды бастан кешіру, көріністі қалыптастыру: Азия және Тынық мұхиты аймағындағы американдықтардың көзқарасы». Пуллман, Вашингтон: Вашингтон штатының баспасы; 1993. xv, 282 б. (кітап мақаласы)
Қытай-американдық әйелдердің өмірлік оқигаларының дәстүрі: Джейд Сноу Вонгтың «Бесінші қытай қызы» және Максин Хонг Кингстонның «Әйел жауынгер» кітабындағы нәсіл және жыныс тақырыптары Авторы: Лим, Ширли Геок Лин. 252–67 бб. IN: Culley, Margo (ред.); «Американдық әйелдердің өмірбаяны: естелік әсемдіктері». Мэдисон: Висконсин университетінің баспасы; 1992. xiii, 329 б. (кітап мақаласы)
Джейд Сноу Вонг және Jadina үшін әндердегі мәдени сәйкестіктің көрінісі ретінде тамақ Авторы: Кобб, Нора; Hawaii Review, 1988 көктем; 12 (1 [23]): 12–16. (журнал мақаласы)
Мәдениеттер аралық көзқарас бойынша әйелдік сәйкестік: иммигрант әйелдердің өмірбаяны Авторы: Демиртүрк, Эмине Ләлә; Dissertation Abstracts International, 1987 қаңтар; 47 (7): 2584A. (диссертациялық тезис)
Қытай-американдық әдебиеті: екі автобиографиялық зерттеу мысалы Авторы: Мейсенбург, Карин. 356–379 бб. IN: Остендорф, Берндт (ред.); Amerikanische Gettoliteratur: Америкадағы этникалық, маргиналды және қудаланған топтардың әдебиеті. Дармштадт: Wissenschaftliche Buchges.; 1984. 403 б. (кітап мақаласы)
Қытай-американдық баяндаудың бөлінген дауысы: Джейд Сноу Вонгтың «Бесінші қытай қызы» Авторы: Инь, Кэтлин Лох Сви; MELUS, 1982 көктем; 9 (1): 53–59. (журнал мақаласы)
Шөлдегі мұз қыраны: екі қытай-американдық әйел жазушысының шығармаларындағы перспектива және форма Авторы: Блинде, Патрисия Лин; MELUS, 1979 күз; 6 (3): 51–71. (журнал мақаласы)
Қытай медицинасы және қытай-американдық әдебиеті: «Бесінші қытай қызы» мысалы Авторы: Чжэн Да; JASAT, 2002 33: 11–30. (Журнал мақаласы)